امیرواعظ آشتیانی
کارشناس مدیریت

از آنجایی که عربستان جامعه‌ای نیست که بتواند در حوزه فوتبال یا برخی از رشته‌های ورزشی در جهان به مدال‌آوری برسد، تعدادی از کارشناسان معتقدند این کشور یک استراتژی کلان دارد تا جایگاهی در فوتبال سطح یک جهان ایجاد کند.
فوتبال این کشور با جذب ستارگان مطرح جهان، سعی دارد هم سطح فنی فوتبالش را ارتقا دهد و هم طرفداران را بیشتر به سمت استادیوم‌ها جذب کند؛ به عبارت دیگر، به دنبال افزایش هوادار است. اما آیا در کنار فوتبالیست‌های گران‌قیمت، بازیکنانی وجود دارند که توانایی بازی مؤثر با آنها را داشته باشند و به لحاظ فنی بار تیم را بالا ببرند؟ به نظر می‌رسد هدف اصلی آنها بیشتر شواف و نمایش است. اگر این شیوه را به عنوان مسیر اصلی ارتقای فوتبال خود در نظر گرفته باشند، موفق نخواهند شد زیرا نشان داده‌اند که مصرف‌کننده هستند نه تولیدکننده.
هم‌اکنون می‌بینیم عربستان، که پیش‌تر به‌راحتی راهی جام جهانی می‌شد، صعودش با اما و اگر مواجه شده و این نشان می‌دهد که صرف هزینه‌های گزاف، مشکل آنها را حل نکرده است.
ایران نیز مسیر مشابهی را در پیش گرفته است. حضور مدیران غیرمتخصص در باشگاه‌ها، که شناختی از اقتصاد ورزش ندارند، یا مدیران غیرورزشی که به دنبال اهداف دیگری از فوتبال هستند، در رأس باشگاه‌ها، بزرگ‌ترین چالش را برای فوتبال کشور ایجاد کرده است.
نکته تأمل‌برانگیز آن است که با وجود این حجم از ریخت‌وپاش و افزایش زیان انباشته در لیگ ایران، هیچ نشانی از موفقیت در فوتبال باشگاهی دیده نمی‌شود و هر روز میزان پسرفت در این حوزه بیش از قبل است. بسیاری از صاحب‌نظران بر این باورند که تداوم روند فعلی می‌تواند به وقوع فاجعه مالی جبران‌ناپذیر و حتی ورشکستگی کامل فوتبال باشگاهی ایران منجر شود؛ رخدادی که رکورد منفی دیگری در کارنامه فوتبال کشور ثبت خواهد کرد.
بخشی از این مشکل نیز به مدیریت فدراسیون مربوط می‌شود، که یکی از وظایف اصلی‌اش نظارت بر درآمد و هزینه‌کرد باشگاه‌هاست.
تمام این مسائل بدبینی‌هایی در افکارعمومی ایجاد کرده است و دیگر اعتمادی به دخل و خرج باشگاه‌ها باقی نمانده است. هزینه‌هایی که بیت‌المال را حراج می‌کند و در عین حال فوتبال را برای مردم  جذاب نمی‌کند.
در نهایت، معتقدم برای تاب‌آوری مالی باشگاه‌ها، سه رکن باید ایجاد شود تا زیان انباشته کاهش یابد: اول گذر از اقتصاد دولتی از طریق توسعه مدل‌های درآمدی نوین؛ در گام بعدی تحول حکمرانی با شفافیت مالی و جذب مدیران حرفه‌ای و در نهایت همکاری سه‌جانبه بین دولت، بخش خصوصی و باشگاه‌ها. اجرایی کردن این سه رکن می‌تواند به مدیران کمک کند تا بحران کنونی را مهار کرده و زیرساخت مالی پایدار برای فوتبال کشور  ایجاد کنند.