تجارت خارجی ایران در ۱۰ ماهه امسال، علی‌رغم فشارهای سیاسی، دو نشانه مهم از بازگشت ثبات را ثبت کرده است. کاهش تراز تجاری از منفی ۱۰ میلیارد دلار به منفی ۴ میلیارد دلار و بهبود وضعیت ترانزیت خارجی، مهم‌ترین دستاوردهایی است که آمارهای رسمی از عملکرد تجارت کشور در این دوره نشان می‌دهد.
در ۱۰ ماهه امسال، با وجود وقوع جنگ ۱۲‌روزه و فعال شدن «مکانیزم ماشه»، صادرات غیرنفتی ایران نسبت به مدت مشابه سال گذشته تغییر معناداری نداشته و در مقابل، واردات کشور با کاهش قابل‌توجهی مواجه شده است. همین ترکیب باعث شده فشار بر تراز تجاری کاهش یابد و کسری آن حدود ۶ میلیارد دلار بهبود پیدا کند. فعال شدن اسنپ‌بک که از بازگشت تحریم‌های بین‌المللی خبر می‌داد، بویژه صادرات نفت را در معرض تهدید قرار داد. پیش‌بینی غالب این بود که تشدید محدودیت‌ها، مسیر تجارت خارجی ایران را مسدود کند. با این حال، تجربه ماه‌های پس از مهر نشان داد اگرچه این سیاست‌ها در مقاطعی فعالیت تجار را دشوار کرد و جنگ ۱۲‌روزه نیز اختلال‌هایی در کسب‌وکارها به وجود آورد، اما جریان ورود و خروج کالا متوقف نشد. حتی ترکیب شرکای تجاری ایران نیز تغییر محسوسی نداشت که نشان‌دهنده تداوم اهمیت ایران در مبادلات منطقه‌ای است.
 همزمان با فعال‌سازی اسنپ‌بک در مهر امسال، بسیاری از دولت‌های غربی بر این باور بودند که صادرات ایران به‌خصوص صادرات نفت، تحت تأثیر این سیاست قرار خواهد گرفت. چراکه تحریم‌های بین‌المللی راه را برای ورود کالاهای ایرانی به بازارهای خارجی مسدود می‌کرد و از سوی دیگر کشورها از همکاری تجاری با ایران خودداری می‌کردند. اگرچه تأثیر اسنپ‌بک، برای مدتی تجار ایرانی را با مشکل مواجه ساخت و البته پیش از آن، جنگ 12‌روزه کسب‌و‌کارها را دچار اختلال کرد، اما این موضوع نتوانست مانع از ورود کالا به کشور و خروج کالا از ایران شود. تا جایی که در آمارهای تجاری 10 ماهه امسال، می‌توان شاهد پاک شدن رد پای سیاست‌های سختگیرانه غربی‌ها علیه ایران بود. حتی ترکیب بازارهای وارداتی و صادراتی نیز در این مدت تغییر چشمگیری نداشت و این موضوع نشان می‌دهد شرکای تجاری ایران چندان به این سیاست‌ها پایبند نبوده و ایران هنوز در بین کشورهای مبدأ و مقصد حائز اهمیت است. بدیهی است که تجارت در 10 ماهه امسال با وجود دو اتفاق نام برده (جنگ 12‌روزه و فعال‌سازی اسنپ‌بک) تا حدی نسبت به سال گذشته کاهش یافته؛ اما بازگشت سریع تجارت به ریل اصلی، این عقب‌ماندگی را به حداقل ممکن رسانده است.
بر اساس آمارها، صادرات غیرنفتی کشور در این مدت به بیش از ۱۳۰ میلیون تن کالا به ارزش حدود ۴۵ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که از نظر وزنی رشد ملایمی داشته و از نظر ارزشی تنها کاهش محدودی را تجربه کرده است. در بخش واردات نیز اگرچه وزن کالاهای وارداتی افزایش یافته، اما ارزش دلاری آن کاهش چشمگیری داشته که بخشی از آن به تغییر قیمت‌ها و بخشی به ترکیب واردات بازمی‌گردد؛ به‌ طوری که حدود ۳ میلیارد دلار از واردات به شمش طلا اختصاص داشته است.
 تراز تجاری کشور که در ۱۰ ماهه سال گذشته منفی ۱۰ میلیارد دلار بود در ۱۰ ماهه امسال به منفی ۴ میلیارد دلار کاهش یافت و دولت چهاردهم توانست این حجم بالا از تراز تجاری منفی را ۶ میلیارد دلار بهبود بخشد.
طی ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ بیشترین میزان صادرات کشور به مقصد کشورهای چین با سهم ۲۴.۲۵ درصد از کل ارزش صادرات، عراق با سهم ۱۷.۵۹ درصد، امارات متحده عربی با سهم ۱۴.۳۲ درصد، ترکیه با سهم ۱۲.۵۷ درصد و افغانستان با سهم ۴.۶۴ درصد از کل ارزش، صورت گرفته است.
همچنین کشورهای عمده طرف معامله واردات در این بازه زمانی به ترتیب عبارتند از: امارات متحده عربی با سهمی در حدود ۳۰.۲۲ درصد از کل ارزش واردات، چین با سهم ۲۷.۳۷ درصد، ترکیه با سهم ۱۶.۱۳ درصد، هند با سهم ۳.۱۵ درصد و آلمان با سهم ۲.۹۲ درصد.
در حوزه ترانزیت نیز هرچند در ماه‌های ابتدایی سال افت قابل‌توجهی ثبت شد، اما روند کاهشی آن به‌تدریج اصلاح شد و کاهش ۱۵ درصدی اولیه، در مجموع ۱۰ ماهه به حدود ۴ درصد محدود شده است؛ نشانه‌ای از بازگشت تدریجی ایران به مسیر ترانزیتی منطقه.