پایگاه اینترنتی برای ثبت اطلاعات جانباختگان و گزارشهای مردمی دی ۱۴۰۴ آغاز به کار کرد
«همدرد»؛ سامانهای برای بیان حقیقت
«همدردیم»؛ «امروز داغدار همه جانهای از دسترفته و همدرد یکایک ملت ایران هستیم»؛ «جانباختگان حوادث تلخ دیماه صرفاً یک عدد نیستند و هر کدام از این قربانیان یک جامعه و دنیایی از پیوندها بودهاند»؛ «هر ایرانی برای ما به مثابه یک ایران است و رئیسجمهوری بنابر وظیفه اخلاقی و عهد و پیمانی که با ملت بسته است خود را پاسدار حقوق آنان میداند.» اینها جملاتی است که در سامانه «همدرد» نگاشته شده؛ سامانهای به نشانی الکترونیک hamdard.dolat.Ir که برابر دستور رئیسجمهوری پزشکیان و طبق وعده اعلامشده دقیقاً ۴۸ ساعت بعد از انتشار فهرست اولیه جانباختگان در اختیار شهروندان قرار گرفته است تا تلخکامی جامعه از حوادث روزهای میانی دیماه دستکم از جهت اعلام عدد دقیق کشتهشدگان ناآرامیها التیامی یابد.
خبر راهاندازی سامانه «همدرد» را شامگاه سهشنبه هفته گذشته معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور اعلام کرد. سیدمهدی طباطبایی با بیان اینکه این فهرست به منظور بررسی ابهامات در اختیار همه شهروندان قرار گرفته است، از تکمیل و اصلاح لیست اولیه اسامی جانباختگان ناآرامیهای اخیر خبر داد. بر این اساس، در حالی که در گزارش اولیه دولت در این باره که 11بهمن منتشر شده، مشخصات 2986 جانباخته منتشر شده بود با رفع ابهام از اطلاعات هویتی 131 جانباخته دیگر، عدد کنونی اعلامشده در سامانه همدرد همان عدد 3117 نفر است که از ابتدا توسط نهادهای متولی اعلام شده بود. با وجود این، در درون سامانه علاوه بر امکان دریافت اسامی جانباختگان به دو شیوه فایل اکسل یا پیدیاف امکان دسترسی به دو پنجره دیگر با عنوانهای «اگر نامی جا مانده است» و «رسیدگی به مشکلات و مطالبات» وجود دارد که شهروندان میتوانند با مراجعه به بخش «اگر نامی جا مانده» هرگونه اسامی و ادعای مطرحشده در مورد افرادی را که نامشان در فهرست وجود ندارد، به ثبت برسانند و به واسطه گزینه رسیدگی به «مشکلات و مطالبات» ادعاهای مرتبط با دریافت وجه برای تحویل جسد، عدم رسیدگی درمانی و... را ثبت و پیگیری کنند. به این ترتیب همه موارد ثبتشده در این دو بخش از سوی کارگروهی مستقل مورد ارزیابی قرار گرفته و نتایج آن به اطلاع مردم خواهد رسید و فهرست اسامی جانباختگان نیز پس از انجام بررسیهای لازم تکمیل خواهد شد.
معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور در پیامی پیرامون این سامانه تصریح کرد: «با دستور رئیسجمهوری اسامی و مشخصات کلیه جانباختگان حوادث تلخ اخیر به صورت علنی منتشر خواهد شد. سازوکاری نیز تمهید شده تا هر اطلاعات و گزارهای مغایر به طور دقیق بررسی و راستیآزمایی شود. این اقدام پاسخ روشنی به جعلیات و آمارسازیهاست. تا سیهروی شود هرکه در او غش باشد...»
دعوت از شهروندان
برای مقابله با آمار ادعایی
«درد را از هر طرف بنویسی/ همان درد است» این بخشی از یک شعر است که در سالهای اخیر بارها توسط افراد مختلف در شبکههای اجتماعی همرسانی شده و مطلع بسیاری از نوشتهها درباره تبعات تلخ حوادث اجتماعی و سیاسی بوده است. همچون هنگامی که سخنگوی وقت دولت با یک دلنوشته به سوگ جانباختگان حوادث آبانماه 1398 نشست. پس از ناآرامیهای آن سال اگر چه تعداد جانباختگان پس از مدتی به طور رسمی اعلام شد اما متأسفانه هنوز پس از سالها در بخشی از افکار عمومی همان آماری پررنگ است که رسانههای بیگانه از آن سوی مرزها مدعیاش شدند و تبلیغش کردند.
آنچه در پی حوادث روزهای 18 و 19 دیماه رخ داد نیز دچار همین پدیده شد و آمارسازی درباره جانباختگان به جایی رسید که در رسانههای معاند اعدادی حدود 12 و 13 تا 30 هزار کشته مطرح شد. این بار اما مسعود پزشکیان که در حوادث سالهای گذشته و از جایگاه نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی همواره پیگیر حقوق شهروندانی بود که بر اثر بروز ناآرامیها جان باخته بودند؛ از جایگاه رئیسجمهوری کشور بر رویکردی متفاوت نسبت به مسأله پافشاری کرد؛ اینکه به جای اعلام صرف یک آمار رسمی در قالب یک عدد تهی از هر گونه احساس مسئولیت و به عنوان عددی قطعی و لایتغیر، فهرست دقیقی از کشتهشدگان با اطلاعات هویتی دقیق از آنها که شامل نام و نام خانوادگی، نام پدر و کدملی فرد جانباخته بود در اختیار مردم قرار گیرد. همچنین این امکان فراهم شود که با ثبت اطلاعات جدید از شهروندان و راستیآزمایی آن اطلاعات، فهرست تکمیل شود. حالا هر شهروند با مراجعه به سامانه «همدرد» میتواند با آگاهی از آمار و هویت جانباختگان با روند ابهامزدایی و حقیقتگویی همراهی کند. جایی که در صفحه اول آن نوشته شده است: «ایران عزیزمان این روزها در کنار و همدرد خانوادههایی است که در سوگ سنگین جان باختن عزیزان خود به سر میبرند. وظیفه اخلاقی و انسانی مردم، دولت و حاکمیت توجه مسئولانه به رنج مضاعف بازماندگان همه جانباختگان است. همه قربانیان این حوادث و ناآرامیهای اخیر فرزندان این سرزمین بودهاند و هیچ داغدیدهای نباید در سکوت و بیپناهی رها شود. از منظر دولت جمهوری اسلامی ایران، جانباختگان این حوادث تلخ صرفاً یک عدد نیستند و هر کدام از این قربانیان یک جامعه و دنیایی از پیوندها بودهاند. هر ایرانی برای ما به مثابه یک ایران است و رئیسجمهوری بنابر وظیفه اخلاقی و عهد و پیمانی که با ملت بسته است خود را پاسدار حقوق آنان میداند.» همچنین از شهروندان خواسته «اگر فردی را میشناسند که جان خود را از دست داده اما نام او در فهرستهای اعلامی درج نشده است، مراتب را جهت بررسی گزارش دهند. تیم تحقیق پس از بررسی دقیق، نتایج را در گزارشهای رسمی منعکس خواهد کرد. دولت جمهوری اسلامی ایران متعهد است این تحقیقات توسط تیمی متشکل از دستگاههای مسئول و افراد مستقل انجام شود تا هیچگونه شبههای نسبت به صحت و بیطرفی نتایج وجود نداشته باشد.»

