یاسمن صادق‌شیرازی
گروه خودرو

بازار خودرو در مهرماه روزهای گرانی را پشت سر گذاشت؛ روزهایی که قیمت بعضی مدل‌ها با سرعتی بیشتر از توان خرید مشتریان بالا رفت و فاصله میان قیمت‌های پیشنهادی و ارزش واقعی خودروها بیشتر شد. اما حالا ورق برگشته است. با عقب‌نشینی قیمت ارز و کم‌رنگ‌تر شدن تقاضا، قیمت‌ها در بازار خودرو آرام‌آرام پایین می‌آیند. اتفاقی که نشان می‌دهد بخشی از رشد قیمت‌های ماه گذشته، بیش از آنکه ریشه در تغییرات واقعی بازار داشته باشد، حاصل موج خریدهای هیجانی بوده است.

بازار در مسیر اصلاح قیمت
در روزهای ابتدایی آبان هنوز نشانه‌های گرانی مهرماه در بازار دیده می‌شد، اما هرچه از ماه گذشت، فروشندگان برای پیدا کردن مشتری با دشواری بیشتری روبه‌رو شدند. خریدارانی که تا چند هفته قبل نگران جا ماندن از موج افزایش قیمت‌ها بودند، حالا با احتیاط بیشتری بازار را دنبال می‌کنند. کاهش قیمت ارز نیز به این انتظار دامن زده که قیمت خودرو دیگر قرار نیست با همان شتاب گذشته بالا برود. بررسی قیمت‌ها در روز دوشنبه 18 آبان 1405 نشان می‌دهد که خودروهای داخلی و مونتاژی هر دو در مسیر نزولی قرار گرفته‌اند. البته میزان کاهش در همه مدل‌ها یکسان نیست؛ بعضی خودروها در فاصله چند روز ده‌ها و حتی چند صد میلیون تومان ارزان شده‌اند و برخی دیگر تنها افت محدودی را تجربه کرده‌اند. با این حال، وجه مشترک بازار در روزهای اخیر، عقب‌نشینی قیمت‌های پیشنهادی است.
خودروهایی که از قله مهر
پایین آمدند
در میان محصولات داخلی، پژو 207 اتوماتیک TU5P یکی از نمونه‌های قابل توجه اصلاح قیمت است. این خودرو که در 9 آبان 4 میلیارد و 450 میلیون تومان قیمت داشت، در 18 آبان با قیمت4 میلیارد و 320 میلیون تومان در بازار عرضه شد. به این ترتیب، قیمت آن در کمتر از 10 روز 130 میلیون تومان کاهش پیدا کرد.
نسخه دنده‌ای TU5 نیز از این روند بی‌نصیب نماند. قیمت این خودرو از 2 میلیارد و 860 میلیون تومان در 9 آبان به 2 میلیارد و 800 میلیون تومان رسید. پژو 207 TU3 هم که در 12 آبان 2 میلیارد و 750 میلیون تومان قیمت‌گذاری شده بود، حالا با قیمت 2 میلیارد و 700 میلیون تومان معامله می‌شود.
در خانواده سورن نیز قیمت‌ها عقب نشستند. سورن پلاس TU5P از 3 میلیارد و 250 میلیون تومان در 12 آبان به 3 میلیارد و 200 میلیون تومان رسید. نسخه دوگانه‌سوز EF7 مدل 1405 نیز طی دو روز از 3 میلیارد و 200 میلیون تومان به 3 میلیارد و 100 میلیون تومان کاهش قیمت داشت.
ری‌را، کراس‌اوور ایران‌خودرو، نیز در همین مسیر حرکت کرد. قیمت این خودرو که در 16 آبان 5 میلیارد و 650 میلیون تومان بود، در 18 آبان به 5 میلیارد و 600 میلیون تومان رسید. دنا پلاس 6 دنده هم از 3 میلیارد و 400 میلیون تومان در 13 آبان به 3 میلیارد و 365 میلیون تومان کاهش یافت. تارا دستی نیز در همین بازه زمانی 40 میلیون تومان ارزان شد و از 3 میلیارد و 300 میلیون تومان به 3 میلیارد و 260 میلیون تومان رسید.
در بازار محصولات سایپا، ساینا S کاهش بیشتری را تجربه کرد. این خودرو که در 10 آبان یک میلیارد و 870 میلیون تومان قیمت داشت، در 18 آبان با قیمت یک میلیارد و 812 میلیون تومان معامله شد. به این ترتیب، قیمت ساینا S در فاصله حدود یک هفته 58 میلیون تومان پایین آمد؛ کاهشی که نشان می‌دهد خودروهای اقتصادی نیز از موج اصلاح قیمت‌ها جا نمانده‌اند.

مونتاژی‌ها هم از موج کاهش
جا نماندند
در بازار خودروهای مونتاژی، کاهش قیمت بعضی مدل‌ها حتی از محصولات داخلی بیشتر بوده است. فیدلیتی پرستیژ، 7 نفره که در 11 آبان 11 میلیارد تومان قیمت داشت، در 18 آبان به 10 میلیارد و 770 میلیون تومان رسید. افت 230 میلیون تومانی این خودرو در فاصله یک هفته، نشان می‌دهد بازار خودروهای گران‌قیمت نیز در برابر کاهش تقاضا و تغییر انتظارات قیمتی آسیب‌پذیر است.
کی‌ام‌سی J7 هم یکی دیگر از خودروهایی بود که کاهش قیمت محسوسی را تجربه کرد. این خودرو در 9 آبان 7 میلیارد و 700 میلیون تومان قیمت داشت، اما در 18 آبان با قیمت7 میلیارد و 460 میلیون تومان در بازار عرضه شد. به این ترتیب، قیمت آن 240 میلیون تومان پایین آمد.
در مقابل، کاهش قیمت تیگو 8 پرومکس محدودتر بود. این خودرو که در 16 آبان 12 میلیارد و 500 میلیون تومان قیمت‌گذاری شده بود، در 18 آبان به 12 میلیارد و 490 میلیون تومان رسید. هرچند افت 10 میلیون تومانی در مقایسه با سایر خودروها چندان چشمگیر نیست، اما همین تغییر نیز از توقف روند صعودی قیمت‌ها در بخشی از بازار حکایت دارد.

بــــرش

مشتری عقب کشید، فروشنده کوتاه آمد

آنچه در بازار خودرو اتفاق افتاده، تنها نتیجه کاهش قیمت ارز نیست. رکود معاملات نیز نقش مهمی در تغییر مسیر قیمت‌ها دارد. در ماه‌های گذشته، بخشی از خریداران با این تصور که قیمت‌ها باز هم افزایش پیدا می‌کند، برای خرید عجله داشتند. همین انتظار، به فروشندگان امکان می‌داد خودروهای خود را با قیمت‌های بالاتری عرضه کنند. اما حالا با تغییر جهت قیمت ارز، بخشی از تقاضای احتیاطی و سرمایه‌ای از بازار کنار رفته است. وقتی خریدار از بازار فاصله می‌گیرد، فروشنده هم برای نقد کردن خودروی خود ناچار به تعدیل قیمت می‌شود. به همین دلیل، کاهش قیمت‌ها را نمی‌توان فقط به تغییر قیمت ارز نسبت داد؛ رکود معاملات نیز باعث شده قیمت‌های پیشنهادی فروشندگان با مقاومت بیشتری از سوی خریداران روبه‌رو شود. در واقع، بخشی از خودروهایی که در مهرماه با رشد سریع قیمت مواجه شده بودند، حالا در حال پس دادن همان افزایش‌ها هستند. با این حال، این اصلاح به معنای ارزان شدن پایدار خودرو نیست. هزینه تولید، وضعیت عرضه، دشواری تأمین قطعات و محدودیت‌های واردات همچنان بر بازار سایه انداخته‌اند و می‌توانند در ادامه مسیر قیمت‌ها اثرگذار باشند. از سوی دیگر، کاهش قیمت در بازار آزاد هنوز به معنای بازگشت قدرت خرید مردم نیست. حتی با وجود افت چند ده یا چند صد میلیون تومانی بعضی خودروها، قیمت‌ها همچنان با سطح درآمد بخش بزرگی از خانوارها فاصله زیادی دارند. بنابراین، کاهش محدود قیمت خودروها لزوماً به معنای رونق گرفتن معاملات نخواهد بود. بازار خودرو در آبان فعلاً از شتاب قیمتی مهرماه فاصله گرفته است. حباب قیمتی برخی مدل‌ها کوچک‌تر شده و فروشندگان دیگر مانند هفته‌های گذشته برای افزایش قیمت دست باز ندارند. با این حال، برای اینکه مشخص شود این کاهش‌ها آغاز یک روند تازه است یا تنها استراحتی کوتاه پس از یک دوره گرانی، باید منتظر ماند و دید قیمت ارز و حجم معاملات در روزهای آینده چه مسیری را انتخاب می‌کنند.