کاهش متاستاز سرطان با تغییر باکتری‌های روده

آرزو کیهان
گروه علم و فناوری
تازه‌ترین پژوهش محققان سوئیسی نشان می‌‌دهد «شیمی درمانی» که به عنوان یکی از راهکارهای درمانی انواع سرطان شناخته می‌‌شود، با تغییر ترکیب باکتری‌های روده، می‌‌تواند به کاهش متاستاز در بدن بیماران کمک کند. این درحالی است که پیش از این، آسیب‌های روده‌ای ناشی از شیمی درمانی، یکی از اثرات جانبی این روش درمانی محسوب می‌‌شد.
شیمی درمانی به دلیل اثرات جانبی مانند ریزش مو، حالت تهوع و...، چندان برای بیماران خوشایند نیست اما این پژوهش به آنها کمک می‌‌کند این شیوه درمانی را راحت‌تر بپذیرند. محققان معتقدند شیمی‌درمانی با تغییر شکل میکروبیوتای روده، زمینه‌ساز تغییراتی در وضعیت سلول‌های ایمنی بدن می‌‌شود و بدن بیمار را کمتر مستعد متاستاز می‌کند (میکروبیوتا به مجموعه‌ای از میکروارگانیسم‌های موجود در بدن انسان اطلاق می‌شود که در هر فرد، انحصاری و بر سلامت افراد تأثیرگذار است). درواقع می‌‌توان گفت که شیمی‌درمانی می‌‌تواند با تأثیری ویژه بر روده، انتشار سرطان را متوقف کند. اما چگونه؟ به عقیده محققان، شیمی‌درمانی باکتری‌های روده را به روش‌هایی تغییر می‌دهد که سیگنال‌های قدرتمندی را در سراسر بدن ارسال می‌کنند. این سیگنال‌ها سلول‌های ایمنی را دوباره برنامه‌ریزی می‌کنند و اندام‌هایی مانند کبد را در برابر متاستاز، مقاوم‌تر می‌کنند.  پژوهشگران دریافتند که آسیب به پوشش روده درنتیجه شیمی‌درمانی، برخلاف نگاه پیشین دانشمندان، نحوه دسترسی باکتری‌های روده به مواد مغذی را تغییر می‌دهد و در نتیجه، ترکیب و رفتار میکروبیوتا تغییر می‌کند. یکی از تغییرات کلیدی، افزایش میزان متابولیتی به نام ایندول 3-پروپیونیک اسید (IPA) است که در تولید سلول‌های ایمنی تغییراتی ایجاد می‌‌کند. سطوح بالاتر IPA، میزان تولید مونوسیت‌ها (نوعی از گلبول‌های سفید خون) که معمولاً با کمک به سلول‌های سرطانی برای فرار از سیستم ایمنی از متاستاز حمایت می‌‌کنند را کاهش می‌‌دهد، اما به افزایش فعالیت سلول‌های T کمک می‌‌کند. یعنی درواقع نحوه تعامل سلول‌های ایمنی را در مناطقی که سرطان گسترش می‌یابد، تغییر می‌دهد. این اثر به ویژه در کبد واضح است. طبق این پژوهش، بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ با سطح بالاتر IPA در جریان خون پس از شیمی‌درمانی، سطح مونوسیت پایین‌تری نشان دادند. داده‌های بیماران نشان می‌دهد که این تغییر سیستم ایمنی، با بقای بهتر بیمارمرتبط است.
«لودیوین برسیر»، نویسنده این مطالعه می‌گوید: «از اینکه چگونه یک عارضه جانبی که اغلب به عنوان آسیب شیمی‌درمانی شناخته می‌‌شد، می‌تواند چنین پاسخ سیستمیک ساختاریافته‌ای را ایجاد کند، خوشحالیم. ما مکانیسم‌های سیستمیکی را برجسته می‌کنیم که می‌توانند متاستاز را مهار کنند.»