دبیر کنگره رادیولوژی ایران از ورود فناوریهای جدید به کشور میگوید
تصویربرداری پزشکی در آستانه تحولی تازه
گروه اجتماعی
پیشرفت فناوریهای تصویربرداری پزشکی، از سیتیآنژیوگرافی و امآرآی قلب تا روشهای نوین بررسی جنین با کمک هوش مصنوعی، افقهای تازهای را در تشخیص زودهنگام بیماریها و انتخاب مسیر درمان گشوده است، موضوعی که در چهلویکمین کنگره سالانه رادیولوژی ایران با محوریت تصویربرداری قلب و دوران بارداری مورد بررسی قرار میگیرد. پیشرفت روشهایی مانند سیتیآنژیوگرافی و امآرآی قلب، امکان بررسی دقیقتر عروق کرونر، عضله قلب، دریچهها و عروق بزرگ را فراهم کرده و به پزشکان در انتخاب روش درمانی مناسب کمک میکند. با این اوصاف انجام سیتیآنژیوگرافی برای همه افراد ضروری نیست.
حمیدرضا پورعلیاکبر، دبیر چهل و یکمین کنگره رادیولوژی ایران، متخصص رادیولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، با بیان این مطالب به «ایران» میگوید: «انتخاب این روش یا سایر روشهای بررسی عروق کرونر باید بر اساس علائم، سابقه پزشکی، میزان خطر بیماری و نظر پزشک انجام شود. مشورت با متخصصان باتجربه در بیماریهای قلبی و تصویربرداری قلب به انتخاب روش مناسب و پرهیز از آزمایشهای غیرضروری کمک میکند. تصویربرداری پزشکی، هرچند مفید است، باید هدفمند و متناسب با نیاز هر بیمار باشد.»
به گفته پورعلی اکبر کاربرد تصویربرداری قلب به عروق کرونر محدود نیست. سیتیآنژیوگرافی در ارزیابی بیماریهای آئورت، از جمله گشادشدگی و آنوریسم و نیز بررسی برخی بیماریهای شریان ریوی اهمیت دارد. او معتقد است این روش در بررسی بیماریهای مادرزادی قلب و عروق بزرگ نیز کاربرد دارد. پورعلی اکبر میگوید: «برخی ناهنجاریها ممکن است از دوران کودکی وجود داشته باشند و در سنین بالاتر تشخیص داده شوند. سیتی قلب میتواند با نمایش دقیق ساختار قلب و منشأ و مسیر عروق کرونر، آئورت و شریانهای ریوی، به تشخیص ناهنجاریهای پیچیده و برنامهریزی برای جراحی یا مداخلات درمانی کمک کند. انتخاب سیتی یا امآرآی در این بیماران به نوع ناهنجاری، سن بیمار و پرسش بالینی بستگی دارد.» پورعلیاکبر با بیان اینکه جایگاه فعلی کشور در تجهیزات قابل قبول است، میگوید: «برای اینکه بتوانیم خدمات مناسبی در تصویربرداری قلب و عروق به جامعه بیماران و فراگیران علوم پزشکی کشور ارائه دهیم، تجهیزات پزشکی بهروز و دانش استفاده صحیح از این ابزارها دو اصل مهمی هستند که پیش رویمان قرار دارد. با اینکه جایگاه فعلی کشور در تجهیزات قابل قبول است، اما نیاز به تلاش بسیار جدی برای پیشرفت و ارتقا وجود دارد. با کمک انجمن رادیولوژی و وزارت بهداشت طی دو سه سال اخیر تعداد زیادی از وسایل مورد نیاز، از جمله دستگاههای سیتیاسکن با توانایی سیتیآنژیوگرافی قلب و عروق کرونر و دستگاههای امآرآی با توانایی انجام امآرآی قلب، وارد کشور شده است. با این اوصاف وقتی تکنیک تازهای وارد کشور میشود، فناوریهای تصویربرداری هم باید پیشرفت کنند تا بتوانند یاریگر کاردیولوژیستها و جراحان قلب، از جمله جراحان بیماریهای مادرزادی قلب، باشند و آنها به نتیجه مطلوب برسند. بنابراین این رشته همپای پیشرفت سایر بخشهای علوم کاردیولوژی حرکت میکند و امیدواریم این روند هرچه بهتر ادامه یابد.» به گفته دبیر چهل و یکمین کنگره رادیولوژی ایران، با وجود تحریمها و نوسانات ارزی، تأمین جدیدترین فناوریها در مدت اخیر با چالشهایی همراه شده است، اما تلاش برای تهیه و بهروزرسانی تجهیزات ادامه دارد. او میگوید: «امیدوارم با رفع برخی موانع بتوانیم دسترسی حداکثری به بروزترین تجهیزات و تکنولوژیهای تشخیصی را در کشور داشته باشیم.»
دکتر بهناز مرادی، دبیر علمی چهلویکمین کنگره سالانه رادیولوژی ایران، نیز با تأکید بر اهمیت روزافزون تصویربرداری پیش از تولد، در مورد نقش روشهای پیشرفته تصویربرداری و هوش مصنوعی به «ایران» میگوید: «اهمیت این حوزه از آن جهت است که تصمیمگیریهای مبتنی بر نتایج تصویربرداری جنین، صرفاً به یک فرد محدود نمیشود، بلکه بهطور مستقیم بر سلامت جنین و مادر و در واقع بر آینده یک خانواده تأثیر میگذارد. برای همین تشخیص دقیق و بهموقع، همراه با مشاوره تخصصی و تصمیمگیری آگاهانه، از اهمیت ویژهای برخوردار است و میتواند به برنامهریزی مناسب برای ادامه بارداری، مراقبتهای تخصصی پیش از تولد و فراهمکردن شرایط مطلوب برای درمان نوزاد پس از تولد کمک کند.»
مرادی درباره نقش هوش مصنوعی در آینده تصویربرداری پزشکی میگوید: «هوش مصنوعی در حال ایجاد تحول در بسیاری از زمینههای رادیولوژی است و تصویربرداری جنین نیز از این پیشرفتها بهرهمند میشود. فناوریهای مبتنی بر یادگیری عمیق میتوانند در بهبود کیفیت تصاویر، شناسایی و تفکیک ساختارهای آناتومیک، استانداردسازی اندازهگیریها و کمک به تحلیل دقیقتر دادههای تصویربرداری نقش داشته باشند. امیدواریم چهلویکمین کنگره سالانه رادیولوژی ایران، با فراهمکردن بستری برای ارائه تازهترین دستاوردهای علمی، بررسی فناوریهای نوین و گفتوگو میان متخصصان داخلی و بینالمللی، گامی مؤثر در ارتقای کیفیت خدمات تصویربرداری پزشکی کشور باشد.»
چهلویکمین کنگره سالانه رادیولوژی ایران از سوم تا ششم نوامبر 2026، برابر با 12 تا 15 آبان 1405، در مرکز همایشهای بینالمللی ایرانمال برگزار میشود. این رویداد علمی با حضور گسترده متخصصان رادیولوژی، فرصتی برای تبادل تجربیات، بررسی دستاوردهای نوین تصویربرداری پزشکی و آشنایی با آخرین پیشرفتهای علمی در این حوزه فراهم میکند. تصویربرداری قلب و تصویربرداری دوران بارداری، دو محور اصلی کنگره امسال هستند.

