با توسعه هوش مصنوعی
بازار اپلیکیشنهای جهان داغ شد
گروه علم و فناوری
همزمان با توسعه هوش مصنوعی، شاهد تغییر رفتار کاربران در استفاده از اپلیکیشنها هستیم و در حالی که همیشه بیشترین میزان دانلود در فروشگاههای اپاستور و گوگلپلی به اپلیکیشنها و برنامههای مرتبط با بازی مربوط بود، در سال 2025 اتفاق تازهای رقم خورده است. تازهترین گزارش مؤسسه تحقیقات بازار موبایل Sensor Tower بهعنوان یکی از معروفترین شرکتهای جهان در این حوزه، نشان میدهد در سال ۲۰۲۵، مصرفکنندگان برای اولینبار در سبد هزینههای خود به اپلیکیشنهای غیر بازی اقبال بیشتری نشان داده و هزینه بالاتری برای آن پرداخت کردهاند. کارشناسان، دلیل این امر را پذیرش بیشتر برنامههای هوش مصنوعی از سوی کاربران میدانند.
یک نقطه عطف
بر اساس گزارش سالانه «وضعیت موبایل»
Sensor Tower، در حالی که این نقطه عطف تنها گاهی در بازارهای خاصی مانند آمریکا به دلیل حضور بیشتر شرکتهای توسعهدهنده هوش مصنوعی دیده میشد، سال ۲۰۲۵ اولینباری بود که این اتفاق در سطح جهانی رخ داد. سال گذشته میلادی مصرفکنندگان در سراسر جهان، تقریباً ۸۵ میلیارد دلار برای مجموع اپلیکیشنهای متنوع و گوناگون هزینه کردهاند که این رقم نشاندهنده افزایش ۲۱ درصدی هزینه نسبت به سال 2024 است. همچنین به گفته کارشناسان، این رقم تقریباً ۲.۸ برابر مبلغی بوده است که پنج سال پیش کاربران برای برنامههای موبایلی هزینه میکردند.
کارشناسان معتقدند در این رکورد عجیب، هوش مصنوعی مولد (Generative AI) بسیار تعیینکننده بوده و توسعه مدلهای مختلف این فناوری، منجر به رشد درآمد شده است. به اعتقاد آنان، این فناوری منجر به افزایش سه برابری درآمد خرید درونبرنامهای مربوط به هوش مصنوعی مولد در سال ۲۰۲۵ شده و این رقم به ۵ میلیارد دلار رسیده است. همچنین این گزارش نشان از افزایش دانلود برنامههای هوش مصنوعی و دو برابر شدن آن نسبت به سال 2024 دارد. به گفته کارشناسان، میزان دانلود این برنامهها در سال گذشته میلادی به ۳.۸ میلیارد بار رسیده است.
محبوبیت چتباتهای هوش مصنوعی
Sensor Tower در این گزارش برای توضیح چرایی این رشد، به چندین عامل اشاره کرده است؛ در گام اول، به میزان محبوبیت دستیارهای هوش مصنوعی در بین مصرفکنندگان بهعنوان یک محرک بزرگ اشاره شده است. طبق این گزارش، در سال 2025 پردانلودترین اپلیکیشنها یعنی همه 10 برنامه برتر از نظر دانلود، اپهای هوش مصنوعی بودهاند. «چتجیپیتی» محصول شرکت OpenAI صدرنشین میزان دانلود توسط کاربران بوده و پس از آن، جمینای گوگل قرار داشته و هوش مصنوعی چینی «دیپسیک» هم در جایگاه سوم از نظر تعداد دانلود توسط کاربران جای گرفته است. دستیار هوش مصنوعی Doubao در جایگاه چهارم تعداد دانلود در جهان است و پس از آن، «پرپلکسیتی»، «گروک»،
«Seekee»، «Meta AI» و«کوپایلوت» مایکروسافت قرار گرفتهاند.
در میان ناشران برتر هوش مصنوعی، OpenAI و «دیپسیک» در مجموع تقریباً 50 درصد از دانلودهای جهانی را به خود اختصاص دادهاند که این رقم 21 درصد نسبت به سال 2024 افزایش داشته است. طبق این گزارش، «چتجیپیتی» به تنهایی 3.4 میلیارد دلار درآمد جهانی از خرید درونبرنامهای (IAP) کسب کرد.
همچنین در این مطالعه، میزان ساعاتی که کاربران صرف استفاده از مدلهای مختلف هوش مصنوعی مولد کردهاند مورد توجه قرار گرفته و عنوان شده است در سال ۲۰۲۵، مصرفکنندگان ۴۸ میلیارد ساعت در این برنامهها وقت گذراندهاند. این رقم، ۳.۶ برابر کل زمان صرف شده در سال ۲۰۲۴ و ۱۰ برابر سطح مشاهده شده در سال ۲۰۲۳ است.
طبق این گزارش، کاربران در سال ۲۰۲۵ بیش از یک تریلیون بار اپلیکیشنها را باز و از آن استفاده کردهاند. نکته قابلتوجه این است که این رقم سریعتر از دانلودها در حال رشد بوده که این موضوع نشان میدهد کاربران فعلی، میزان تعامل یا نرخ اینگیجمنت خود را عمیقتر کردهاند.
یکی دیگر از عواملی که باعث افزایش درآمد و پذیرش برنامههای هوش مصنوعی شده، این است که شرکتهای بزرگ فناوری مانند گوگل، مایکروسافت و X (توئیترسابق)، سرمایهگذاری زیادی روی دستیارها و چتباتهای هوش مصنوعی خود برای به چالش کشیدن «چتجیپیتی» انجام دادهاند. در طول سال گذشته، این شرکتها با سرعت زیادی قابلیتهای جدیدی به منظور پیشرفت در کدنویسی، تولید محتوا، استدلال، اجرای وظایف، دقت و موارد دیگر برای این چتباتها ارائه دادند. این گزارش به طور خاص به پیشرفتها در تولید تصویر و ویدیو مانند مدل تولید تصویر GPT-4o که در ماه مارس منتشر شد و Nano Banana گوگل اشاره کرده است.
درخشش برنامههای موسیقی ویدیوی هوش مصنوعی
این گزارش همچنین بر نقشی که گوشیها در اتصال کاربران به سرویسهای هوش مصنوعی مولد ایفا میکنند، تأکید دارد.
«Sensor Tower» تخمین میزند تعداد کل مخاطبان دستیارها و چتباتهای هوش مصنوعی تا پایان سال 2025 در ایالاتمتحده از ۲۰۰ میلیون نفر فراتر رفته و بیش از نیمی از آنها (۱۱۰ میلیون نفر) منحصراً از طریق دستگاههای تلفن همراه به این دستیارها دسترسی داشتهاند. برای مقایسه، میتوان نیمنگاهی به آمار سال ۲۰۲۴ داشت که تنها حدود ۱۳ میلیون کاربر فقط از طریق تلفن همراه به این چتباتها دسترسی داشتند.
جدا از چتباتها، از دیگر برنامههای محبوب هوش مصنوعی کاربران، میتوان به برنامه تولید موسیقی هوش مصنوعی Suno، برنامه تبدیل متن به ویدیو Jimeng AI مربوط به بایتدنس و برنامههایی مانند Character.ai و PolyBuzz اشاره کرد.
با این حال، Sensor Tower میگوید هوش مصنوعی تنها عامل درآمدزایی فروشگاههای اپ در سال گذشته نبوده و برنامههایی در دستههایی مانند شبکههای اجتماعی و پخش ویدیو نیز به این رشد کمک کردهاند. به عنوان مثال، مصرفکنندگان به طور متوسط روزانه ۹۰ دقیقه در شبکههای اجتماعی وقت گذراندهاند که در مجموع حدود ۲.۵ تریلیون ساعت میشود و نسبت به سال گذشته ۵ درصد افزایش یافته است.
