«ایران» انتخاب علیرضا بیرانوند و مرضیه جعفری در مراسم برترین‌های سال فوتبال آسیا را بررسی می‌کند

تاریخ‌سازی ایرانی‌ها در قاره کهن

سینا حسینی/ سالن تئاتر آکسرا کینگ پاور شهر بانکوک غرق در سکوت است و همه نگاه‌ها به مجری برنامه دوخته شده‌اند. نام‌ها یکی پس از دیگری از روی صحنه اعلام می‌شوند و مراسم برترین‌های فوتبال آسیا به لحظات پایانی خود نزدیک می‌شود. پنج‌شنبه‌شب در بانکوک تایلند، پیش از اعلام مهم‌ترین جایزه مراسم، نام مرضیه جعفری در میان برگزیدگان قرار می‌گیرد. سرمربی ایرانی برای دومین سال متوالی عنوان بهترین مربی زن آسیا را از آن خود کرده و جایزه‌اش را دریافت می‌کند. اما هنوز یک نام باقی مانده است؛ نامی که قرار است آخرین برنده مراسم و مرد سال فوتبال قاره را مشخص کند. چند لحظه بعد، مجری نام علیرضا بیرانوند را اعلام می‌کند. به این ترتیب، آخرین جایزه مراسم بهترین‌های سال ۲۰۲۶ فوتبال آسیا به ایران می‌رسد و انتظار ۲۲ ساله فوتبال کشور برای تصاحب عنوان مرد سال آسیا به پایان می‌رسد.
 
بیرانوند؛ پایان ۲۲ سال دوری از قله
جایزه مرد سال آسیا برای فوتبال ایران تنها یک عنوان فردی نیست؛ بلکه بازگشت به جایگاهی است که طی بیش از دو دهه در اختیار ستاره‌های دیگر قاره قرار داشت. بیرانوند در رقابت با سالم الدوساری، ستاره الهلال و فراس البریکان، مهاجم الاهلی عربستان، به‌عنوان مرد سال فوتبال آسیا انتخاب شد؛ افتخاری بزرگ برای دروازه‌بان تیم ملی که پس از سال‌ها درخشش در فوتبال ایران و حضور در بزنگاه‌های مهم ملی، حالا یکی از مهم‌ترین عناوین دوران حرفه‌ای خود را به دست آورده است. او که پس از حضور در تراکتور، برای گذراندن خدمت سربازی راهی فجرسپاسی شیراز شده است، با این انتخاب نام فوتبال ایران را پس از ۲۲ سال بار دیگر به صدر آسیا رساند.
اهمیت این اتفاق را باید در فاصله زمانی ۲۲ ساله میان دو عنوان مرد سال فوتبال آسیا برای ایران جست‌وجو کرد. در این مدت، بازیکنان متعددی از فوتبال کشور در عرصه ملی و باشگاهی درخشیدند، اما هیچ‌یک نتوانستند این جایزه را به ایران بازگردانند. انتخاب بیرانوند به این فاصله طولانی پایان داد و بار دیگر ظرفیت بازیکنان ایرانی برای رقابت در بالاترین سطح فوتبال قاره را به نمایش گذاشت.
 
جعفری؛ تثبیت جایگاه فوتبال زنان ایران
در بخش مربیان، مرضیه جعفری بار دیگر نام ایران را در صدر فوتبال زنان آسیا قرار داد. سرمربی ایرانی که سال گذشته نیز عنوان بهترین مربی زن قاره را کسب کرده بود، امسال در رقابت با ما ژیائوژو، سرمربی تیم زیر ۱۷ سال چین و پارک یون‌جئونگ، سرمربی تیم زیر ۲۰ سال کره جنوبی، موفق شد این افتخار را تکرار کند.
دومین جایزه متوالی جعفری، دستاوردی قابل توجه برای فوتبال زنان ایران به شمار می‌رود؛ رشته‌ای که با وجود برخورداری از استعدادهای فنی و مربیان توانمند، همچنان در زمینه توسعه زیرساخت‌ها، افزایش سرمایه‌گذاری و ایجاد فرصت‌های حرفه‌ای بیشتر با چالش روبه‌رو است.
تکرار این انتخاب نشان می‌دهد موفقیت جعفری در سال گذشته اتفاقی گذرا نبوده است. او توانسته جایگاه خود را در میان مربیان برجسته فوتبال زنان آسیا تثبیت و توجه بیشتری به توانایی‌های فنی فوتبال زنان ایران جلب کند. این دستاورد در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که فاصله امکانات و حمایت‌های موجود در فوتبال زنان ایران با برخی کشورهای پیشرو قاره همچنان قابل توجه است.
 
طیبی و احمدعباسی  در تعقیب جایزه ناکامی ایران در فوتبال پایه
فهرست نامزدهای ایرانی به بیرانوند و جعفری محدود نبود. حسین طیبی و سعید احمدعباسی، دو ستاره فوتسال ایران، برای کسب عنوان بهترین بازیکن فوتسال آسیا رقابت می‌کردند؛ جایزه‌ای که به محمد عثمان موسی، بازیکن جیمبی کارتاخنا و تیم ملی تایلند رسید.
حضور همزمان دو بازیکن ایرانی در فهرست نامزدهای این بخش، نشان‌دهنده تداوم اعتبار فوتسال ایران در سطح قاره است؛ هرچند این‌بار هیچ‌یک نتوانستند جایزه را به دست آورند. طیبی و احمدعباسی از چهره‌های شناخته‌شده فوتسال آسیا هستند و نامزدی آنها در چنین رقابتی، بار دیگر جایگاه فنی این رشته در ایران را یادآوری می‌کند. فدراسیون فوتبال ایران نیز در بخش جایزه تقدیر رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا برای فوتبال پایه، در سطح طلایی نامزد شده بود؛ اما این جایزه به ژاپن رسید. ناکامی در این بخش، در کنار موفقیت‌های فردی نمایندگان ایران، توجه‌ها را به یکی از حوزه‌های مهم توسعه فوتبال کشور جلب می‌کند. فوتبال پایه برای پرورش نسل‌های آینده به برنامه‌ریزی بلندمدت، امکانات مناسب و سرمایه‌گذاری مستمر نیاز دارد و رقابت با کشورهایی مانند ژاپن، ضرورت توجه بیشتر به این حوزه را آشکارتر می‌کند.
 
دستاوردهای مهم برای فوتبال ایران
دو جایزه مهم بیرانوند و جعفری، دستاوردهایی قابل اعتنا برای فوتبال ایران هستند؛ اما ارزش این موفقیت‌ها زمانی بیشتر خواهد شد که به بخشی از یک روند پایدار تبدیل شوند. فوتبال ایران در حوزه استعدادهای فردی، مربیگری و فوتسال همچنان ظرفیت‌های قابل‌توجهی دارد، اما تبدیل این توانایی‌ها به موفقیت‌های مستمر، مستلزم برخورداری از ساختاری حرفه‌ای‌تر و حمایت‌های هدفمند است.
نامزدی دو بازیکن فوتسال ایران و حضور فدراسیون در بخش فوتبال پایه، نشان داد نمایندگان کشور در حوزه‌های مختلف همچنان در سطح قاره مطرح هستند. در مقابل، از دست رفتن این دو جایزه یادآور آن است که برای افزایش سهم ایران از افتخارات آسیایی، باید توجه بیشتری به توسعه زیرساخت‌ها و پرورش نسل‌های آینده داشت. فوتبال زنان نیز برای حفظ دستاوردهایی مانند موفقیت جعفری، به حمایت‌هایی فراتر از افتخارات فردی نیاز دارد.
این دوره از مراسم با دو جایزه مهم برای فوتبال ایران به پایان رسید؛ جعفری برای دومین سال متوالی عنوان بهترین مربی زن آسیا را کسب کرد و بیرانوند در آخرین اعلام برنده مراسم، پس از ۲۲ سال عنوان مرد سال فوتبال آسیا را به ایران بازگرداند. این دو انتخاب، تصویری امیدوارکننده از توانایی فوتبال ایران برای رقابت با قدرت‌های آسیایی ارائه کردند. اکنون نوبت ساختن مسیری است که چنین موفقیت‌هایی را از اتفاقاتی درخشان به دستاوردهایی پایدار و تکرارپذیر تبدیل کند.