دهکده لجستیک سنندج پس از حدود دو سال پیگیری مدیریت ارشد استان و با تصویب شورای لجستیک کشور، مجوز ساخت خود را دریافت کرد؛ طرحی که قرار است با فراهم کردن امکان انتقال کالا از طریق راه‌آهن و انجام بخشی از تشریفات گمرکی در داخل استان، جایگاه کردستان را در شبکه حمل‌ونقل و تجارت کشور تقویت کند.
 ایجاد این مجموعه از مطالبات مطرح‌شده در جریان سفر آبان‌ماه ۱۴۰۴ رئیس‌جمهوری به کردستان بود. در آن سفر، موضوع ایجاد دهکده لجستیک مطرح شد و با دستور رئیس‌جمهوری به وزارت راه و شهرسازی، پیگیری آن در دستور کار قرار گرفت.
 پس از آن، استاندار کردستان در نشست‌ها و دیدارهای مختلف با وزیران، معاونان رئیس‌جمهوری و مسئولان ملی، ضرورت اجرای این طرح را پیگیری کرد تا زمینه صدور مجوز آن فراهم شود.
 سرانجام عصر یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵، شورای لجستیک کشور با ایجاد بندر خشک و دهکده لجستیک سنندج موافقت کرد؛ تصمیمی که یکی از موانع مهم پیش‌روی اجرای طرح را برطرف کرده است.
 البته اهمیت این تصمیم زمانی روشن‌تر می‌شود که آن را در چارچوب نیازهای اقتصادی استان بررسی کنیم. استانی که از یک سو از موقعیت مرزی و ارتباط تجاری با اقلیم کردستان عراق برخوردار است و از سوی دیگر برای بهره‌برداری بیشتر از ظرفیت‌های ترانزیتی خود، به زیرساخت‌های مناسب حمل‌ونقل، انبارداری و خدمات گمرکی نیاز دارد.

 حلقه اتصال راه‌آهن و تجارت
 به گزارش ایرنا، تفاهمنامه احداث شهرک لجستیک یا بندر خشک سنندج، پنجشنبه ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ با حضور استاندار کردستان و فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در استانداری به امضا رسید.
 بر اساس برنامه اعلام‌شده برای این طرح، کالاها می‌توانند از بنادر جنوبی کشور از طریق شبکه ریلی به کردستان منتقل شوند و بخشی از تشریفات گمرکی و فرآیندهای مرتبط با ترخیص کالا در محل دهکده لجستیک انجام گیرد.
 برای استقرار این مجموعه، محدوده‌ای به وسعت ۶۰ هکتار در مجاورت ایستگاه راه‌آهن سنندج در نظر گرفته شده است؛ موقعیتی که امکان پیوند میان حمل‌ونقل ریلی و خدمات لجستیکی را فراهم می‌کند.
 بندر خشک در واقع محوطه‌ای در داخل سرزمین است که بخشی از خدمات مرتبط با بنادر، از جمله نگهداری و جابه‌جایی کالا، تجمیع محموله‌ها و انجام برخی تشریفات گمرکی، در آن انجام می‌شود. این مراکز با انتقال بخشی از فعالیت‌های لجستیکی به نقاط متصل به شبکه ریلی و جاده‌ای، می‌توانند از تمرکز عملیات در بنادر دریایی بکاهند و روند انتقال کالا به مقصد را تسهیل کنند.
 برای کردستان، اهمیت این الگو در آن است که استان می‌تواند بدون برخورداری از دسترسی مستقیم به دریا، از طریق اتصال ریلی به بنادر جنوبی کشور در زنجیره حمل‌ونقل و تجارت نقش فعال‌تری داشته باشد.
 با این حال، بهره‌گیری از این ظرفیت تنها به احداث محوطه و ساختمان محدود نمی‌شود. ایجاد خطوط و دسترسی‌های مناسب، تأمین تجهیزات بارگیری و تخلیه، توسعه انبارها، استقرار خدمات گمرکی و فراهم کردن سامانه‌های یکپارچه اطلاعاتی از جمله نیازهایی است که در مرحله اجرا باید مورد توجه قرار گیرد.

 شرط رقابت‌پذیری تجارت کردستان
 کردستان به دلیل برخورداری از مرزهای رسمی و ارتباطات تجاری با اقلیم کردستان عراق، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه مبادلات مرزی برخوردار است. با این حال، تبدیل این موقعیت جغرافیایی به مزیت اقتصادی پایدار، به زیرساخت‌هایی نیاز دارد که انتقال کالا را سریع‌تر، ارزان‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر کند.
 در تجارت، صرف نزدیک بودن به مرز یا قرار گرفتن در مسیرهای ارتباطی برای جذب سرمایه‌گذاری کافی نیست. هزینه حمل‌ونقل، زمان توقف کالا، دسترسی به انبار و خدمات گمرکی و امکان انتقال منظم محموله‌ها، از عواملی هستند که بر تصمیم فعالان اقتصادی برای انتخاب یک مسیر تجاری تأثیر می‌گذارند.
 دهکده لجستیک سنندج در صورت راه‌اندازی می‌تواند بخشی از این نیازها را پوشش دهد. انتقال کالا از طریق راه‌آهن، تجمیع محموله‌ها و انجام بخشی از فرآیندهای گمرکی در داخل استان، این امکان را ایجاد می‌کند که بازرگانان برای بخشی از خدمات مورد نیاز خود کمتر به مراکز لجستیکی دورتر وابسته باشند.
 کاهش هزینه‌ها البته به چگونگی طراحی و بهره‌برداری از مجموعه بستگی دارد. اگر حمل‌ونقل ریلی با خدمات جاده‌ای، انبارداری و تشریفات گمرکی هماهنگ شود، امکان کاهش هزینه‌های جابه‌جایی و توقف کالا افزایش می‌یابد؛ اما در صورت نبود این هماهنگی، صرف احداث یک مرکز لجستیکی الزاماً به کاهش هزینه‌های تجارت منجر نخواهد شد.
 از سوی دیگر، این مجموعه می‌تواند برای فعالان اقتصادی استان‌های همجوار نیز قابل استفاده باشد؛ مشروط بر آنکه دسترسی مناسب، تعرفه‌های رقابتی و خدمات قابل اتکا فراهم شود. در چنین شرایطی، دامنه اثرگذاری دهکده لجستیک از محدوده سنندج فراتر می‌رود و به بخشی از شبکه پشتیبانی تجارت در غرب کشور تبدیل می‌شود.

 از زیرساخت حمل‌ونقل تا فرصت‌های تازه اشتغال
 توسعه دهکده لجستیک می‌تواند علاوه بر تسهیل مبادلات، زمینه ایجاد فعالیت‌های اقتصادی مکمل را نیز فراهم کند. انبارداری، بسته‌بندی، توزیع، حمل‌ونقل جاده‌ای، تعمیر و نگهداری ناوگان، خدمات فنی و پشتیبانی و فعالیت شرکت‌های خدمات بازرگانی، از جمله حوزه‌هایی هستند که امکان رشد آنها در کنار یک مرکز لجستیکی وجود دارد.
 این ظرفیت برای کردستان از آن جهت اهمیت دارد که منافع چنین طرحی نباید تنها به فعالیت مستقیم بندر خشک محدود بماند. چنانچه سرمایه‌گذاران و بنگاه‌های اقتصادی در اطراف این مجموعه مستقر شوند، امکان شکل‌گیری زنجیره‌ای از خدمات و مشاغل وابسته نیز فراهم خواهد شد.
 در عین حال، میزان اشتغالزایی و ارزش اقتصادی طرح به مقیاس فعالیت آن، حجم کالاهای عبوری، تعداد سرمایه‌گذاران و نوع خدماتی که ارائه می‌شود، وابسته است. از این رو، اعلام آثار اقتصادی پروژه باید بر پایه مطالعات امکان‌سنجی و برآوردهای مشخص انجام شود و نمی‌توان پیش از تعیین این شاخص‌ها، رقم دقیقی برای اشتغال یا درآمد آن ارائه کرد.
 ارتباط تجاری کردستان با اقلیم کردستان عراق نیز می‌تواند یکی از زمینه‌های بهره‌برداری از این زیرساخت باشد. اگر خدمات لجستیکی با نیازهای واقعی بازرگانان و مسیرهای موجود مبادلات مرزی هماهنگ شود، امکان تقویت نقش استان در سازماندهی و پشتیبانی از جریان کالا افزایش می‌یابد.
 در این میان، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، گمرک، راه‌آهن، بخش خصوصی و فعالان تجارت مرزی اهمیت ویژه‌ای دارد. زیرا موفقیت یک مرکز لجستیکی بیش از آنکه صرفاً به وسعت زمین یا تجهیزات آن وابسته باشد، به کیفیت خدمات و ارتباط آن با شبکه واقعی تجارت بستگی دارد.