رئیس جمهوری مسئولیت بخشهای مختلف دولت در مواجهه با ناآرامیهای اخیر را اعلام کرد
پاسخ گویی، اقناع سازی و اصلاح رویهها
ضرورت بررسی اتفاقات و ناآرامیهای اخیر در کشور، یکی از مهمترین و برجستهترین محورهای سخنان و مواضع این روزهای رئیس جمهوری شده است. آنچه در این سخنان مشهود است، اینکه مسعود پزشکیان هم بر واکاوی زمینههای بروز اعتراضات تأکید دارد و هم بر چاره جوییهایی معطوف به آینده و پیشگیری از وقوع تکرار آن اهتمام دارد. در همین چهارچوب است که او روز گذشته در جلسه هیأت دولت بر ضرورت روشنگری و اطلاعرسانی درباره ماهیت حوادث اخیر تأکید کرد، در جلسه «پایش و ارزیابی اجرای طرح پزشک خانواده» پیشنهاد داد مراکز سلامت کشور، حوادث اخیر را از منظر مسئولیتها و مأموریتهای حرفهای خود مورد آسیبشناسی و علتیابی قرار دهند. رئیس جمهوری شامگاه سهشنبه هم در جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: «لازم است دستور جلسات این شورا به سمتوسوی بررسی و احصای راهکارهای مناسب و اصولی مواجه با مطالبات و اعتراضات مردمی اولویتبندی شود.»
گزارش وزیر اطلاعات درباره ناآرامیها به دولت
در جلسه دیروز هیأت دولت، رئیس جمهوری پس از استماع گزارش وزیر اطلاعات درباره علل و عوامل بروز حوادث اخیر، برنامهها و اقدامات دشمنان، ویژگیها و تعداد دستگیرشدگان، و همچنین نقش برخی سازمانها و تشکلها در شکلگیری ناآرامیها و اغتشاشات، بر ضرورت اطلاعرسانی شفاف به افکار عمومی تأکید کرد و خواستار آن شد که جزئیات این گزارش به سمع و نظر مردم رسانده شود تا جامعه در جریان واقعیتها و ابعاد مختلف این وقایع قرار گیرد.
پزشکیان با اشاره به لزوم بازنگری در روندهای اجرایی کشور تصریح کرد: «باید بپذیریم که در مسیر اداره امور، اشتباهاتی داشتهایم و اگر نسبت به خطاهای خود آگاه نشویم و برای اصلاح آنها تلاش نکنیم و صرفاً تقصیرها را متوجه دیگران بدانیم، راه به جایی نخواهیم برد.»
رئیس جمهوری بیتوجهی به اقشار آسیبپذیر جامعه را از عوامل مهم بروز نارضایتیها دانست و اظهار کرد: «زمانی که همه دستگاهها و نهادهای حاکمیتی نسبت به مطالبات و مشکلات اقشار ضعیف بیاعتنا باشند، نمیتوان انتظار داشت جامعه به سمت خشونت، بیمیلی و فاصله گرفتن از کشور و نظام سوق داده نشود.»
وی با تأکید بر اینکه صرفاً برخوردهای قهری و امنیتی راهحل پایدار نیست، خاطرنشان کرد: «در کنار برخورد قانونی، باید رویکرد جذب و اقناع نیز بهطور جدی دنبال شود. با کلام و رفتار صحیح باید افراد را به کشور و نظام علاقهمند کرد، در غیر این صورت دیگران با روشهای خود اقدام به جذب خواهند کرد.»
باید پاسخهای منطقی و قانع کننده بدهیم
رئیس جمهوری افزود: «همه ما موظفیم پاسخهایی درست، منطقی و قانعکننده به مردم ارائه دهیم. هر مسئول در هر جایگاه و سازمانی باید خود را مکلف بداند در چهارچوب مأموریتهای خود، با ایجاد همافزایی، هماهنگی، گفتوگو و تعامل با گروههای مختلف، زمینه تفاهم و درک متقابل را فراهم کند.»
پزشکیان با انتقاد از نادیده گرفتن ضعفها و کوچک انگاری نقاط منفی در درون ساختارها گفت: «گاهی چشم خود را بر عیبها میبندیم و کاستیهایمان را نادیده میگیریم و همین غفلت، زمینه نفوذ دشمنان را فراهم میکند. بر این اساس، لازم است جلسات تبیینگری، روشنگری و اقناع عمومی با جدیت و گستردگی بیشتری برگزار شود.» در ادامه این جلسه، وزیر امور خارجه گزارشی از آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی ارائه و به تلاشهای اروپا و آمریکا برای دامن زدن به وقایع اخیر اشاره کرد. وزیر امور خارجه همچنین از تعاملات مثبت و سازنده کشورهای همسایه در قبال این تحولات بهعنوان عامل مؤثر در مدیریت شرایط و تقویت ثبات منطقهای یاد کرد.
اقناع جامعه پزشکی درباره رخدادهای اخیر ضروری است
رئیس جمهوری همچنین دیروز در جلسه پایش و ارزیابی روند اجرای «طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع» با تأکید بر اینکه در شرایط فعلی کشور، یکی از مهمترین اولویتهای نظام سلامت، رسیدگی همهجانبه به ابعاد روانی، اجتماعی و سلامت روان جامعه است، تصریح کرد: «دولت در این زمینه برنامه دارد و به انجام کامل وظایف خود متعهد است و ضروریست نظام سلامت کشور نیز در این زمینه مشارکت فعالانه و نقش آفرینی مؤثر داشته باشد. ما موظف هستیم سلامت مردم را، نهتنها در بعد جسمی بلکه در ابعاد روانی و اجتماعی تأمین و صیانت کنیم.»
پزشکیان با اشاره به اهمیت عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH) اظهار کرد: «بررسی آمار فوتیها و بستریشدگان در حوادث و ناآرامیهای اخیر نشان میدهد که بخش قابل توجهی از این پیامدها ریشه در عوامل اجتماعی دارد؛ عواملی که امکان پیشگیری از آنها وجود دارد. پزشکان میتوانند در این حوزه نقش بسیار مؤثری ایفا کنند، چراکه بخشی از این افراد با مشکلاتی نظیر آسیبهای روانی، اختلالات سلامت روان یا مسائل مرتبط با اشتغال و محرومیتهای اجتماعی مواجه بودهاند.»
رئیس جمهوری با بیان اینکه اگر نظام سلامت و جامعه پزشکی با این نگاه پیشگیرانه وارد عمل شوند، اساساً نباید شاهد بروز چنین اتفاقاتی باشیم، تصریح کرد: «مداخلات بهموقع در حوزه سلامت روان میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش تنشها و کنترل پیامدهای اجتماعی ایفا کند. در حوادث اخیر، هم سلامت جسمی و هم سلامت روانی جامعه آسیب دیده و هزینههای سنگینی بر نظام سلامت تحمیل شده است. این پرسش اساسی مطرح است که آیا باید منتظر بیمار شدن افراد بمانیم و سپس درمان کنیم، یا با رویکردی علمی و پیشگیرانه از بروز بحران جلوگیری نماییم؟»
نقش روانپزشکان و روانشناسان در آموزش کاهش خشونت
پزشکیان با تأکید بر نقش آموزش در کاهش خشونت اجتماعی گفت: «نقش روانپزشکان، روانشناسان و سایر متخصصان حوزه سلامت روان در کاهش خشونت و تنشهای اجتماعی بسیار حائز اهمیت است. ما از مرحله نگاههای ساده و سطحی عبور کردهایم. شخصاً امید زیادی به ظرفیت نظام شبکه بهداشت و جامعه پزشکی دارم و معتقدم اگر این مجموعه بهطور فعال به میدان بیاید، میتواند نقش بسیار مؤثری در آرامسازی جامعه و کاهش تنشها ایفا کند؛ چراکه پزشکان از جایگاه اجتماعی معتبر، مقبول و اثرگذار برخوردارند.» رئیس جمهوری با اشاره به رسالت خطیر شبکه سلامت در حوادث اخیر خاطرنشان کرد: «لازم است اجرای این مداخلات از حالت محدود و پایلوت خارج شده و بهصورت سراسری عملیاتی شود. پیشگیری از وقوع حوادث، برای من بهمراتب مهمتر از برخورد با عوامل پس از بروز آشوب و اغتشاش است. ساماندهی آشفتگیهای سلامت روان و اجتماعی جامعه، حتی از بسیاری اقدامات درمانی پرهزینه، از جمله مداخلات جراحی، اهمیت بیشتری دارد.»
رئیس جمهوری با اشاره به مسئولیت جامعه پزشکی در تبیین واقعیتها برای افکار عمومی گفت: «در کجای دنیا در جریان اعتراض، به آمبولانس، خودروهای امدادی و آتشنشانی حمله میشود یا نیروهای پلیس هدف قرار میگیرند؟» وی تأکید کرد: «ما هر دو سوی ماجرا را بررسی میکنیم، چراکه بهدنبال یافتن علتهای اصلی هستیم تا اشکالات خود را شناسایی و اصلاح کنیم؛ اما از مقطعی به بعد، این تحولات دیگر صرفاً اعتراض نبود و به پروژهای با هدف براندازی تبدیل شد.»
پزشکیان پیشنهاد داد مراکز سلامت کشور، حوادث اخیر را از منظر مسئولیتها و مأموریتهای حرفهای خود مورد آسیبشناسی و علتیابی قرار دهند و افزود: «اقناع جامعه پزشکی درباره وقایع اخیر بسیار مهم است؛ چراکه تا زمانی که شما اقناع نشوید، نمیتوانید وظایف حرفهای و اخلاقی خود را در قبال آسیبدیدگان و جامعه بهدرستی ایفا کنید. در عین حال نظام سلامت باید مراقب باشد در دام تحلیلهایی که مطلوب دشمنان است، گرفتار نشود.»
