کشف آیینه و سرنیزه ۸۵۰۰ ساله در ترکیه

یک تیم از باستان شناسان به سرپرستی دانشیار «عدنان بایسال» از دانشگاه آنکارا، از کشف یک آینه 8500 ساله و سرنیزه‌های حکاکی شده در شهر جانهاسان در مرکز ترکیه خبر دادند. زیبایی و ظرافت این آیینه نشان از مهارت‌های صنعتی در اوایل دوره نوسنگی دارد. این شهر یکی از قدیمی‌ترین مناطق مسکونی شناخته شده در آناتولی ترکیه است که سیستم خیابانی آن قدمتی 10 هزار ساله دارد. به گفته باستان‌شناسان، این آیینه از جنس آبسیدین ساخته شده که در کنار ابزارهایی از همین جنس و با خطوط حکاکی شده ظریف، نشانه‌هایی از فرهنگ نمادین اوایل نوسنگی را دارد. یکی از برجسته‌ترین نتایج این فصل از کاوش‌ها، شناسایی قدیمی‌ترین طرح خیابانی شناخته‌شده از دوره نوسنگی بدون سفال است. این کشف نشان می‌دهد جانهاسان، ممکن است نقش پیشگامانه‌ای در ظهور ساختارهای سکونتی برنامه‌ریزی‌شده ایفا کرده باشد و شاید یکی از اولین نمونه‌های ذهنیت شهری در تاریخ بشر باشد.
«بایسال» از باستان‌شناسان این گروه تحقیقاتی دراین باره می‌گوید: «این مفهوم خیابانی از دوره نوسنگی بدون سفال به اولین گام‌های شهری‌شدن در آناتولی اشاره دارد. این موضوع نشان‌دهنده ساختار جامعه‌ای سازمان‌یافته است که به دسترسی، فضاهای مشترک و برنامه‌ریزی معماری اهمیت می‌داد. تولید آیینه‌هایی از جنس آبسیدین و ساخته شده از شیشه آتشفشانی نادر، کاری دشوار است و محققان معتقدند که فرآیند تولید آنها بسیار چالش‌برانگیز است.»
 او ادامه می‌دهد:« آبسیدین باید با دقت شکل داده شده و با مواد ساینده صیقل داده شود که نیاز به یک فناوری تخصصی دارد. آبسیدین که به خاطر لبه‌های تیز و درخشندگی شیشه‌ای از گذشته ارزشمند بوده، در سراسر خاورنزدیک برای ساخت ابزار، اشیای آیینی و تجارت استفاده می‌شد.»
این تیم باستان‌شناسی همچنین تعدادی سرنیزه از جنس آبسیدین با خطوط حکاکی‌شده ظریف کشف کرده است؛ الگوهایی که به نظر می‌رسد منحصر به منطقه جانهاسان باشند. بایسال دراین باره هم می‌گوید: «این آثار حکاکی‌شده، نشان‌دهنده یک سنت محلی قدیمی هستند. در حالی که آبسیدین در بسیاری از مکان‌های نوسنگی یافت می‌شود، این سبک حکاکی خاص، تاکنون فقط در شهر جانهاسان ترکیه دیده شده است. الگوهای حکاکی‌شده ممکن است معنای نمادین داشته باشند که با هویت اجتماعی، مالکیت یا آیین‌های خاص مرتبط بوده‌اند. چنین بیان نمادینی، یکی از ویژگی‌های جوامع نوسنگی درحال‌گذار از زندگی کوچ‌نشینی به سکونتگاه‌های دائمی کشاورزی است.»