حمید ملانوری‌شمسی
 استاندار همدان

همدان با برخورداری از ظرفیت‌های گسترده در کشاورزی، صنعت، گردشگری، حمل‌ونقل و منابع انسانی، در مسیر توسعه‌ای قرار دارد که دستاوردهای آن را می‌توان در شاخص‌های سرمایه‌گذاری، اشتغال، صادرات، سلامت، زیرساخت، امنیت غذایی و رضایتمندی عمومی دنبال کرد.
توسعه پایدار بدون سرمایه‌گذاری، تولید رقابت‌پذیر و گسترش بازارهای صادراتی امکان‌پذیر نیست. از همین رو، یکی از محورهای اصلی برنامه‌های اقتصادی استان، تسهیل ورود سرمایه، تقویت همکاری با فعالان اقتصادی و فراهم‌کردن زمینه بهره‌برداری از ظرفیت‌های تولیدی بوده است.
در این چارچوب، ۲۴ تفاهمنامه همکاری با سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی به ارزش 7/65 هزار میلیارد تومان و ۲۳۱ میلیون دلار منعقد شده  که از این میان، ۶۷ درصد از کل سرمایه‌گذاری خارجی مصوب استان، معادل 46/231 میلیون دلار در دولت چهاردهم جذب شده است.
در کنار جذب سرمایه، توسعه صادرات غیرنفتی نیز جایگاهی اساسی در راهبرد اقتصادی استان دارد. ارزش صادرات کالا به ۲۲ کشور جهان به حدود 9/1 میلیارد دلار رسیده است؛ ظرفیتی که می‌تواند با تقویت زیرساخت‌های تولید، ارتقای کیفیت محصولات و توسعه ارتباطات تجاری، زمینه حضور مؤثرتر بنگاه‌های اقتصادی استان را در بازارهای بین‌المللی فراهم کند.
در حوزه شفافیت اقتصادی و مقابله با تخلفات مالیاتی نیز کارگروه مبارزه با فرار مالیاتی تشکیل و بیش از ۱۰۰ هزار شخص حقیقی و حقوقی جدید شناسایی شده است. تحقق عدالت مالیاتی، شفافیت فعالیت‌های اقتصادی و حمایت از فعالان قانونمدار، از الزامات شکل‌گیری اقتصادی سالم و پایدار به شمار می‌رود.
از سوی دیگر، بازگرداندن ظرفیت‌های تعطیل‌شده به چرخه تولید، اقدامی مستقیم در حمایت از اشتغال و حفظ سرمایه‌های موجود است. در همین راستا، ۲۲۷ واحد تولیدی راکد به چرخه فعالیت بازگشته و اشتغال هزار و ۷۶۳‌نفر تثبیت شده است. همچنین ۱۹ هزار و ۱۳۳ فرصت شغلی معادل ۱۱۵ درصد تعهد سالانه اشتغال استان ثبت شده و رتبه 17 استان در شاخص بیکاری در بهار ۱۴۰۴ به رتبه ۴ در بهار ۱۴۰۵ بهبود یافته است.
این دستاوردها در کنار یکدیگر، ضرورت تداوم سیاست‌های حمایتی از تولید، رفع موانع سرمایه‌گذاری و پیوند مؤثرتر میان ظرفیت‌های اقتصادی و نیازهای بازار کار را یادآوری می‌کنند.
توسعه زمانی معنا پیدا می‌کند که آثار آن در زندگی روزمره مردم نمایان شود. دسترسی به خدمات درمانی پیشرفته، کاهش دشواری‌های رفت‌وآمد، ایمن‌سازی راه‌ها و تکمیل زیرساخت‌های عمومی، از مهم‌ترین جلوه‌های این نوع توسعه است.
در حوزه بهداشت و درمان، مراکز درمانی استان به ۴ دستگاه جدید سی‌تی‌اسکن تجهیز شد و دستگاه پیشرفته پت‌اسکن به ارزش ۳۰۰ میلیارد تومان برای مرکز جامع سرطان تأمین شد. همچنین اولین مرکز آنژیوگرافی قلب دولتی در بیمارستان امام حسین(ع) ملایر راه‌اندازی شد و ۱۶ دستگاه آمبولانس پیشرفته با اعتبار ۵۰۰ میلیارد تومان به اورژانس استان تحویل داده شد.
در ادامه برنامه توسعه زیرساخت‌های درمانی، مجوز ماده ۲۳ برای احداث بیمارستان ‌هزار تختخوابی همدان اخذ شده و مرکز جامع سرطان به بیمارستان تخصصی سرطان در ۸ طبقه و ۲۴۵ تخت ارتقا می‌یابد. همچنین خدمات درمانی رایگان به بیش از ۴۴ هزار و ۱۰۰ بیمار خاص و صعب‌العلاج ارائه شده، بیمارستان کودکان اکباتان به ۶ دستگاه همودیالیز اطفال تجهیز شده و ۱۸ پروژه عمرانی در حوزه سلامت اجرا می‌شود.
این اقدامات، در کنار توسعه تجهیزات و امکانات درمانی، بر ضرورت دسترسی عادلانه‌تر مردم به خدمات تخصصی و تقویت ظرفیت پاسخگویی نظام سلامت در استان تأکید دارند.
در حوزه راه و حمل‌ونقل نیز ایمنی، دسترسی و کاهش زمان و هزینه سفر از اولویت‌های اجرایی بوده است. ۵۱ نقطه حادثه‌خیز در راه‌های استان رفع و ۵۲ نقطه جدید برای ایمن‌سازی شناسایی شده است. کنارگذر اسدآباد به طول ۱۴ کیلومتر پس از ۱۶ سال به بهره‌برداری رسید و 6/317 کیلومتر عملیات بهسازی، روکش آسفالت و احداث مسیرهای چهارخطه اجرا شده است.
راه‌اندازی ایستگاه‌های راه‌آهن باباکمال، آقبلاق و دوسر، افتتاح «پل حاج علی‌مراد» نهاوند و ۹ کیلومتر از مسیر سه‌راه کنگاور با ارزش هزار و 500 میلیارد تومان، تأمین ۵۲ دستگاه اتوبوس درون‌شهری و تحویل ۶۲ دستگاه ون جدید، بازگشایی پروژه روگذر میدان مدرس و خرید بیش از ۲۰۰ دستگاه ماشین‌آلات جدید خدمات شهری، بخش دیگری از اقدامات زیرساختی استان را تشکیل می‌دهد.
در حوزه انرژی نیز اخذ پروانه احداث 3 هزار و 300‌‌مگاوات نیروگاه خورشیدی از سازمان ساتبا، گامی در مسیر توسعه ظرفیت تولید انرژی و تقویت زیرساخت‌های مورد نیاز برای تداوم فعالیت‌های اقتصادی است.

 کشاورزی
تکیه بر مزیت‌های راهبردی همدان
کشاورزی یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد همدان و از مهم‌ترین مزیت‌های این استان در تأمین امنیت غذایی کشور است. حفظ جایگاه تولیدی استان، افزایش بهره‌وری، توسعه صنایع وابسته و تقویت زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، می‌تواند به افزایش درآمد تولیدکنندگان و ایجاد فرصت‌های اقتصادی جدید منجر شود.
 کشاورزان استان رتبه اول کشور در تولید سیب‌زمینی، سیر، گردو، گشنیز و رازیانه را تثبیت کردند و تولید محصولات استراتژیک به ۷۰۰ هزار تن گندم و ۷۹۳ هزار تن سیب‌زمینی رسید.
در همین مسیر، ۶ شهرک تخصصی کشاورزی شامل سیر، گشنیز، رازیانه، انگور و گردو ایجاد می‌شود، حدود ۴۰ هکتار گلخانه جدید به بهره‌برداری رسیده، استان رتبه دوم کشور در تولید انگور و کشمش را کسب کرده و ۴۹۲ واحد دامداری و ۴۵۷ واحد مرغداری فعال است. همچنین برداشت سالانه ۵۳ هزار تن سیر و ۷۶‌هزار تن گردو نیز در قطب‌های تولیدی استان ثبت شده است. توسعه اقتصادی و عمرانی زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که با اعتماد عمومی، پاسخگویی دستگاه‌ها و ارتباط مستمر مدیران با مردم همراه باشد.
در همین چارچوب، استان همدان رتبه عالی در ارزیابی عملکرد وزارت کشور و رتبه اول رضایتمندی مردم از دستگاه‌ها را کسب کرده است. همچنین رئیس جمعیت هلال‌احمر از مدیریت استان در بحران‌ها و وزیر دادگستری از قرارگاه نظارتی بازار و سامانه «ناظر ۷۲۴» تقدیر کرده‌اند.
در همین خصوص به بیش از ۱۱ هزار درخواست مردمی در سامانه «سامد» با نرخ رضایت بالای ۹۸ درصد پاسخ داده شده و بیش از 3 هزار و 350 برنامه ملاقات چهره‌به‌چهره برگزار شده که این آمارها، اهمیت استمرار ارتباط بی‌واسطه با مردم و پیگیری مطالبات آنان را نشان می‌دهد.
در حوزه مدیریت بحران و تقویت مشارکت اجتماعی نیز بیش از هزار و 365 خانه هلال، تجهیز شده و میزبانی از بیش از 6 میلیون و 500 هزار زائر اربعین با برپایی ۲۰۸ موکب انجام شده است. این اقدامات در کنار ظرفیت‌های مردمی و اجتماعی استان، بر اهمیت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، نهادهای امدادی و مشارکت عمومی تأکید دارد.
همچنین راه‌اندازی قرارگاه استانی نظارت بر بازار و سامانه هوشمند «ناظر ۷۲۴»، برگزاری ۲۱ جلسه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی و تشکیل اولین شورای گفت‌وگوی دولت و اصناف و بازاریان و شورای گفت‌وگوی شرکت‌های دانش‌بنیان در کشور، از جمله اقداماتی است که با هدف تقویت تعامل، نظارت و حل مسائل فعالان اقتصادی دنبال شده است.
توسعه استان تنها در شاخص‌های اقتصادی و عمرانی خلاصه نمی‌شود. برخورداری از سرمایه اجتماعی، ظرفیت‌های فرهنگی و هنری و امکان ایجاد وفاق میان گروه‌های مختلف، از مؤلفه‌هایی است که می‌تواند مسیر پیشرفت را هموارتر کند.
در همین راستا، «نقشه جامع تحول و پیشرفت استان همدان» رونمایی شده است؛ اقدامی که ضرورت نگاه برنامه‌محور، هماهنگی میان بخش‌های مختلف و توجه به اولویت‌های توسعه‌ای استان را برجسته می‌کند.
میزبانی جشنواره تلویزیونی مستند با مشارکت هنرمندان ۸۵ کشور و ایجاد بالاترین سطح انسجام و وفاق سیاسی در رویدادهای استان نیز از دیگر دستاوردهای مورد اشاره است. بهره‌گیری از چنین ظرفیت‌هایی می‌تواند به معرفی توانمندی‌های همدان، تقویت ارتباطات فرهنگی و فراهم‌ کردن زمینه مشارکت گسترده‌تر گروه‌های اجتماعی در برنامه‌های توسعه‌ای کمک کند.