سمیه افشین فر
گروه اجتماعی

بیمه سلامت با هدف کاهش هزینه‌های درمان و گسترش دسترسی مردم به خدمات پزشکی شکل گرفته است، اما افزایش هزینه‌های سلامت، چالش تأمین منابع مالی و ضرورت پوشش بیمه‌ای اقشار کم‌درآمد، همچنان از مهم‌ترین مسائلی است که این سازمان با آن روبه‌روست، مسائلی که تحقق عدالت در دسترسی به خدمات درمانی را به یکی از اولویت‌های نظام سلامت تبدیل کرده است. با این اوصاف سازمان بیمه سلامت همچنان برای تحقق عدالت درمانی و تقویت حمایت بیمه‌ای در جامعه تلاش می‌کند. در همین رابطه محمد مهدی ناصحی مدیرعامل سازمان بیمه سلامت ایران در نشست خبری هفته سلامت که با شعار «سلامت در مسیر زندگی» از دوم تا هشتم آبان برگزار خواهد شد، از رایگان شدن پیوند قلب خبر داد. ناصحی با بیان اینکه پیوند اعضا یکی از نقاط قوت کشور ما محسوب می‌شود و بسیاری از کشورهای دیگر به ایران برای پیوند عضو مراجعه می‌کنند، گفت: «هفته گذشته مصوب شد که خدمات پیوند قلب نیز علاوه بر رایگان بودن، به شکل گلوبال ارائه شود.» به گفته ناصحی در آخرین جلسه شورای عالی بیمه سلامت، موضوع توسعه حمایت بیمه‌ای از خدمات پیوند قلب بررسی و افزایش مبالغ مربوط به این خدمات تصویب شد. او گفت: «در این مصوبه، هزینه‌های مرتبط با خدمات پیوند قلب، از جمله هزینه‌های مصرفی، نیروی انسانی و خدمات تخصصی، مورد توجه قرار گرفته است تا مراکز ارائه‌دهنده این خدمات بتوانند با حمایت مالی مناسب‌تری فعالیت کنند.» ناصحی با اشاره به توجه ویژه به پیوند قلب کودکان گفت: «در مصوبه اخیر، خدمات پیوند قلب کودکان و بزرگسالان به‌ شکل تفکیک‌شده مورد توجه قرار گرفته است، چون پیوند قلب در کودکان از نظر تخصصی و اجرایی، فرآیندی پیچیده و حساس محسوب می‌شود.» به گفته ناصحی این تصمیم در راستای تقویت حمایت بیمه‌ای از خدمات تخصصی و کاهش فشار مالی بر بیماران و خانواده‌های آنان اتخاذ شده است.

45 میلیون نفر تحت پوشش 
بیمه سلامت قرار دارند
مدیرعامل سازمان بیمه سلامت ایران با اشاره به پوشش جمعیتی این سازمان گفت: «در حال حاضر حدود 45 میلیون نفر از اقشار مختلف جامعه تحت پوشش سازمان بیمه سلامت قرار دارند و سیاست ما تداوم پوشش بیمه پایه برای مردم کشور است.» ناصحی درباره وضعیت بیمه روستاییان و موضوع پرداخت حق بیمه دهک‌های ششم تا دهم توضیح داد: «بر اساس ضوابط قانونی و مصوبات مرتبط، درباره نحوه پوشش بیمه‌ای این گروه‌ها ملاحظاتی وجود داشت و سازمان برای اجرای صحیح مقررات، استعلام‌های حقوقی لازم را پیگیری کرد.» به گفته ناصحی در جریان این فرآیند، وقفه‌ای چندروزه در روند بیمه رایگان روستاییان دهک‌های ششم تا دهم ایجاد شد که پس از پیگیری و دریافت نظر حقوقی، این وقفه برطرف شد. 
او توضیح داد: «پوشش بیمه رایگان روستاییان همچنان برقرار است و مردم در این زمینه نگرانی نداشته باشند. سازمان بیمه سلامت در کنار مردم قرار دارد و تلاش می‌کند پوشش بیمه‌ای اقشار مختلف جامعه استمرار داشته باشد. در سایر صندوق‌های بیمه‌ای نیز برنامه‌ها مطابق روال گذشته ادامه دارد و تغییری در اصل تداوم پوشش بیمه‌ای ایجاد نشده است. می‌بایست به مردم اطمینان داد که در شرایط اقتصادی کنونی، دولت، وزارت بهداشت و مجموعه بیمه سلامت به فکر مردم هستند و در کنار آنها قرار دارند.»

امضای الکترونیک 
در راه نسخه‌های پزشکی
مدیرعامل سازمان بیمه سلامت ایران با اشاره به اقدامات این سازمان در حوزه سلامت دیجیتال گفت: «قصد داریم به سمت هوشمندسازی برویم. شروع این حرکت با اجرای نسخه الکترونیک بوده و موفقیت‌هایی در چند سال اخیر داشتیم. موانعی که در حوزه سلامت برای هوشمندسازی بود، برطرف شده و ریل‌گذاری برای پرونده الکترونیک سلامت و پزشکی خانواده، انجام شده است.» به گفته ناصحی امضای الکترونیک نیز یکی از قول‌هایی بوده که سایر مجموعه‌ها داده بودند، اما بیمه سلامت اقدامات اولیه در این زمینه را انجام داده و در محیط تست قرار دارد و در یک تا دو هفته آینده نیز به نسخه الکترونیک اضافه خواهد شد. او گفت: «نگرانی‌هایی درباره سوء‌استفاده از نسخه الکترونیک وجود داشته که با تحقق امضای الکترونیک، این نگرانی‌ها برطرف می‌شود.»
ناصحی با بیان اینکه همه ارکان نظام سلامت به دنبال این هستند که اجازه ندهند افزایش هزینه‌های حوزه سلامت رخ بدهد اما به دلیل جنگ تحمیلی، هزینه‌ها افزایش چشمگیری داشته و در برخی موارد، مثل داروها، قیمت‌ها بالاتر رفته و تأمین آن برای مردم، دشوار شده است ولی در زمینه سهم بیمه و ارز دارو، تأکید شده که با وجود بدهی‌های فراوانی که به مراکز داریم، سهم پرداختی کاهش پیدا نکند. او در این باره توضیح داد: «به طور مثال قیمت یک دارو قبلاً 6 میلیون تومان بوده و در حال حاضر به 31 میلیون تومان رسیده و پوشش بیمه‌ای ما 28 میلیون تومان است، اما باز هم حدود 2 تا 3 میلیون از هزینه این دارو که نیازمند 3 تا 4 تجویز در ماه است، برای بیمار سنگین خواهد بود. با وجود افزایش چند برابری سهم صندوق بیماران خاص و صعب العلاج، باز هم هزینه‌ها بالاست. سهمی که کل بیمه‌ها و دولت پرداخت می‌کنند، قادر نیست افزایش هزینه‌ها را پوشش بدهد و در نتیجه پرداختی از جیب بیماران افزایش پیدا می‌کند.»

۳۰ هزار میلیارد تومان 
از هزینه بیماران خاص کاهش یافت
مدیر عامل سازمان بیمه سلامت ایران با اشاره به افزایش اعتبار صندوق بیماران خاص و صعب العلاج گفت: «به واسطه راه‌اندازی صندوق بیماران خاص و صعب العلاج تاکنون حدود 30 هزار میلیارد تومان پرداختی از جیب این بیماران کاهش یافته است.»
به گفته ناصحی 130 گروه از بیماری‌ها تحت پوشش صندوق بیماران خاص و صعب‌العلاج قرار دارند. او گفت: «امسال اعتبار صندوق، 15 هزار میلیارد تومان و به صورت سرجمع منابع بیمه سلامت است. رئیس مجلس شورای اسلامی نیز تأکید کرد که این اعتبار نباید به حساب بیمه سلامت گذاشته شود، زیرا 50 درصد از این اعتبارات به بیمه شدگان سازمان تأمین اجتماعی تخصیص یافته است. حداقل پیشنهاد ما 33 هزار میلیارد بود، اما اکنون به این نتیجه رسیدیم که نیاز واقعی حدود 50 همت بود و اکنون با 15 همت شرایط را مدیریت می‌کنیم.»

سامانه‌های بیمه سلامت در دو جنگ تحمیلی به خوبی کار کردند
مدیرعامل سازمان بیمه سلامت ایران در پاسخ به سؤالی درباره اختلال در سامانه‌ها در زمان جنگ و بحران گفت: «هیچ وقت سامانه‌های بیمه سلامت حتی در شرایط کندی اینترنت قطع نشده است، هرچند امکان دارد که تأخیر وجود داشته باشد. حتی آیین‌نامه‌ای ابلاغ شد که اگر اینترنت قطع بود، نسخه کاغذی پذیرفته شود. تأیید داروها نیز در آن بازه زمانی برداشته شد تا بیماران راحت‌تر بتوانند داروی خود را تهیه کنند. سامانه‌ها در دو جنگ تحمیلی به خوبی کار کردند البته در حال حاضر سامانه پشتیبان نیز در نظر گرفته شده و اگر مشکلی پیش بیاید، به سامانه دیگری منتقل می‌شود تا خدمات متوقف نشود.»

دلیل حذف پوشش بیمه‌ای 
برخی داروها
ناصحی در مورد علت حذف پوشش بیمه‌ای برخی اقلام دارویی گفت: «هیأت دولت مصوبه‌ای داشته که با شرایط اقتصادی حاضر، برخی اقلام دارویی که شاید مصرف روزمره نداشته باشند، با در نظر گرفتن شرایط اورژانسی بیماران، پوشش بیمه‌ای آن داروها برداشته شده و منابع آن به سمت اقلام دیگر سوق پیدا کند. برخی از این داروها، کورتون هستند که استفاده زیادی از این داروها مشاهده می‌شود و منابع این داروها به سمت خدمات ضروری‌تر رفته است. البته خدمات در حوزه اورژانس و بستری کاهش پیدا نکرده و فقط استفاده خارج از چارچوب و بیش از حد، از پوشش بیمه‌ای خارج شده است. این موضوع در کمیته‌های علمی و اقتصاد سلامت بررسی شده است. به هر حال منابع باید جهت‌دهی شود. با توجه به شرایط حاضر و منابع موجود، باید به شکلی مدیریت شود که ضرورت‌ها پوشش داده شوند.» ناصحی گفت: «همچنین برخی سرم‌های تزریقی نیز از این جمله هستند. باید بتوانیم منابع را مدیریت کرده و به سمت هزینه‌های ضروری ببریم.»

برش

آمار فشارخون و دیابت در کشورمان 
بالاتر از آمارهای جهانی است
مدیرعامل سازمان بیمه سلامت ایران با بیان اینکه 14 درصد افراد در کشور مبتلا به دیابت و در حدود 24 درصد، زمینه‌های ابتلا به دیابت را دارند، گفت: «اگر بتوانیم دیابت را در کشور کنترل و پیشگیری کنیم، می‌توان از بسیاری از ناتوانی‌ها در سنین بالا جلوگیری کرد. توفیق کشور در زمینه بیماری‌های واگیر بسیار بالا بوده و با توجه به واکسیناسیون و مراقبت‌ها، بسیاری از بیماری‌های عفونی ریشه‌کن شده‌اند. ولی در زمینه بیماری‌های غیرواگیر، توفیق خوبی نداشتیم. آمار فشارخون و دیابت در کشور ما بالاتر از آمارهای جهانی است. در نتیجه داروهای مربوط به دیابت باید تحت پوشش قرار بگیرند که این اقدامات انجام شده است. در زمینه پیشگیری از دیابت به شکل جدی در حال کار هستیم و امیدواریم مشوق‌هایی برای مؤسسه‌های طرف قرارداد و بیماران بگذاریم تا اگر بیمار بتواند شاخص‌های خاصی را کنترل کند، مشوق دریافت کند. این مشوق‌ها در زمینه ورزش، تغذیه و به طور مثال رایگان شدن آزمایش‌ها خواهد بود.»