آیین «روایتگر اسطورهها» با حضور هنرمندان تئاتر و سینما در مجموعه تئاتر شهر برگزار شد
روایت ماندگار یک چهره در حافظه فرهنگ ایران
بعضی هنرمندان را نمیتوان در محدوده یک رشته هنری تعریف کرد. جهان آنها از مرزهای معمول هنر فراتر میرود و به قلمرو حافظه، زبان، تاریخ و هویت یک ملت راه پیدا میکند. بهرام بیضایی از همین دست هنرمندان بود؛ نویسنده، نمایشنامهنویس، کارگردان و پژوهشگری که در تمام سالهای فعالیتش کوشید لایههای فراموششده فرهنگ ایرانی را دوباره بخواند و به زبان هنر درآورد. آیین پاسداشت او با عنوان «روایتگر اسطورهها» شامگاه شنبه ۱۶ آبانماه در تالار اصلی مجموعه تئاتر شهر به همت خانه تئاتر و با حضور جمعی از هنرمندان از جمله اکبر زنجانپور، اسماعیل خلج، ایرج راد، داریوش فرهنگ، رویا افشار، بهرام ابراهیمی، مجید قناد و شماری دیگر از چهرههای تئاتر و سینما برگزار شد. اجرای برنامه را اصغر همت برعهده داشت.
حسرت زنجانپور
اکبر زنجانپور به عنوان اولین سخنران این مراسم گفت: «قدر هنرمندان را در زمان حیات شان بیشتر بدانیم. بهرام بیضایی فرزند کم نظیر این سرزمین است.» زنجانپور با مقایسه جایگاه بیضایی با چهرههایی چون سوفوکل و شکسپیر، بر پیچیدگی و عمق آثار او تأکید کرد و توضیح داد: «بیضایی صرفاً با واژهها کار نمیکرد، بلکه از دل زبان تصویر میساخت. جهان نمایشی او را نمیتوان در سطح خواندن چند دیالوگ یا تماشای یک اجرا خلاصه کرد.» در ادامه پیام محمود دولت آبادی قرائت شد. در بخشی از این پیام، آمده بود : برگزاری آیین «روایتگر اسطورهها» تلاشی برای حفظ پیوند با پیشینه فرهنگی ایران است.
میراثی فراتر از تئاتر و سینما
داریوش فرهنگ، دیگر سخنران مراسم، با یادآوری همکاری و آشنایی خود با بیضایی، از جایگاه آثار او در فرهنگ و هنر ایران گفت.
او با نام بردن از نمایشنامههایی چون «آرش»، «آژدهاک»، «مرگ یزدگرد»، «فتحنامه کلات»، «کارنامه بندار بیدخش» و «شب هزار و یکم»، بر ضرورت شناخت و ارجگذاری به این میراث تأکید کرد. فرهنگ معتقد بود همانطور که انگلیسیها به شکسپیر افتخار میکنند، ما نیز باید به بهرام بیضایی افتخار کنیم. رویا افشار نیز با تمرکز بر نسبت بیضایی با اسطورهها و فرهنگ ایرانی سخن گفت. او پژوهش و مکاشفه عمیق این هنرمند در فرهنگ و آداب شرق را از مهمترین ویژگیهای جهان فکریاش دانست و یادآور شد: «بیضایی در دورهای که بسیاری از نگاهها متوجه اسطورههای دیگر ملتها بود، به سراغ میراث اسطورهای خودمان رفت.»
از صدای شمسایی تا روایت نسل جوان
در بخش دیگری از مراسم، یادداشتی از مسعود کیمیایی درباره بیضایی قرائت شد. کیمیایی در این یادداشت بر ماندگاری دانایی و اندیشه او تأکید کرده و از دوستی و احترام همیشگی خود نسبت به این هنرمند نوشته بود.
پژند سلیمانی نیز به نمایندگی از نسل جوان، یادداشتی درباره تأثیر بیضایی بر نسلهای بعدی خواند. پس از آن پیام صوتی مژده شمسایی، بازیگر و همسر بیضایی، پخش شد. شمسایی در بخشی از پیام خود تأکید کرد: «هیچ پاسداشتی برای بیضایی بهتر از انتشار آثارش در ایران نیست؛ جملهای که میتوان آن را مهمترین مطالبه عملی این مراسم دانست.» بهرام ابراهیمی نیز به نمایندگی از خانه تئاتر یادداشتی با عنوان «به نام زبان، به نام فرهنگ، به نام بهرام بیضایی» قرائت کرد. در این متن، بیضایی نه صرفاً یکی از چهرههای بزرگ تئاتر ایران، بلکه بخشی از حافظه فرهنگی جامعه توصیف شده بود.
آیین «روایتگر اسطورهها» با نمایش تصاویری از آخرین اجرای بیضایی به پایان رسید.

