مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان هشدار داد
توهم سودآوری ریالی در صنعت فولاد
«علیرضا رحیم»، مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان، در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران، با هشدار نسبت به کاهش بهای دلاری فولاد در مقایسه با سالهای گذشته گفت: «در سالجاری همه شرکتهای فولادی با افزایش درآمد و سودآوری مواجه شدهاند، اما افزایش ریالی درآمد و سودآوری، واقعیت صنعت فولاد را میان مدیران پنهان و این تصور را ایجاد میکند که وضعیت مطلوب است؛ در حالی که بهای دلاری محصولات فولادی و درآمد، بسیار کمتر از سال گذشته است.»
وی با اشاره به کارنامه 6 ماهه این شرکت اظهار کرد: «فولاد هرمزگان در سال ۱۴۰۵ رکورد جدید تولید ششماهه را در تولید اسلب ثبت کرد و رشد ۰.۹۲ درصدی را رقم زد؛ تولید آن در نیمه اول سال ۱۴۰۵ به ۷۴۸ هزار و ۱۰۸ تن رسید.»
رحیم افزود: «درآمد عملیاتی ۱۴۸ درصد، سود ناخالص ۴۱۹ درصد، سود عملیاتی ۵۹۶ درصد و سود خالص ۴۳۸ درصد در نیمه اول امسال نسبت به سال گذشته رشد داشت و در همین حال بهای تمامشده آن نیز ۱۰۵ درصد افزایش پیدا کرده است.»
مدیرعامل فولاد هرمزگان با مقایسه بهای ریالی و دلاری تختال در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ تصریح کرد: «ارزش محصولات زنجیره فولاد (آهن اسفنجی، شمش و اسلب) در شهریور ۱۴۰۵ نسبت به شهریور ۱۴۰۴ در محاسبه ریالی افزایش داشته، اما در محاسبه دلاری کاهش پیدا کرده است. کاهش قیمت دلاری فولاد در کنار رشد ریالی، مدیران را دچار توهم سودآوری میکند.»
صنعت فولاد در خطر شکست
وی با اشاره به تحولات جهانی گفت: «بررسیها نشان میدهد تمام تحلیلها در حوزه فولاد از وقوع دامپینگ شدید در سال ۲۰۲۸ حکایت دارد و مازاد عرضه به حدود ۷۴۰ میلیون تن خواهد رسید. برای درک این حجم باید بدانیم کل تولید سالانه کشور ما حدود ۳۰ میلیون تن است و این یعنی با مازادی معادل ۲۵ برابر ظرفیت تولید کشور روبهرو خواهیم شد.»
رحیم هشدار داد: «صنعت فولاد ایران توان رقابت با قیمتها و شرایط موجود بازار چین را نخواهد داشت و با خطر شکست مواجه میشود.»
عقبماندگی ۱۰ تا ۱۵ ساله در فناوری
مدیرعامل فولاد هرمزگان با بیان اینکه قواعد رقابت فولاد تغییر کرده است، تصریح کرد: «صنعت فولاد جهان با مازاد ظرفیت و رشد محدود تقاضا روبهروست و ظرفیت بیشتر بدون محصول متمایز و بازار مشخص، ریسک رقابتی قیمت را افزایش میدهد؛ در نتیجه باید از هر تن فولاد ارزش بیشتری حاصل شود.»
وی با اشاره به شش محور فناوری مورد تمرکز جهان افزود: «دیجیتال، هوش مصنوعی، محصول ویژه، اقتصاد چرخشی، به صفر رسیدن تولید ضایعات، بازیابی حرارت و بهرهوری انرژی، خوراک منعطف، آمادگی هیدروژنی و DRI/HBI و آهن کمکربن، فناوریهایی هستند که جهت فولاد جهان را تعیین میکنند.»
رحیم تأکید کرد: «در حوزههای فناوری بین ۱۰ تا ۱۵ سال از دنیا عقب هستیم و نسل تولید ما با دنیا متفاوت است؛ در حوزه کربن نیز حدود ۱۰ سال فاصله داریم، زیرا از ابتدا رویکرد ما بر پایه گاز بوده است، نه زغال سنگ.»
سه فاجعه استراتژی بقا
وی با انتقاد از رویکرد سالهای گذشته صنعت فولاد عنوان کرد: «به دلیل کمبود برق، به جای سرمایهگذاری در توسعه اصلی، شرکتها به سمت ساخت نیروگاه و زیرساخت رفتند. این رویکرد سه فاجعه به بار آورد: اول، از دست رفتن تولید؛ دوم، عدم تکمیل زنجیره یا اکتساب فناوری به دلیل انحراف سرمایه به زیرساخت؛ سوم، عقبافتادگی در یادگیری و هوش مصنوعی که نیروی انسانی را دچار چالش کرده و جبران آن هزینههای پنهان سنگینی دارد.»
رحیم با اشاره به گزارش طرح جامع گفت: «۱۴ میلیارد دلار سرمایهگذاری برای زیرساخت تا افق ۱۴۱۰ نیاز است که این باعث میشود بخش عمدهای از منابع صرف زیرساخت شود؛ در حالی که باید هزینه در بنگاه صرف اکتساب فناوری و بهینهسازیها شود و تحول از درون سازمان آغاز شود.»
وی به نمونه جهانی نیز اشاره کرد و گفت: «شرکت پوسکو با ۲۱ میلیون دلار سرمایهگذاری، ۴۰ میلیون تن در سال تولید دارد؛ امروز باید بپذیریم که کاهش هزینه تنها از مسیر خرید ارزان میسر نیست، بلکه نیازمند تغییر پارادایم و سنجش میزان ارزش افزوده ایجاد شده از هر واحد انرژی است.»
تغییرسیاست فولادسازان
رحیم، مهمترین راهبرد در شرایط مازاد عرضه را تولید فولادهای خاص و گریدهایی با ارزش افزوده بالا دانست و گفت: «با توجه به محدودیتهای انرژی برق و گاز برای صنعت، فولادسازان باید سیاست خود را از تولید حجمی به تولید محصولاتی با ارزش افزوده بالاتر تغییر دهند؛ سیاستی که میتواند بخشی از هزینههای کاهش تولید را جبران کند.»
وی افزود: «هماکنون میانگین بهای فولاد صادراتی کشور ما کمتر از ۴۵۰ دلار به ازای هر تن است، در حالی که بسیاری از گریدهای خاص و آلیاژی بیش از یک هزار دلار به ازای هر تن ارزش دارند؛ بنابراین با حرکت به سمت تولید این محصولات، از یک سو ارزش افزوده بیشتری ایجاد میشود و از سوی دیگر صادرات آنها ارزآوری بالاتری را برای کشور به ارمغان خواهد آورد.»
دولت متولی انرژی
صنعت متولی تولید
مدیرعامل فولاد هرمزگان تصریح کرد: «با توجه به کمبود انرژی در کشور، ضروری است دولت همچنان متولی تأمین انرژی برای کشور بماند و صنعت فولاد نیز به وظیفه اصلی خود یعنی تولید فولاد بپردازد و تمرکز خود را بر بهینهسازی خطوط تولید، تکمیل فناوریها، افزایش دانش فنی و مهارت متخصصان بگذارد تا با تولید محصولات خاص، ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند.»
وی اضافه کرد: «باید خودمان را برای آینده آماده و توانمند کنیم و در حوزههایی مانند اندازهگیری و پایش انتشار کربن، کاهش آلایندگی، حرکت به سمت سبز شدن و توسعه اقتصاد چرخشی اقدامات مؤثری انجام دهیم؛ مدیران باید توانایی اتخاذ تصمیمهای مهم و راهبردی را داشته باشند و از فعالیتهایی که ارزش افزودهای ایجاد نمیکنند یا در راستای شش محور فناوری جهانی نیستند، فاصله بگیرند.»
آمادگی برای آینده
رحیم از آغاز برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت در فولاد هرمزگان خبر داد و گفت: «یکی از این برنامهها رصدخانه فناوری و نوآوری است که محور اصلی آن تغییر تفکر و استفاده از نیروی انسانی جوان، پرانرژی و خلاق است. همچنین سه برنامه راهبردی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت را برای اجرای نقشه راه خود در نظر گرفتهایم و نقشه راهگذار سبز را ترسیم کردهایم؛ از نگاه فولاد هرمزگان، کربن کمتر، بهرهوری بیشتر و مزیت پایدار را به دنبال دارد.»
وی در پایان تأکید کرد: «امروز زمان اتخاذ تصمیمهای سخت فرا رسیده است؛ اگر در طرح جامع فولاد به شش محور توسعه توجه نکنیم، کل طرح زیر سؤال میرود و نیاز به سیاستگذاریهای جدید در صنعت فولاد داریم. ما مدیران فولاد باید ببینیم چه اقداماتی ضروری نیست تا آنها را تعطیل کنیم و چه اقداماتی را که حتی در دوران مسئولیت ما هم به پایان نمیرسد با جدیت پیگیری کنیم و همچنین هزینهها را صرف بهینهسازی در شرکت کنیم تا تابآوری بنگاه را در بازارهای صادراتی آینده توسعه دهیم.»

