نگاهی به مدیریت اثرگذار و متفاوت آذربایجان شرقی در دولت «وفاق ملی»

دکتر احمد بای‌بوردی-کارشناس محیط زیست / در دوره‌ای که گاه مدیریت اجرایی با هیاهوی رسانه‌ای سنجیده می‌شود، تجربه مدیریت ارشد استان آذربایجان شرقی، نمونه‌ای از رویکردی متفاوت است؛ مدیریتی کم‌صدا اما هدفمند که تمرکز خود را نه بر تبلیغات، بلکه برای توسعه اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری قرار داده است.
 ۱. تغییر رویکرد از اداره روزمره به توسعه‌محوری یکی از ویژگی‌های شاخص این دوره، عبور از مدیریت صرفاً اداری و حرکت به سمت «توسعه‌محوری» بوده‌است. استانداری در این بازه زمانی تلاش کرده نقش تسهیل‌گر سرمایه‌گذاری را ایفا کند؛ یعنی به جای ورود مستقیم به فعالیت اقتصادی، موانع پیش‌روی بخش خصوصی را کاهش دهد و مسیر اخذ مجوزها، تأمین زمین و هماهنگی‌های بین‌دستگاهی را کوتاه‌تر کند. این تغییر رویکرد، زمینه‌ای برای فعال‌تر شدن سرمایه‌گذاران بومی و حتی بازگشت سرمایه‌های خارج از استان فراهم کرده است. 
۲. تمرکز بر سرمایه‌گذاری صنعتی و تکمیل زنجیره ارزش آذربایجان شرقی به‌طور سنتی یکی از قطب‌های صنعتی کشور بوده است، اما در سال‌های گذشته بخشی از ظرفیت آن به دلیل کمبود سرمایه در گردش، فرسودگی تجهیزات یا پیچیدگی‌های اداری بلااستفاده مانده بود. در این دوره، سیاست فعال‌سازی واحدهای نیمه‌تعطیل و تکمیل زنجیره‌های تولید در اولویت قرار گرفت. 
۳. دیپلماسی اقتصادی منطقه‌ای همجواری استان با بازارهای قفقاز و اوراسیا یک مزیت راهبردی است. در دو سال اخیر، تلاش برای تقویت ارتباطات اقتصادی منطقه‌ای و استفاده از ظرفیت مرزها و بازارهای همسایه پررنگ‌تر شده است. تقویت نگاه صادرات‌محور، تسهیل تعامل با سرمایه‌گذاران خارجی و استفاده از ظرفیت مناطق ویژه اقتصادی از جمله محورهایی بوده که می‌تواند در بلندمدت جایگاه استان را در تجارت منطقه‌ای ارتقا دهد. 
۴. ایجاد ثبات مدیریتی و پرهیز از تنش یکی از پیش‌شرط‌های سرمایه‌گذاری، «ثبات» است. فضای مدیریتی استان در این دوره، نسبتاً آرام و کم‌تنش توصیف می‌شود. پرهیز از حاشیه‌های سیاسی و تمرکز بر هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی، پیام مثبتی برای فعالان اقتصادی داشته است؛ پیامی مبنی بر اینکه استان محل امنی برای سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی بلندمدت است.
 ۵. رویکرد مسئله‌محور در حل مشکلات زیرساختی سرمایه‌گذاری بدون زیرساخت ممکن نیست. در این دوره تلاش شده برخی گره‌های مزمن در حوزه‌هایی مانند تأمین انرژی برای واحدهای صنعتی، تسهیل امور بانکی و پیگیری پروژه‌های عمرانی کلیدی با جدیت بیشتری دنبال شود. 
هرچند این اقدامات شاید کمتر در رسانه‌ها بازتاب یافته باشد، اما اثر آن در بهبود فضای کسب‌وکار ملموس‌تر است. جمع‌بندی دوران حضور دکتر بهرام سرمست در راس مدیریت استان را می‌توان دوره‌ای از «مدیریت بی‌هیاهو اما اثرگذار» توصیف کرد؛ رویکردی که به جای تمرکز بر پروپاگاندای رسانه‌ای، بر ایجاد بسترهای پایدار برای رشد اقتصادی تأکید داشته است. اگر این مسیر با تداوم هماهنگی بین دستگاه‌ها، حمایت ملی و تقویت زیرساخت‌ها همراه شود، می‌تواند آذربایجان شرقی را به یکی از پیشران‌های جدی توسعه صنعتی و سرمایه‌گذاری کشور تبدیل کند. در نهایت، کارنامه این دوره نشان می‌دهد گاهی مؤثرترین اقدامات، آن‌هایی هستند که بیش از آنکه دیده شوند، نتیجه می‌آفرینند.