نیوزویک: اصرار ترامپ بر حفظ وضعیت موجود در قبال ایران، نشانه شکست آمریکاست
رؤیای ناکام مهار ایران
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز دوشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد که آمریکا در قبال ایران «وضعیت موجود را حفظ می‌کند» و مدعی شد که جنگ با تهران «از نظر نظامی، در عمل پایان یافته است.» اگر منظور رئیس‌جمهوری آمریکا از «وضعیت موجود»، شرایط حاکم بر چند ماه گذشته باشد، این وضعیت به معنای تداوم محدودیت‌های شدید در تنگه هرمز، حملات پراکنده به نفتکش‌ها، حضور نامحدود ناوهای هواپیمابر و کشتی‌های جنگی آمریکا در خاورمیانه و ادامه محاصره دریایی بنادر ایران خواهد بود.
مقامات ایران هم تنها چند روز پیش بار دیگر تأکید کردند که انتظار دارند واشنگتن پیش از بازگشایی تنگه هرمز، مجموعه‌ای از خواسته‌های ایران را بپذیرد. همزمان، زیرساخت‌های انرژی کشورهای حاشیه خلیج فارس همچنان در معرض تهدید قرار دارند.
اهداف آمریکا از جنگ با ایران هیچ‌گاه به‌روشنی مشخص نبوده است؛ اما تقریباً با هر معیاری که در نظر بگیریم، وضعیت موجود به شکست شباهت دارد. اگر می‌توانستید به ماه فوریه بازگردید و به قانونگذاران آمریکایی یا حتی هر شهروند آمریکایی می‌گفتید که پس از هشت ماه، اوضاع به چنین نقطه‌ای خواهد رسید، آیا کسی حاضر بود چنین بهایی را بپردازد؟
هیچ‌کس خواهان چنین وضعیتی نیست
بر اساس آمار سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، تردد تجاری از تنگه هرمز همچنان حدود ۶۵ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ است؛ این در حالی است که آمریکا همچنان محاصره دریایی بسیار پرهزینه‌ای را علیه ایران حفظ کرده است. حملات به کشتی‌ها نیز همچنان ادامه دارد. روز شنبه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد دو نفتکش با مین‌های دریایی برخورد کرده و دچار آتش‌سوزی شده‌اند. همچنین سازمان UKMTO از حمله به یک نفتکش دیگر در روزهای پایانی هفته خبر داد.
مردم عادی آمریکا همچنان هزینه این وضعیت را می‌پردازند. بر اساس آمار انجمن اتومبیل آمریکا (AAA) در تاریخ ۱۰ نوامبر، قیمت هر گالن بنزین به ۳.۹۸ دلار و هر گالن گازوئیل به ۶.۱۶ دلار رسیده است؛ ارقامی که به‌ترتیب حدود ۳۰ و ۶۵ درصد بیشتر از نوامبر سال گذشته هستند. اما آمریکایی‌ها تنها کسانی نیستند که هزینه این وضعیت را متحمل می‌شوند. آژانس بین‌المللی انرژی اکنون رسماً جنگ علیه ایران را بزرگ‌ترین اختلال در عرضه نفت در تاریخ به شمار می‌آورد؛ بحرانی که موجی از خسارات و فشارهای اقتصادی را تقریباً در سراسر جهان به دنبال داشته است.
بر اساس گزارش نهادهای تنظیم‌گر انرژی اروپا، این درگیری بین ۱۸ تا ۳۳ میلیارد یورو به هزینه واردات گاز اروپا افزوده است. در همین حال، میانگین قیمت گاز طبیعی مایع (LNG) در بازارهای آسیا از ماه مارس تا اکتبر، تقریباً ۸۰ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است.
متحدان واشنگتن در منطقه خلیج فارس نیز وضعیت بهتری ندارند. ترامپ مدعی است که این کشورها ترجیح می‌دهند آمریکا از انجام حملات بیشتر علیه ایران خودداری کند. با توجه به شرایط موجود، چه کسی می‌تواند آنها را سرزنش کند؟ صادرات انرژی، ستون اصلی اقتصاد این کشورها را تشکیل می‌دهد و برنامه‌های آنها برای تنوع‌بخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به تولید هیدروکربن‌ها، به اعتبار منطقه خلیج فارس به‌عنوان مرکزی امن برای تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌المللی وابسته است. با این حال، خط لوله حیاتی نفت شرق به غرب عربستان سعودی که امکان انتقال نفت خام بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم می‌کند، روز دوشنبه بار دیگر هدف حمله قرار گرفت. دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس نیز در برابر حملات به زیرساخت‌های خود به‌شدت آسیب‌پذیر هستند.
در نبود یک توافق آتش‌بس پایدار و مستحکم «وضعیت موجود» چیزی جز تداوم بلاتکلیفی و نااطمینانی نخواهد بود؛ چراکه هشت‌ماه جنگ برای آمریکا و دیگر متحدانش، چیزی جز رنج و خسارت به همراه نداشته است.
ایران کوتاه نمی‌آید
اگر ایران در چیزی مهارت داشته باشد، آن تاب‌آوردن سختی‌ها و تحمل فشارهاست. تهران نه‌تنها تسلیم نشده، بلکه محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، هفته گذشته بار دیگر تأکید کرد که واشنگتن باید پیش از بازگشایی تنگه هرمز، هفت شرط ایران را به‌طور کامل بپذیرد و اجرا کند. این مطالبات شامل لغو تحریم‌های آمریکا و پایان دادن به محاصره جاری بنادر ایران، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و حتی پرداخت غرامت بابت خسارات جنگی است.
او روز دوشنبه نیز پیامی در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد و نوشت: «جنگ علیه ایران تاکنون دولت آمریکا را به ورطه فروپاشی کشانده است. اما واشنگتن همچون قماربازی مستأصل دست‌وپا می‌زند. ورق‌هایت را زمین بگذار! دست از تولید اخبار جعلی درباره مذاکرات خیالی بردار. نظم نوین غرب آسیا را انکار نکن. وقت آن رسیده است که در برابر هفت شرطی که ایران بارها اعلام کرده، تسلیم شوی.»
پولی که بر باد می‌رود
تمام این تحولات هزینه‌ای سرسام‌آور برای آمریکا و بویژه حزب جمهوری‌خواه به همراه داشته است؛ حزبی که اکنون به نظر می‌رسد اعضایش در حال تسویه‌حساب با یکدیگر هستند. اردوی سیاسی ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای فاجعه‌بار هفته گذشته، کنترل هر دو مجلس کنگره را از دست داد. تنها یک روز پس از انتخابات، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری، آشکارا جنگ علیه ایران را عامل این شکست دانست؛ دیدگاهی که دونالد ترامپ جونیور، پسر رئیس‌جمهوری، نیز نتوانست موافقت صریح خود را با آن پنهان کند.
روز سه‌شنبه نیز پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، ناچار شد تلاش توماس مسی، نماینده جمهوری‌خواه، برای استیضاح خود را محکوم کند و آن را «اقدامی خرابکارانه» بخواند. هگست در جلسه استماع کنگره در ماه ژوئیه برآورد کرده بود که جنگ با ایران تاکنون ۳۷.۵ میلیارد دلار برای آمریکا هزینه داشته است؛ رقمی که خسارات وارده به پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس را شامل نمی‌شود. اما برآورد جدیدتری که شبکه خبری سی‌بی‌اس به آن دست یافته و از سوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تهیه شده، هزینه جنگ را تا اواسط اکتبر به ۴۷.۱ میلیارد دلار می‌رساند؛ رقمی که همچنان هزینه تعمیر و بازسازی پایگاه‌های نظامی را در بر نمی‌گیرد.
بر اساس ارزیابی مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، تا هفته گذشته دو ناو هواپیمابر آمریکایی و حدود ۱۷ ناو جنگی در منطقه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا مستقر بودند. این استقرار نظامی، عملیات گسترده و بسیار پرهزینه‌ای است؛ به‌طوری‌که دفتر بودجه کنگره آمریکا برآورد می‌کند ادامه این رویارویی، ماهانه بین ۲ تا ۳ میلیارد دلار هزینه اضافی به آمریکا تحمیل خواهد کرد.
این وضعیت پیامدهایی فراتر از هزینه‌های مالی دارد: هفته گذشته، ناو هواپیمابر آمریکایی یواس‌اس تئودور روزولت از غرب اقیانوس آرام به سمت خاورمیانه حرکت کرد؛ درست در همان زمان که جدیدترین ناو هواپیمابر چین، فوجیان، در دریای چین جنوبی مستقر شد. این تحولات، خلأ آشکاری را در حضور ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه‌ای نمایان کرد که واشنگتن در آن با مهم‌ترین رقیب راهبردی خود، یعنی چین، روبه‌روست.
در حال حاضر، به نظر می‌رسد احتمال انجام حملات گسترده به حالت تعلیق درآمده است؛ چراکه گروهی از میانجیگران به رهبری قطر، برای دستیابی به راه‌حلی دیپلماتیک تلاش می‌کنند. این در حالی است که سهم قطر از صادرات جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) در پی جنگ ایران، از ۲۰ درصد به تنها ۲ درصد سقوط کرده است.
اما تهران تأکید دارد که واشنگتن پیش از آغاز مذاکرات، شروط ایران را بپذیرد. ادامه رویارویی نظامی بدون هیچ چشم‌انداز روشنی برای پایان آن، نه برای مالیات‌دهندگان آمریکایی و نه برای کنگره‌ای که بی‌تردید به‌تدریج در برابر خواسته‌ها و تصمیمات خودسرانه رئیس‌جمهوری موضعی خصمانه‌تر خواهد گرفت، چشم‌انداز جذابی نیست. شاید هرگز نتوانیم به وضعیت پیش از بحران بازگردیم، اما شرایط کنونی نیز به همان اندازه ناپایدار و غیرقابل‌تحمل است.
منبع: newsweek
