جواد رستم زاده
خبرنگار

 بیش از نیم‌قرن از آن دی‌ماه سرد ۱۳۴۶ می‌گذرد، هتل آنتلانتیک هنوز پابر جاست با همان رازهای عجیب و غریب اتاق شماره 23 معروف. درست مثل نام و یاد تختی که هر سال عزیزتر و معروف‌تر می‌شود. اما چرا تختی با وجود پر رنگ شدن داستان مرگش همچنان معشوق مردم مانده و می‌ماند؟ جواب مبرهن است. او نماد واقعی عمل به مسئولیت اجتماعی توسط یک قهرمان و ورزشکار بود.
ورزشکاران و قهرمانانی که از دل جامعه برمی‌خیزند، به مقام، شهرت و محبوبیت می‌رسند، بدهکار همان جامعه‌ای هستند که آنها را بزرگ کرده و بر سکوی افتخار نشانده است. اگر این قهرمانان به مسئولیت‌های اجتماعی خود در قبال مردم عمل کنند، اگر درد مردم را درد خود بدانند و خود را از آنان جدا نکنند، برای همیشه در قلب‌ها جاودانه خواهند ماند. تختی دقیقاً همین بود؛ پهلوانی که مدال‌هایش را بر قلب مردم آویخت.
از نگاه جامعه‌شناسی، مسئولیت اجتماعی قهرمانان چیزی فراتر از یک انتخاب شخصی است؛ آن یک تعهد ساختاری و اخلاقی به جامعه‌ای است که سرمایه اجتماعی‌اش را صرف پرورش و ستایش آنها کرده. قهرمانان به عنوان ‌الگوها، در نظریه‌های جامعه‌شناختی بخشی از انسجام اجتماعی هستند. آنها با عمل به این مسئولیت، اعتماد عمومی را تقویت می‌کنند، ارزش‌های جمعی مانند عدالت و همدلی را زنده نگه می‌دارند و جامعه را منسجم‌تر می‌سازند.
اما متأسفانه، خیلی از ورزشکاران امروز این مسئولیت را فدای مشهوریت زودگذر می‌کنند. این انتخاب، آنها را از مردم دور می‌کند و سرمایه اجتماعی‌شان را به سرعت تحلیل می‌برد و نتیجه می‌شود فراموشی نام و نشان و افتخارات. اتفاقی که برای بسیاری از هم عصران تختی افتاد و بعد از او هم نصیب بسیاری از قهرمانان ورزشی این مرز و بوم شد.
تختی خود را از طبقات پایین جامعه می‌دانست و هرگز فراموش نکرد از کجا آمده است. معروف‌ترین نمونه مسئولیت اجتماعی او، اقدام شجاعانه‌اش پس از زلزله ویرانگر بوئین‌زهرا در شهریور ۱۳۴۱ بود. او از کمک به سرباز و غریب در وطن کوتاهی نمی‌کرد و از میان جامعه به عنوان قهرمان رخت برنبست و پاداش‌هایش را هم خرج همان مردمی کرد که او را تختی کرده بودند.
تختی با وجود همه ناملایمات مسئولان وقت، که بارها او را به دلیل فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی تحت فشار قرار دادند، از آرمان‌هایش کوتاه نیامد. او کنار مردم بی‌نوا ایستاد. با محدودیت‌ها، طردشدن‌ها و فشارها جنگید، اما تختی ماند. حتی وقتی از کشتی کناره گرفت، محبوبیتش کم نشد.
امروز، که بیش از نیم‌قرن از مرگش می‌گذرد، هر گاه نام تختی برده می‌شود، کمتر کسی از مدال‌ها و افتخارات ورزشی او یاد می‌کند. هرچه هست و گفته می‌شود از منش پهلوانی، جوانمردی و مسئولیت اجتماعی او یاد می‌کنند.