پزشکیان در اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل:
صلح، پیش‌شرط حفاظت از محیط‌زیست است
نمی‌توان از آینده زمین سخن گفت اما از جنگ‌هایی که منابع طبیعی و حیات انسان‌ها را هدف قرار می‌دهند، چشم پوشید
رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان، صبح چهارشنبه بیستم آبان ماه، برای شرکت و سخنرانی در سی‌ویکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (کاپ 31)، با بدرقه رسمی معاون اول رئیس‌جمهور، معاون بین‌الملل دفتر رهبر انقلاب و جمعی از اعضای کابینه، تهران را به مقصد ترکیه ترک کرد. سفری دو روزه که پزشکیان پیش از عزیمت، آن را بستری مناسب برای گفت‌وگو درباره وضعیت اقلیم، مسائل منطقه‌ای و تشریح دیدگاه‌های ایران در قبال آنچه اقدامات مخرب آمریکا و اسرائیل علیه محیط‌زیست ایران و منطقه خواند، توصیف کرد. به گفته رئیس‌جمهوری، نمایندگان 196 کشور جهان در این نشست حضور دارند که 71 کشور با شرکت رؤسای‌جمهوری یا نخست‌وزیران خود در آن مشارکت می‌کنند. ظرفیتی که از نگاه تهران، امکان طرح مستقیم دیدگاه‌ها و مطالبات ایران را در سطح عالی دیپلماسی بین‌المللی فراهم می‌آورد.
در حاشیه این اجلاس، دیدار با سران و مقام‌های بیش از 10 کشور پیش‌بینی شده است که تا شامگاه دیروز دیدار با نزار آمیدی رئیس‌جمهوری عراق، شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و یوناس گار استوره نخست‌وزیر نروژ.
رئیس‌جمهوری اعلام کرده است که در دیدارهای خود با مقام‌های دیگر کشورها، مواضع جمهوری اسلامی درباره تحولات منطقه، پیامدهای تجاوزات نظامی و عملکرد آمریکا و اسرائیل را تشریح خواهد کرد. وی با انتقاد از آنچه دوگانگی میان ادعاهای حقوق بشری و دموکراسی‌خواهانه برخی قدرت‌ها با رفتار عملی آنها می‌خواند، به تحولات انتخاباتی در آمریکا، اسرائیل و اروپا نیز اشاره کرد و آن را نشانه‌ای از مخالفت افکار عمومی با جنگ‌طلبی و تجاوزگری دانست. بر این اساس، حضور پزشکیان در کاپ 31 تنها به دستور کار زیست‌محیطی اجلاس محدود نبود و موضوعات سیاسی و منطقه‌ای نیز جایگاه ویژه‌ای در سخنرانی و دیدارهای دیپلماتیک او داشت. سفری که رئیس‌جمهوری ابراز امیدواری کرده است با انتقال پیام مردم ایران و دستیابی به نتایج مطلوب برای کشور همراه شود.
رئیس‌جمهوری کشورمان در سخنرانی خود در سی‌ویکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل (کاپ31)، با اشاره به ضرورت بازنگری در مفهوم مسئولیت مشترک، عدالت اقلیمی و ارتباط میان صلح و محیط‌زیست، تأکید کرد که نمی‌توان از آینده زمین سخن گفت، اما نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی جنگ‌ها و درگیری‌های نظامی بی‌تفاوت بود. پزشکیان محیط‌زیست را یکی از قربانیان خاموش جنگ‌ها توصیف کرد که آثار تخریب آن حتی تا نسل‌ها پس از پایان مخاصمات نیز باقی می‌ماند. مشروح سخنان رئیس‌جمهوری به شرح زیر است:
بسم‌الله الرحمن الرحیم
عالی‌جنابان
رؤسای محترم دولت‌ها و هیأت‌های نمایندگی
خانم‌ها و آقایان، ابتدا لازم می‌دانم، از میزبانی شایسته دولت و ملت دوست و برادر جمهوری ترکیه تشکر کنم.
نشست حاضر در شرایطی برگزار می‌شود که جهان بیش از هر زمان دیگری به بازنگری در مفهوم مسئولیت مشترک، عدالت اقلیمی و پیوند گسست‌ناپذیر میان صلح و محیط‌زیست نیازمند است. امروز نمی‌توان از آینده زمین سخن گفت، اما از جنگ‌هایی که خاک، آب، هوا، منابع طبیعی و حیات انسان‌ها را هدف قرار می‌دهند، چشم پوشید. محیط‌زیست، قربانی خاموش جنگ‌هاست که آثار تخریب آن تا نسل‌ها پس از مخاصمات، باقی می‌ماند.
تجاوز جنایت‌آمیز و غیر قانونی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، در کنار ابعاد گسترده خسارت انسانی و اقتصادی، آسیب جدی به محیط‌زیست وارد کرده و حجم عظیمی از آلاینده‌ها و گازهای گلخانه‌ای را وارد جو کرده است. به طوری که مطابق ارزیابی‌های انجام‌شده، حمله به تأسیسات سوخت در عسلویه، موجب انتشار حدود 500 هزار تن؛ و حمله عمدی به مخازن سوخت اطراف تهران باعث انتشار یک میلیون تن دیاکسیدکربن شده است.
این یک تناقض آشکار و نگران‌کننده است. در حالی که جامعه جهانی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و سازگاری با تغییرات اقلیمی تلاش می‌کند، عملیات نظامی گسترده با مصرف سوخت، انفجار مهمات، تخریب زیرساخت‌ها و ایجاد آتش‌سوزی‌های گسترده، دستاورد سال‌ها تلاش اقلیمی و زیست‌محیطی را نابود می‌سازد. و جای بسی تأسف است که در حملات اخیر، همچنین شاهد حمله به مناطق حفاظت‌شده و پایگاه‌های محیطبانی بوده‌ایم؛ حمله به این مناطق، تعرض به سرمایه مشترک نسل‌های امروز و فرداست.
رهبر شهید ما (که رحمت واسعه خدا بر ایشان باد) در ذیل توجه به اهمیت محیط‌زیست، بر این اصل تأکید داشتند که: به‌کارگیری سلاح‌های نامتعارف از جمله تسلیحات هسته‌ای مصداق ضایع کردن«حرث و نسل» است؛ یعنی نابودی کشت، حیات، انسان و نسل‌های آینده. این تعبیر قرآنی، در حقیقت بیانگر رویکردی بنیادین نسبت به موضوع محیط‌زیست است: به این معنا که «هیچ قدرتی حق ندارد به نام امنیت یا برتری نظامی، بنیان‌های حیات روی زمین را با خطر نابودی مواجه سازد.»بر این اساس، ما خواستار تقویت سازوکارها برای مستندسازی، پیشگیری و پاسخگو کردن این اقدامات از سوی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی هستیم.
خانم‌ها و آقایان
جمهوری اسلامی ایران با وجود تحریم‌های ظالمانه و محرومیت از دسترسی به منابع مالی و فن‌آوری‌های بین‌المللی، مسیر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و توسعه انرژی‌های پاک را دنبال کرده است. در این راستا ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور در دو سال اخیر از حدود 1250 مگاوات به بیش از 6150 مگاوات افزایش یافته است و در سال‌جاری تولید برق پاک به بیش از 4.5 میلیارد کیلووات‌ساعت رسیده و از انتشار حدود 2.5 میلیون تن دیاکسیدکربن جلوگیری شده است. این دستاوردها نشان می‌دهد که اراده ملی ایران برای حفاظت از اقلیم، حتی در دشوارترین شرایط اقتصادی و جنگ، متوقف نشده است. از جامعه جهانی و سازمان‌های مسئول انتظار داریم که میان تعهدات اقلیمی در زمان صلح و مسئولیت در زمان جنگ، پیوند واقعی برقرار سازند و با مستندسازی خسارات زیست‌محیطی ناشی از تجاوزات نظامی، سازوکارهای جبران خسارت را تقویت نمایند.
مایلم در پایان سخن به این نکات تأکید کنم: زمین، میراث یک ملت یا یک نسل نیست. آن را از نسل‌های پیشین به امانت گرفته‌ایم و باید سالم‌تر و امن‌تر به نسل‌های آینده بسپاریم.
صلح، پیش‌شرط حفاظت از محیط‌زیست است و حفاظت از محیط‌زیست، پیش‌شرط صلح پایدار. جمهوری اسلامی ایران برای همکاری عادلانه، مسئولانه و هم افزا در مسیر حفاظت از محیط‌زیست آمادگی دارد. از توجه شما سپاسگزارم.
فرصت دیدارهای دوجانبه
حضور در ترکیه فرصتی برای دیدارهای دوجانبه رئیس‌جمهوری کشورمان با برخی از سران کشورهای حاضر در این نشست هم بود. پزشکیان با نزار آمیدی رئیس‌جمهوری عراق، شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان، نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و یوناس گار استوره نخست‌وزیر نروژ دیدار و درباره تقویت همکاری‌های دو جانبه تأکید کرد.
پس از دیدار پزشکیان با شهباز شریف، دفتر نخست‌وزیری پاکستان در اسلام‌آباد با صدور بیانیه‌ای درباره دیدار سران ایران و پاکستان در حاشیه اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل در آنتالیای ترکیه اعلام کرد: این دیدار در فضایی گرم و صمیمانه برگزار شد، سران دو کشور بر پیوندهای نزدیک و دیرینه میان پاکستان و ایران و ضرورت تقویت هرچه بیشتر روابط دوجانبه در تمامی حوزه‌های همکاری‌های مشترک تأکید کردند. دو طرف همچنین پیرامون تحولات جاری در منطقه به تبادل نظر پرداختند. نخست‌وزیر پاکستان با ابراز نگرانی عمیق نسبت به تداوم درگیری‌ها، بر ضرورت گفت‌وگو، خویشتنداری، کاهش تنش و تداوم تعاملات دیپلماتیک برای دستیابی به صلح و ثبات پایدار در منطقه تأکید کرد. وی همچنین بر اهمیت پیگیری تفاهمات حاصل‌شده در چارچوب «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» (مورخ ژوئن ۲۰۲۶) تأکید ورزید و آمادگی اسلام‌آباد را برای ایفای نقشی صادقانه و سازنده در راستای حمایت از صلح و ثبات منطقه‌ای اعلام کرد. در بیانیه دفتر نخست‌وزیری پاکستان آمده است: رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان از حمایت‌های دیپلماتیک مستمر پاکستان از ایران و تلاش‌های این کشور در جهت صلح و امنیت منطقه‌ای قدردانی کرد.
رئیس‌جمهوری ایران همچنین با اشاره به استحکام پایدار روابط ایران و پاکستان(که ریشه در قرن‌ها تاریخ، فرهنگ و اعتقادات مشترک دارد ) بر تمایل جدی تهران برای تعمیق هرچه بیشتر همکاری‌ها در طیف گسترده‌ای از حوزه‌ها تأکید کرد. طرفین با اذعان به اهمیت تداوم رایزنی‌های منظم و هماهنگی نزدیک برای مقابله با چالش‌های مشترک و بهره‌برداری از فرصت‌های نوظهور، توافق کردند که در راستای حمایت از صلح، امنیت و رفاه منطقه‌ای، همکاری نزدیکی با یکدیگر داشته باشند.
چه کسی صلح و امنیت جهانی را تهدید می‌کند؟
مسعود پزشکیان در آستانه سی و یکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل «کاپ 31» در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس به زبان انگلیسی، نوشت: آنها جنگ را آغاز کردند و ادعا کردند که هدفشان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای است. سپس، برای اولین بار، از موشک «پی‌آراس‌ام» در لامرد استفاده کردند. چه کسی صلح و امنیت جهانی را تهدید می‌کند؟ اکنون، آنها از «مادر تمام بمب‌ها» استفاده می‌کنند تا از طریق تهدید، به دیپلماسی بپردازند. هیچ تناقضی در این رفتار وجود ندارد اما این یک ننگ است. چه کسی صلح و امنیت جهانی را تهدید می‌کند؟
