ساختمان قدیمی تالار وحدت، عصر روز گذشته میزبان دیالوگی متفاوت میان «سیاست» و «هنر» بود. چند روز پس از آنکه دولتمردان اعلام کردند حاضرند اعتراض را بشنوند اما در مقابل اغتشاش محکم می‌ایستند، دکتر محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور در تالار وحدت روبه‌روی هنرمندان نشست تا با آنان به گفت‌وگو بنشیند.
محمدرضا عارف، در حالی میان اهالی موسیقی، تئاتر و هنرهای تجسمی نشست که سخنانش فراتر از وعده‌های معمول، بوی نقدِ درون‌گفتمانی و دعوت به یک «زبان مشترک» می‌داد. او با صراحتی که کمتر در فضای رسمی دیده می‌شود از زخمی قدیمی سخن گفت: «فاصله‌ای که در چند دهه گذشته میان حاکمیت و هنرمندان افتاده است.»

طوفان صراحت؛ وقتی هنرمندان 
از خط‌‌‌کشی‌ها گله کردند
نشست با گلایه‌های تند و صریح تعدادی از هنرمندان آغاز شد. هنرمندان حاضر در جلسه، بدون لکنت از «تقسیم‌بندی‌های بی‌نتیجه»، «دخالت‌های سلیقه‌ای در صدور مجوزها» و «بی‌توجهی به معیشت اهالی هنر» سخن گفتند. آنها خطاب به معاون اول تأکید کردند که سال‌هاست میان زبان حاکمیت و زبان هنر، دیواری از سوءتفاهم بنا شده و جایگاه سازمانی هنر در وزارت ارشاد، هم‌تراز با شأن ملی آن نیست. مطالبات برای «معافیت‌های مالیاتی»، «امنیت شغلی» و «نوسازی سالن‌های فرسوده تئاتر» با لحنی دغدغه‌مند فضای جلسه را تحت‌تأثیر قرار داد.

پاسخ عارف: انتقاد، جوهره 
هنر متعهد است
دکتر محمدرضا عارف با سعه‌صدر و پذیرش بخشی از این نقدها در واکنشی متفاوت گفت: «ما انتقاد برای مردم و سازندگی را هنر متعهد می‌دانیم.» او با اشاره به اینکه دولت چهاردهم به دنبال دخالت در کار هنرمندان نیست، به صراحت پرسید: «آیا ما آمده‌ایم که در کار شما اختلال ایجاد کنیم؟ خیر؛ ما نیازمند هنر حکمرانی هستیم، نه حکمرانی بر هنر.»
عارف در ادامه به راهبردهای مهم دولت چهاردهم در تقویت تشکل‌های صنفی اشاره کرد و گفت: «اگر گفت‌و‌گوی بین حکومت و هنرمندان به یک زبان، مسأله و یک درد مشترک نرسد، راه به جایی نخواهیم برد؛ ما نیازمند هنر حکمرانی هستیم.»
معاون اول رئیس‌جمهور با بیان اینکه «اهالی فرهنگ و هنر باید مسئولان را به گونه‌ای قانع کنند که در تدوین بودجه به بخش هنر، همانند سایر بخش‌ها توجه شود» بر ارتقای منزلت آسیب‌دیده هنرمندان در جامعه تأکید کرد و به صراحت گفت: «بارها از تشکل‌های صنفی هنر درخواست کردیم که مطالبات‌شان از دولت را بیان کنند؛ اما لازم است تشکل‌ها برای دغدغه‌هایی فراتر از دانشگاه هنر و خانه هنرمندان به این درخواست‌ها پاسخ دهند.»
معاون اول رئیس‌جمهور از مرز‌بندی‌‌ها و تقسیم‌بندی‌ها در حوزه هنر انتقاد و بیان کرد: «در ۴۰ سال گذشته خط خود را از یکدیگر جدا کردیم؛ باید دید که هرکدام از ما در حوزه خودمان، توانسته‌ایم وظیفه ملی خود را انجام دهیم یا به دنبال جداسازی، تبعیض و تقسیم‌بندی‌های بی‌نتیجه بودیم؟ تفکری که زمانی معتقد بود تلویزیون حرام است، با گفت‌و‌گوی هنرمندان در فضای صمیمی اصلاح شد.» 
معاون اول رئیس‌جمهور با بیان این موضوع، مرز‌بندی‌های هنری و تقسیم‌بندی‌ها در این حوزه را ناپسند دانست و خطاب به جامعه هنری گفت: «هنرمندان دغدغه برخی تقسیم‌بندی‌ها در کشور را دارند؛ جای تعجب است که چرا برخی از آنان تقسیم‌بندی می‌کنند و متأسفانه اعتراضی هم از سوی جامعه هنری نیست.»
 اهمیت تقویت شورای‌عالی فرهنگ و هنر و فعال‌سازی کمیته‌ها و کارگروه‌های ذیل آن، نکته‌ای بود که معاون اول به اهالی هنر یادآور شد و تأکید کرد: «دولت درخواست تأسیس پژوهشگاه‌های هنرهای نمایشی، ایجاد رشته‌های تحصیلی جدید و مطالبات بودجه‌ای و اقتصادی فعالان و هنرمندان تئاتر، موسیقی و هنرهای نمایشی را با جدیت پیگیری می‌کند.»
 
برای توسعه ایران به پیوست هنر نیاز داریم نه دخالت در کار هنرمند
 معاون اول رئیس‌جمهور برخی دخالت‌ها در کار هنرمندان را محکوم کرد و با طرح پرسشی طعنه‌آمیز با این مضمون که «آیا آمده‌ایم که در کار هنر و هنرمند اختلال ایجاد کنیم؟»، بیان کرد: «باید ناترازی‌های حوزه هنر را با همفکری یکدیگر حل کنیم.»
دکتر عارف دربخشی از صحبت‌های خود گفت: «باید برنامه‌های توسعه در کشور، پیوست فرهنگی-هنری داشته باشد. امروز نخبگانی می‌خواهیم که پل ارتباطی بین مردم و حاکمیت باشند. همزبانی با مردم کاری سخت است؛ اما زبان هنر این ظرفیت را دارد.»
 
دغدغه‌هایی که هنرمندان
 مطرح کردند
تقویت دیپلماسی هنر، اجرای کامل سند موسیقی، معرفی هنرمندان به نسل جوان و نوجوان، توجه به مراکز پژوهشی و ایجاد پژوهشگاه‌های خاص هنرهای نمایشی از مهم‌ترین دغدغه‌هایی بود که هنرمندان در این نشست با دکتر محمدرضا عارف در میان گذاشتند.
ارتقای جایگاه سازمانی هنرهای نمایشی در بدنه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تقویت رابطه حکومت و هنرمندان، زمینه‌سازی برای حضور جوانان، افزایش و اختصاص بودجه درخور به موسیقی و تئاتر، توجه به وضعیت معیشتی و رفاهی اهالی هنر، ساخت، نوسازی و بهسازی زیرساخت‌های هنری و سالن‌های نمایشی، معافیت‌های مالیاتی و لزوم توجه به اقتصاد هنر از دیگر مطالبات اهالی هنر بود که در این نشست مطرح شد.

از سفره هنرمندان 
تا منزلت اجتماعی
معاون اول رئیس‌جمهور در پاسخ به دغدغه‌های معیشتی مطرح شده از گام‌های عملی دولت پرده برداشت. او به اصلاح جدول حقوق و دستمزد، تفاهمنامه مسکن و پیگیری معافیت‌های مالیاتی اشاره کرد، اما در عین حال بر یک نکته استراتژیک دست گذاشت: «حل مسائل اقتصادی اولویت ماست، اما آنچه بیشتر آسیب دیده، منزلت هنرمند در جامعه است که باید با همفکری هم آن را ترمیم کنیم.»

دعوت به شکستن سکوت صنفی
عارف در بخشی از این روایتِ دوطرفه، نقدی هم به جامعه هنری وارد کرد. او با اشاره به انفعال برخی تشکل‌ها در سال‌های گذشته، از آنان خواست که به جای سکوت یا تقسیم‌بندی‌های درونی، به میدان دیالوگ بیایند: «اگر از فضای صمیمی برای گفت‌و‌گو دفاع نکنیم، نمی‌توانیم تفکرهای سخت‌گیر را متقاعد کنیم که هنر نه یک تهدید، بلکه ضرورتی برای توسعه ملی است.»

پیوند دوباره سیاست و صحنه
این نشست با وعده تشکیل منظم جلسات هم‌اندیشی و فعال‌سازی «شورای عالی هنر» به پایان رسید. روایتی که نشان داد دولت چهاردهم می‌خواهد به جای «نگاه امنیتی یا اداری» با زبان «پژوهش و صنف» با هنرمندان سخن بگوید؛ تا شاید ناترازی‌های هنر، نه با بخشنامه که با «درد مشترک» و «زبان مشترک» درمان شود.