آرزو کیهان
گروه علم و فناوری

محققان MIT در پژوهشی جدید موفق به کشف پروتئینی از دسته لکتین‌ها با نام «intelectin-2» در دستگاه گوارش شده‌اند که می‌تواند با تقویت مخاط دستگاه گوارش به عنوان یکی از سدهای دفاعی بدن برای مواجهه با باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌ها، باکتری‌های مضر را خنثی کند.
«لارا کیسلینگ»، استاد شیمیMIT و همکارانش مدت‌هاست درحال بررسی تعاملات لکتین و کربوهیدرات‌ها بوده‌اند و حالا شواهد نشان می‌دهد ژنوم انسان بیش از 200 لکتین را رمزگذاری می‌کند. کیسلینگ و همکارانش حدود 10سال قبل، موفق شدند ساختار intelectin-1 و intelectin-2 را کشف کنند، اما عملکرد این پروتئین‌ها چندان شفاف نبود. با این حال در مطالعه جدید، دریافتند intelectin-2 انسان و موش به قند گالاکتوز متصل می‌شوند. این قند معمولاً در موسین‌ها یعنی پروتئین‌هایی که مخاط را تشکیل می‌دهند، یافت می‌شوند.  وقتی اینتلکتین-۲ به این موسین‌ها متصل می‌شود، به تقویت سد مخاطی کمک می‌کند.آنها همچنین دریافتند که با گذشت زمان، میکروب‌های به دام افتاده، درنهایت تجزیه می‌شوند یعنی این پروتئین می‌تواند با مختل کردن غشای سلولی، آنها را از بین ببرد. به نظر می‌رسد این فعالیت ضد میکروبی بر طیف وسیعی از باکتری‌ها، ازجمله برخی باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌های سنتی، تأثیر می‌گذارد. این عملکردهای دوگانه، به محافظت از پوشش دستگاه گوارش در برابر عفونت کمک می‌کند. کیسلینگ می‌گوید: «اینتلکتین-۲ ابتدا سد مخاطی را تقویت می‌کند ولی اگر آن سد شکسته شود، می‌تواند باکتری‌ها را کنترل کرده و رشد آنها را محدود کند. در بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده هم سطح اینتلکتین-۲ می‌تواند به طور غیرطبیعی بالا یا پایین برود. سطوح پایین می‌تواند به تخریب سد مخاطی کمک کند، در حالی که سطوح بالای آن می‌تواند بسیاری از باکتری‌های مفید را که معمولاً در روده زندگی می‌کنند از بین ببرد. محققان می‌گویند یافتن راه‌هایی برای بازیابی سطح مناسب intelectin-2 می‌تواند برای این بیماران مفید باشد.» کیسلینگ می‌گوید: «یافته‌های ما نشان می‌دهد تثبیت سد مخاطی تا چه حد حیاتی است. می‌توان در آینده، از خواص لکتین برای طراحی پروتئین‌هایی استفاده کرد که به طور فعال آن لایه محافظ را تقویت می‌کنند. استفاده از لکتین‌های انسانی به عنوان ابزاری برای مبارزه با مقاومت ضد میکروبی، یک استراتژی جدید را ایجاد می‌کند که از دفاع ایمنی ذاتی ما استفاده می‌کند. پروتئین‌هایی که بدن درحال حاضر برای محافظت از خود در برابر پاتوژن‌ها استفاده می‌کند، می‌تواند در درمان بیماری‌ها و مقابله با باکتری‌ها استفاده شود.»