هشدار رئیس انجمن علمی فیزیوتراپی ایران:
مراقب فیزیوتراپ‌های فاقد صلاحیت علمی باشید
سمیه افشین فر
گروه اجتماعی
فیزیوتراپی یکی از مهم‌ترین شاخه‌های علوم توانبخشی است که با هدف پیشگیری، درمان و کاهش محدودیت‌های حرکتی به افراد کمک می‌کند تا توانایی‌های جسمی خود را پیدا کنند و کیفیت زندگی‌شان را ارتقا دهند. این رشته درمانی با استفاده از روش‌هایی مانند تمرین‌درمانی، درمان‌های دستی و تجهیزات تخصصی، در بهبود مشکلات اسکلتی عضلانی، دردهای مزمن، آسیب‌های ورزشی و اختلالات حرکتی نقش مؤثری دارد. با افزایش کم‌تحرکی، سالمندی جمعیت، ساعات طولانی کار پشت میز و شیوع بیماری‌های مزمن، نیاز به خدمات فیزیوتراپی بیش از گذشته در جامعه احساس می‌شود. با این حال، هزینه‌های درمان، پوشش ناکافی بیمه‌ها، کمبود مراکز توانبخشی در برخی مناطق و آگاهی محدود مردم از اهمیت پیشگیری، از جمله چالش‌های دسترسی به این خدمات است. کارشناسان معتقدند، فیزیوتراپی نباید صرفاً به مرحله پس از جراحی یا بروز آسیب محدود شود، بلکه می‌تواند با شناسایی و اصلاح مشکلات حرکتی، از تشدید بسیاری از اختلالات جسمی جلوگیری کند. توسعه خدمات فیزیوتراپی و تسهیل دسترسی مردم به این خدمات، گامی مهم در ارتقای سلامت جامعه و کاهش هزینه‌های درمانی خواهد بود. ایرج عبداللهی، رئیس و اعضای هیأت مدیره انجمن فیزیوتراپی ایران، در نشست خبری ششمین کنگره بین‌المللی و سی و هفتمین کنگره سالیانه انجمن علمی فیزیوتراپی ایران که روز سه‌شنبه برگزار شد، به تشریح مهم‌ترین موضوعات حرفه فیزیوتراپی پرداختند.
کشورمان در سراشیبی سالمندی قرار گرفته است و وجود فیزیوتراپ‌های متخصص در این حوزه یکی از ملزومات سالمندی به شمار می‌رود، اما آیا افراد متخصص به تعداد کافی در این حوزه حضور دارند؟ رئیس انجمن علمی فیزیوتراپی ایران و دبیر علمی کنگره در پاسخ به «ایران» می‌گوید: «در حال حاضر9 هزار و 600 نفر فیزیوتراپیست در کشور وجود دارند که اگر به نسبت جمعیت حساب کنیم شاخص آن 10 هزار است یعنی به ازای هر 10 هزار نفر چند فیزیوتراپیست داریم. در حال حاضر این عدد در کشورمان یک و دو دهم است یعنی به ازای هر 10 هزار نفر، یک و دو دهم فیزیوتراپیست در کشور داریم البته نسبت به استاندارد جهانی کمی پایین است چون استاندارد جهانی 4 است اما نسبت به کشورهای منطقه عدد خوبی است.»
عبداللهی می‌گوید: «20 دانشگاه در کشورمان در حال تربیت فیزیوتراپیست هستند و سالانه حدود 400 نفر از طریق کنکور سراسری در این رشته مورد پذیرش قرار می‌گیرند. پیش‌بینی ما این است که تا 10 سال آینده تعداد فیزیوتراپیست‌های کشور به حدود 15 هزار نفر برسد که به نظرم برای کشور ما کفایت می‌کند.» او با بیان اینکه 50 مقاله برای سخنرانی و 90 مقاله در قالب پوستر، در کنگره امسال ارائه خواهد شد، می‌گوید: «امسال 21 پنل تخصصی داریم که شامل رشته‌های مختلف توانبخشی، کاردرمانی و... می‌شود.»
اعتماد به هوش مصنوعی آسیب‌زاست
همایون آبایی، دبیر اجرایی کنگره نیز در این نشست با بیان اینکه خوشبختانه استقبال از کنگره خیلی خوب بوده و تاکنون سه هزار نفر ثبت‌نام کرده‌اند و پیش‌بینی می‌کنیم حدود 4 هزار نفر دیگر هم در کنگره امسال شرکت کنند، می‌گوید: «یکی از محورهای مهم در کنگره امسال که مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد، مباحث حقوقی و دخالت در امور توانبخشی است.»
آبایی با اشاره به دخالت افراد فاقد صلاحیت در امور توانبخشی، توضیح می‌دهد: «دخالت افراد فاقد صلاحیت آسیب‌های زیادی به سلامت هموطنان وارد می‌کند. از همین رو، سامانه انجمن فیزیوتراپی در اختیار مردم قرار گرفته تا در انتخاب افراد برای انجام کارهای توانبخشی در منزل، دقت لازم را داشته باشند.»
پرهام پارسانژاد، دبیر انجمن علمی فیزیوتراپی ایران هم در این نشست با بیان اینکه فضای مجازی و هوش مصنوعی دو مقوله‌ای هستند که باید با دقت مورد توجه قرار گیرند، می‌گوید: «انتخاب غلط در حوزه درمان، می‌تواند عارضه‌های زیادی برای سلامت مردم داشته باشد.» به گفته پارسانژاد، فضای مجازی جایی برای پیدا کردن پزشک و درمان نیست. او معتقد است: «هوش مصنوعی هم خیلی خوب است، اما جایگزین درمان نیست و باعث گمراهی بیماران خواهد شد بنابراین اعتماد صد درصد به هوش مصنوعی، می‌تواند آسیب‌زا باشد.»
پارسانژاد با اشاره به آموزش‌هایی که در حوزه فیزیوتراپی ارائه می‌شود، می‌گوید: «آموزش تکنیسین فیزیوتراپی فاقد صلاحیت علمی است و کار این مجموعه‌ها، شیادی است. هیچ مجموعه آموزشی خارج از دانشکده‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی وجود ندارد که بخواهد به تربیت فیزیوتراپیست بپردازد.»
پارسانژاد تأکید می‌کند: «با توجه به افزایش بیماری‌های اسکلتی عضلانی و کم تحرکی، بازار این قبیل خدمات هم زیاد شده و در نتیجه آن، افرادی از این شرایط سوءاستفاده می‌کنند.»
ششمین کنگره بین‌المللی و سی و هفتمین کنگره سالیانه انجمن علمی فیزیوتراپی ایران، امسال با شعار «حرکت، عملکرد، توانمندی؛ فیزیوتراپی برای همه» از 4 تا 6 آذر 1405 در مرکز همایش‌های بین‌المللی برج میلاد تهران برگزار می‌شود.
