جنگ لبنان نزدیک است؟!
محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین
7 روز از اتمام اولتیماتوم آمریکاییها (پایان سال 2025) در خصوص تمرکز سلاح در دستان ارتش لبنان بالاخص در جنوب لیتانی گذشته است. همین امر موجب شده بار دیگر مسأله خلع سلاح حزبالله توسط مقامات آمریکایی، لبنانی و اسرائیلی تکرار شود و حول آن بحث و گفتوگو و گمانهزنیهای رسانهای را شاهد باشیم.
کانال ۱۲ اسرائیل در گزارشی مدعی شده است:«در اسرائیل نسبت به تعهد دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله شک دارند و در ارتش اسرائیل نیز برای چندین سناریوی ممکن آماده میشوند. در این مرحله، ارتش منتظر تصمیم سطح سیاسی درباره عملیاتی علیه حزبالله در لبنان است و اعلام کرده که نیروها برای هر عملیاتی با ابعاد بسیار گسترده آمادهاند. اما در سیستم امنیتی معتقدند تضعیف حزبالله، شرطی است که به دولت لبنان امکان میدهد آن را خلع سلاح کند و به سمت یک توافق سیاسی پیش برود. در ارتش تأکید میکنند آمادگی عملیاتی در هر دو سطح دفاعی و تهاجمی کامل شده است.»
آنچه در گزارش کانال 12 عبری روی آن تأکید شده، میتوان خلاصهای از نگرش و تحلیل در درون اسرائیل نسبت به پرونده لبنان دانست. آنها بر اساس آنچه از قبل هم برخی پیشبینی میکردند، معتقدند خلع سلاح حزبالله به تنهایی با فشار داخلی و نقشآفرینی دولت لبنان ممکن نیست و تلآویو باید برای این مسأله مهم و حیاتی نقش جدیتری را دنبال کند.
همچنین انتشار خبری از سوی مرکز فرماندهی جبهه داخلی که وظیفه تنظیم و انتشار هشدارها، شرایط ویژه و... را در درون سرزمینهای اشغالی دارد، گمانهزنیها در خصوص نزدیک بودن حمله به لبنان بیشتر شده است. فرمانده جبهه داخلی ارتش اسرائیل خطاب به رؤسای شهرکها دستور صادر کرده است که «برای انتقال سریع از حالت روتین به حالت اضطراری آماده شوید.» از آنجایی که هشدار خطاب به شهرکها صادر شده، به نظر میرسد محتملترین گزینه، جبهه لبنان باشد.
به نظر میرسد تلآویو مسأله لبنان و ترمیم حزبالله در گذر زمان را موضوع اولویتدارتری برای خودش میداند.
سیگال، خبرنگار مشهور اسرائیلی در خبری مدعی شده است:«ترامپ نهتنها چراغ سبز برای عملیات نظامی در لبنان داده است، بلکه ارتش اسرائیل را به شروع آن ترغیب میکند.» در همین راستا سفر آخر هفته آقای عراقچی به لبنان، نشان میدهد که درک ایران از وضعیت منطقه هم احتمالاً روی ماجراجویی جدید نتانیاهو در لبنان و جنوب این کشور متمرکز است و سعی در تغییر شرایط و حمایت از حزبالله دارد.
اکنون حدود 14 ماه از آتشبس میان لبنان و اسرائیل پس از حدود 14 ماه جنگ و حمایت از غزه گذشته است. در این 14 ماه بر اساس آمار اسرائیلیها، بیش از 400 نفر در لبنان ترور شدهاند که رقمی بسیار حائز اهمیت در دوران آتشبس است و نشان میدهد اسرائیلیها بر تضعیف و جلوگیری از ترمیم حزبالله اصرار زیادی داشتهاند. همچنین تحولات لبنان و مشغولسازی ایران به داخل، در کنار برخی ضربات دو ماه اخیر به حزبالله، مثل ترور سید هیثم طباطبایی، رئیس ستاد کل نظامی حزبالله، اسرائیلیها را به جمعبندی برای لزوم تکرار جنگ در لبنان نزدیکتر کرده است.
ضمن آنکه در حاشیه مؤلفههای بالا، نزدیک شدن نتانیاهو به انتخابات و عدم تغییر نظرسنجیها و همچنان در ناحیه خطر سقوط باقی ماندن دولت و ائتلافش را هم باید به تحلیلها اضافه کرد. برخلاف آنچه برخی تصور میکنند جنگ جدید در لبنان یا هر محور دیگری، شاید برخی انتقادات را بر نتانیاهو افزایش دهد، اما میزان رضایت سبد رأی نتانیاهو را صعودی خواهد داد.
ضمن آنکه باید توجه داشت در صورت وقوع جنگ جدید در لبنان، احتمالاً شرایطی متفاوت از جنگ پیشین و حملات دوران آتشبس را شاهد خواهیم بود. ممکن است اینبار ارتش اسرائیل برای تشدید فشار اجتماعی و سیاسی بر حزبالله، مناطق مختلف لبنان از جمله بیروت را هدف حملات گستردهتری قرار دهد.
