گفتوگو با آرش امینی همزمان با آغاز به کار جشنواره موسیقی فجر
اجراهای باکیفیت مهمتر از مسابقه و جایزه است
ندا سیجانی
گروه فرهنگی
چهلویکمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر امشب (دوشنبه 20 بهمن ماه) با حضور گروههای منتخب موسیقی در سالنهای پایتخت برگزار میشود. آرش امینی دبیری این دوره از جشنواره را برعهده دارد و با توجه به سابقه و تجربهاش در رهبری ارکستر، طی این سالها همکاریهای بسیاری با جشنواره موسیقی فجر داشته است و چندین دوره با ارکستر صداوسیما و ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره موسیقی فجر اجرای برنامه داشته و آشنا به فضای موسیقی کشور و جشنواره است. او اولین دبیری خود را در این جشنواره تجربه خواهد کرد.
از نگاه جدی به ژانر کودک تا اجرای هنرمندان تازهنفس موسیقی پاپ
آرش امینی در گفتوگو با «ایران» درباره اتفاقات و برنامهریزیهای این دوره از جشنواره بیان کرد: «براساس فراخوان منتشر شده، این دوره از جشنواره در ۶ بخش «موسیقی ایرانی»، «همسرایان یا گروههای کر»، «اجرای گروههای کودکان و نوجوانان»، «موسیقی تلفیقی و گونههای موسیقی پاپ»، «موسیقی کلاسیک» و «موسیقی اقوام و نواحی ایران» تدارک دیده شده است. بخش همسرایان یا گروههای که شامل گروههای سرود است و میزبان گروههای مختلف سرود از شهرهای مختلف ایران هستیم.»
دبیر این دوره از جشنواره به بخش کودک و نوجوان نگاه ویژهای در جشنواره داشته و در این باره گفت: «موسیقی خوب در روح و روان کودک بسیار اثرگذار و سازنده است؛ موسیقی از دوران خردسالی در ذهن کودکان شکل میگیرد. بنابراین تلاش ما در این دوره از جشنواره، رویکرد یا نگاه متفاوت به موسیقی کودکان و نوجوانان بود و در این زمینه اجراهای متعدد و هدفمندی با حضور کودکان و نوجوانان خواهیم داشت. اجرای این بخش صبحها با حضور مخاطبان این گروه سنی مانند دانشآموزان و حتی مدیران و مسئولان مدارس برگزار میشود. نکته دیگر اینکه تمرکز ما در بخش موسیقی کودک و نوجوان بر سازهای ایرانی است که با قصهخوانی و همخوانی همراه است.»
به گفته امینی «در بخش موسیقی کودک و نوجوان مانند دورههای گذشته تنها هنرجویان یک آموزشگاه موسیقی خاص شرکت و اجرا ندارند و گروهها بهصورت حرفهایتر انتخاب شدهاند.»
اجرای هنرمندان موسیقی نواحی از دیگر بخشهای جشنواره چهلویکم موسیقی فجر است که به گفته دبیر آن، در جدول جشنواره نگاه ویژهای به این گونه اصیل موسیقی شده است. او در این باره بیان کرد: «در این دوره از جشنواره هم تقریباً تمامی هنرمندان موسیقی اقوام ایران در هر شب در سالنهای پایتخت به روی صحنه میروند اما نکته قابل توجه این است که به دلیل اتفاق تلخ بندرشهید رجایی و نیمهتمام ماندن جشنواره هفدهم موسیقی نواحی در شهر بندرعباس که اردیبهشت ماه امسال برگزارشد، نگاه ویژهای به این گونه موسیقایی داشتیم و تلاش ما جبران مافات برای هنرمندان موسیقی نواحی بود و قرار است در جشنواره چهلویکم موسیقی فجر این گروهها حضور پررنگی داشته باشند.»
آرش امینی درباره بخش موسیقی پاپ که در واقع بخش جنبی جشنواره موسیقی فجر محسوب میشود، اظهار کرد: «هنرمندان موسیقی پاپ کمافیسابق در این دوره از جشنواره اجرای صحنهای دارند. البته دراین دوره تلاش ما تقویت حضور و اجرای جوانان مستعد این ژانر از موسیقی است که تا به امروز عرصهای برای اجرای روی صحنه نداشتهاند و یا بسیار اندکشمار بودهاند. در واقع از حضور اجرای اولیها در کنار دیگر هنرمندان موسیقی پاپ بهره خواهیم برد. باید بگویم هدف من جوانگرایی است و تصمیم داشتیم از هنرمندانی استفاده کنیم که آتیهدار موسیقی ایران هستند.»
بینالملل؛ بخش غایب جشنواره چهلویکم
امینی با اشاره به بخش بینالملل جشنواره توضیح داد: «در بخش موسیقی بینالملل به دلیل ارتباطاتی که با هنرمندان خارج از ایران دارم و البته فضای کاری خودم که موسیقی کلاسیک است نگاه ویژهای به این بخش داشتم و برنامهای ارائه دادم که به جشنواره امسال نرسید؛ انشاءالله این هنرمندان با معرفی به بنیاد رودکی در طول سال با ارکسترهای بنیاد اجرای برنامه خواهند داشت.»
به گفته این رهبر ارکستر «بخش موسیقی بانوان هم در ارکسترها و گروههای مختلف دیده شده است که در شبهای جشنواره حضور و اجرا خواهند داشت.»
جوانگرایی در مسیر فجر موسیقی
از دیگر بخشهای این دوره از جشنواره، برگزاری نشستهای تخصصی با موضوع موسیقی و کودک است که در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار میشود. امینی دراین باره گفت: «نشستهای تخصصی در رابطه با آسیبشناسی موسیقی کودکان با عنوانهای مشخص و با حضور متخصصان این حوزه برگزار میشود که شامل آموزش و تأثیرات آن بر کودکان بوده است.»
توجه و تمرکز به جوانگرایی از اهداف دبیر این دوره از جشنواره است و طبق گفته آرش امینی قرار است در جشنواره چهلویکم موسیقی فجر، بخشی به استعدادهای درخشان اختصاص یابد که در دورههای قبلتر نیز دیده شده بود.
او در این باره افزود: «یک تعداد از روزهای جشنواره به استعدادهای درخشان اختصاص دارد که در تالار رودکی برگزار میشود و در این بخش از حضور برندگان جشنواره ملی موسیقی جوان بهره خواهیم برد. این گروهها از نسل جوان بسیار مستعدی در تمامی گونههای موسیقی هستند که در اختتامیه این جشنواره قول داده بودم در برنامههای مختلف از حضور این عزیزان استفاده کنیم. البته این بخش سالها پیش در دوره استاد حسن ریاحی شکل گرفته بود.»
آرش امینی از جمله هنرمندان فعال عرصه موسیقی است که سالها تجربه همکاری با ارکسترهای خارج از ایران را داشته و در فستیوالهای مختلف جهانی شرکت کرده است؛ او براین نظر است: «جشنواره موسیقی فجر تنها مجری گونههای موسیقی نیست، بلکه به نوعی سیاستگذار آینده موسیقی کشور است و این اهداف و برنامهریزیها برعهده دبیر جشنواره است که آن را هدفمند هدایت کند. البته در دورههای گذشته هم دوستان و همکارانم در این زمینه تلاشهای بسیاری داشتهاند.»
جایزه باربد و...
در جشنواره موسیقی فجر تنها باید جایزه باربد داشته باشیم که جایگاه خودش را دارد و البته امسال جوایز در 12 بخش دیده شده است و در دورههای قبل بالای 20 مورد بود. بهطور مثال جایزه بهترین موسیقی اقوام حذف شد. به این دلیل که هر گروه موسیقی محلی در منطقه خود بهترین هستند و نمیتوانیم گروههای موسیقی و هنرمندان این حوزه را با یکدیگر مقایسه کنیم. همه گروههای موسیقی درجه یک هستند و داوری در این زمینه از نظر من چندان جایز نیست و اگر قرار باشد جایزهای در نظر گرفته شود باید به همه گروهها تعلق بگیرد.
نکته دیگر اینکه امسال در جایزه باربد بهترین آلبوم کودکان و نوجوان هم اضافه شده است. بخشهای موسیقی تلفیقی و دستگاهی و همچنین آهنگسازی و تکنوازی و بهترین ترانه و... بهصورت مجزا داوری شدهاند و در هر کدام از این بخشها در جلسات متعدد با دوستان و همکاران تبادلنظر داشتهایم.»
بــــرش
حذف سه بخش از جشنواره چهلویکم و توضیحات آقای دبیر
از نکات قابل توجه این دوره از جشنواره حذف «جایزه موسیقی و ترانه»، «بخش پژوهش» و جایزه«موسیقی و رسانه» است که پس از چندین دوره برگزاری در جشنوارههای قبل در این دوره کنار گذاشته شده است، چراکه نگاه دبیر جشنواره هدایت آن از مسابقات و جایزههای متعدد به سوی اجراهای باکیفیتتر است. دبیرچهلویکمین جشنواره موسیقی فجر دراین باره گفت: «من براین نظرم جشنواره موسیقی فجر مسابقهای نیست در واقع نمیتوانیم نگاه مسابقهای و فستیوالی را در یک جشنواره تعریف و طی یک هفته بهترین پژوهش و آهنگساز و... را معرفی کنیم. انتخاب بهترین پایاننامه و معرفی آن در موسیقی فجر نگاه درستی نیست و بهتر است بگویم ارتباطی با جشنواره ندارد و این موضوع را میتوان با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت علوم و تحقیقات در زمان دیگر و با عنوان دیگر برگزار کرد.
بخش موسیقی و رسانه هم میتواند در قالب جشنواره مطبوعاتی دیده شود. به عقیده من اگر بخواهیم همه این موارد را در جشنواره ببینیم توجه به موضوعات دیگر کمرنگ میشود. لازم به ذکر است طی سال جشنوارههای مختلفی در کشور برگزار میشود که بسیاری از این موارد میتواند در این جشنوارهها دیده شود مانند جشنواره خالقی یا... که بهترین موزیسینها داور آن جشنوارهها هستند.
