جواد خواجوی بازیگر نمایش «کمدی بدنام» از رویای خنداندن مخاطبان امروز می‌گوید

صحنه هنوز پناهگاه رویاهاست

گروه فرهنگی ـ حامد قریب / «کمدی بدنام» با نگاهی به تاریخ تئاتر لاله‌زار و نمایش‌های عامه‌پسند ایرانی، مخاطب را به دورانی می‌برد که سالن‌های نمایش از مهم‌ترین مقاصد مردم برای سرگرمی بودند؛ روزگاری که تئاتر و سینما دنیایی متفاوت و تا حدی دست‌نیافتنی داشتند. امروز اما در شرایطی که سرگرمی با چند حرکت انگشت در تلفن همراه در دسترس است و شبکه‌های اجتماعی فاصله هنرمند و مخاطب را به حداقل رسانده‌اند، تئاتر با چالش‌های تازه‌ای برای حفظ جایگاه خود روبه‌روست.
جواد خواجوی، بازیگر این نمایش، معتقد است تئاتر همچنان می‌تواند معجزه کند، اما شرایط مخاطب امروز با گذشته تفاوت زیادی دارد. او با اشاره به حجم تصاویر و اطلاعاتی که روزانه از طریق فضای مجازی به ذهن مخاطبان وارد می‌شود، می‌گوید: «مخاطب امروز مغزش پر از تصویر و اطلاعاتی است که بخش زیادی از آنها شاید اصلاً به دردش نخورد؛ از ویدیوهایی که هر روز در اکسپلور می‌بیند تا زمانی که در دنیای دیجیتال می‌گذراند. در چنین شرایطی، هم تئاتر دیدن و هم تئاتر کار کردن اتفاق ویژه‌ای است و باید از مخاطبی که هنوز برای تماشای یک اجرای زنده وقت می‌گذارد، قدردانی کرد.»
خواجوی برای توضیح تفاوت گذشته و امروز به خاطراتی اشاره می‌کند که شاید برای نسل جدید چندان قابل تصور نباشد: «یک زمانی آدم‌ها پوستر کسانی را که دوست داشتند به دیوار خانه‌شان می‌زدند. عکس آدم‌های معروف در مجله‌ها منتشر می‌شد و تئاتر و سینما برای مردم دنیایی رویایی‌تر داشت. اما امروز با یک چرخ کوچک در فضای مجازی می‌توان به صفحه شخصی افراد دسترسی داشت و حتی مستقیم با آنها صحبت کرد. البته این تغییرات به معنای پایان جذابیت تئاتر نیست و هنوز هم می‌توان از این هنر برای رسیدن به حال بهتر و یاد گرفتن استفاده کرد.»
خواجوی که بخش قابل توجهی از شهرت خود را از فضای مجازی به دست آورده و اکنون نزدیک به چهار میلیون دنبال‌کننده دارد، تأکید می‌کند این مسیر علاقه‌اش به تئاتر را از بین نبرده است. او از ابتدا به تئاتر، سینما و موسیقی علاقه داشته، اما دشواری ورود به فضای حرفه‌ای هنر باعث شده فضای مجازی فرصتی برای معرفی او به مخاطبان فراهم کند.
او درباره تفاوت این دو جهان می‌گوید: «از نظر مالی، زمانی که صرف می‌کنم و میزان شهرتی که به دست می‌آورم، فضای مجازی برای من قابل مقایسه با تئاتر نیست؛ چون بازدهی بسیار بیشتری دارد. اما من جایی را که در آن متولد شده‌ام، خیلی دوست دارم. صحنه تئاتر، بدون هیچ اغراقی، تنها جایی است که در آن همه‌چیز را فراموش می‌کنم و فقط به همان لحظه و اجرا فکر می‌کنم. این روزها حال خوبی ندارم، اما آن دو ساعتی که به سالن می‌آیم و اجرا می‌کنم، بهترین لحظات زندگی من است.»
با این حال، خواجوی نمی‌تواند از تفاوت فاحش اقتصاد تئاتر و فضای مجازی چشم‌پوشی کند. به گفته او، دستمزد شش ماه تمرین و دو ماه اجرای یک نمایش تقریباً با درآمد یک پست تبلیغاتی در فضای مجازی برابری می‌کند؛ پستی که نهایتاً یک ساعت از وقت او را می‌گیرد. این مقایسه، تصویری از دشواری‌های اقتصادی فعالیت در تئاتر و فاصله میان ارزش هنری یک اثر و بازده مالی آن ارائه می‌دهد.
اما شاید دشوارترین بخش اجرای یک نمایش کمدی در شرایط امروز، خنداندن مردمی باشد که خود با انبوهی از نگرانی‌ها و مشکلات دست‌وپنجه نرم می‌کنند. خواجوی در این باره می‌گوید: «قطعاً خنداندن مردم این روزها بسیار سخت‌تر شده است. بعضی شب‌ها احساس می‌کنم تماشاگران دوست دارند بخندند، اما نمی‌توانند. کیفیت خنده آدم‌ها پایین آمده و خیلی‌ها دیگر از ته دل نمی‌خندند. حوصله مردم هم کمتر شده است. خود من هم شاید بعضی شب‌ها حالم خوب نباشد، اما تئاتر قطعاً معجزه‌گر و حال‌خوب‌کن است.»
این نگاه، بحث مسئولیت هنرمند کمدی را نیز پیش می‌کشد. آیا در روزگاری که شرایط برخی افراد   چندان مناسب نیست، خنداندن آنها صرفاً سرگرمی است یا هنرمند باید درباره محتوایی که برای خنداندن انتخاب می‌کند نیز حساس باشد؟ خواجوی در پاسخ می‌گوید: «اینکه بدانیم با چه چیزی و به چه چیزی می‌خندیم، خیلی مهم است. خندیدن جرم نیست و کار بدی هم محسوب نمی‌شود. قطعاً ما مردم را نمی‌خندانیم که مشکلاتشان را فراموش کنند؛ می‌خندانیم تا برای لحظه‌ای آرامش بگیرند و بتوانند با حال بهتری برای زندگی‌شان تصمیم بگیرند.»
خواجوی با اشاره به دشواری جذب مخاطب و تشکیل گروه‌های نمایشی می‌گوید: «واقعاً هرکسی که امروز در تئاتر کار می‌کند، برای تئاتر هزینه می‌کند و هنوز چراغ این هنر را روشن نگه داشته، قابل ستایش است. شرایط سختی داریم؛ هم برای جذب مخاطب و هم برای جمع کردن یک گروه و به صحنه بردن نمایش. شاید امروز خرید بلیت تئاتر در سبد خرید خانواده‌ها آخرین اولویت باشد. شخصاً دوست دارم نمایشم را برای کسانی اجرا کنم که توانایی خرید بلیت ندارند، اما این موضوع فعلاً فقط یک رویاست؛ چون در این شرایط نه زندگی خودم می‌چرخد، نه زندگی تهیه‌کننده و نه اعضای گروه.»
با این همه، چراغ سالن‌ها همچنان روشن است و بازیگران روی صحنه می‌روند؛ به امید آنکه بتوانند، حتی برای دقایقی، حال مخاطبان را بهتــــــــــــر 
کنند.