سفیر چین در تهران در افتتاحیه این همایش با تأکید بر ثبات سیاست پکن در قبال ایران، بر آمادگی کشورش برای تقویت همکاری‌های دوجانبه و گسترش روابط در حوزه‌های مختلف تأکید کرد.
«زونگ پی وو» اظهار کرد: «برای ترسیم چشم‌انداز روابط چین و ایران در آینده، ابتدا باید نگاهی به تاریخ روابط دو کشور داشته باشیم. امسال پنجاه‌و‌پنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک چین و ایران است. طی ۵۵ سال گذشته روابط دو کشور از آزمون تحولات و فرازونشیب‌های اوضاع بین‌المللی سربلند بیرون آمده و روندی باثبات و سالم را طی کرده است.»
 
ثبات و تداوم؛ سیاست چین
در قبال ایران
این دیپلمات چینی در ادامه تأکید کرد: «چین و ایران در موضوعات مرتبط با منافع اساسی و دغدغه‌های عمده یکدیگر، قاطعانه از همدیگر حمایت کرده‌اند و در حوزه‌های اقتصادی، تجاری، فرهنگی و انسانی، تبادلات و همکاری‌های فعالی داشته‌اند. چین و ایران هر دو از کشورهای در حال توسعه و اعضای خانواده کشورهای جنوب جهانی هستند. همچنین هر دو عضو سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس بوده و برای پیشبرد نظم بین‌المللی در مسیری عادلانه‌تر و منطقی‌تر تلاش می‌کنند.»
«زونگ پی وو» بر این اساس تصریح کرد: «سیاست چین در قبال ایران از تداوم و ثبات برخوردار است. طرف چینی آمادگی دارد با طرف ایرانی ارتباطات و هماهنگی‌های خود را تقویت کند و با همکاری یکدیگر، روابط چین و ایران را در مسیر باثبات و پایدار به پیش برده و زمینه‌ساز توسعه مستمر و بلندمدت آن شود.»
 
خاورمیانه متعلق
به مردم این منطقه است
سفیر چین در ایران با اشاره به اینکه تحولات عمیق جهانی حاضر که در یک قرن گذشته دیده نشده، با شتاب در حال وقوع است و همزمان، جریان‌های یک‌جانبه‌گرایی و سیاست قدرت‌محور بار دیگر سر برآورده‌اند، افزود: «چندجانبه‌گرایی و نظام بین‌المللی با چالش‌های جدی مواجه شده‌اند و کمبودها در عرصه‌های صلح، توسعه، امنیت و حکمرانی جهانی به‌جای کاهش، در حال افزایش هستند.»
این مقام چینی با یادآوری تداوم بی‌ثباتی و تنش‌ها در منطقه خاورمیانه و ابتکار صلح رئیس‌جمهوری این کشور بیان کرد: «خاورمیانه متعلق به مردم خاورمیانه است و اختیار و ابتکار عمل در امور امنیتی این منطقه باید در دست کشورهای منطقه باشد و به‌طور مستقل از سوی آنها اعمال شود.»
سفیر چین در ایران در پایان سخنانش گفت: «تعاملات و تبادلات علمی و دانشگاهی، بخش مهمی از روابط چین و ایران را تشکیل می‌دهد. حاضران در این نشست، از جمله صاحب‌نظران و استادانی هستند که در ایران، شناختی عمیق از چین دارند. سفارت جمهوری خلق چین در ایران نیز آمادگی دارد با ایفای کامل نقش پل ارتباطی، در پیشبرد و تقویت روابط دو کشور سهم خود را ادا کند.»
 
ربیعی: ققنوس ایران
برخواهد خاست
در ادامه این همایش دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی به ایراد سخنرانی پرداخت. علی ربیعی در همایش نیم قرن روابط دیپلماتیک ایران و جمهوری خلق چین، با تقدیر از سخنان سفیر چین در خصوص مسائل منطقه و حمایت از حق مردم منطقه برای تصمیم‌گیری درباره سرنوشت خود، گفت: «۵۵ سال از برقراری روابط دیپلماتیک ایران و چین، ۱۰ سال از شکل‌گیری مشارکت جامع راهبردی و بیش از پنج سال از امضای برنامه جامع همکاری ۲۵ ساله ایران و چین می‌گذرد. دو تمدن کهن، با وجود بیش از نیم قرن روابط دیپلماتیک، اکنون در جهانی قرار گرفته‌اند که با سرعت در حال تغییر است؛ جهانی که در آن، ناگهان چهره‌ای جدید و خشن از روابط بین‌الملل پدیدار شده و نظم‌های شناخته‌شده با شتاب در حال دگرگونی هستند.»
وی افزود: «روابط ایران و چین از آبشخوری به وسعت بلندای تاریخ کهن این دو تمدن در شرق و غرب آسیا سیراب شده و همواره از اصالت و جایگاهی ویژه در روابط میان ملت‌ها برخوردار بوده است.»
دستیار رئیس‌جمهور از پیوند دو تمدن بزرگ ایران و چین به واسطه جاده ابریشم سخن گفت و اظهار کرد: «دستاوردهای این پیوند تا قلب دنیای غرب به ارمغان برده می‌شد و دیگر ملت‌ها و تمدن‌ها را نیز از این روابط بهره‌مند می‌کرد.»
 ربیعی گفت: «به شهادت تاریخ، روابط ایران و چین هیچ‌گاه علیه کشور دیگری نبوده است. اصالت این رابطه چنان بوده که همواره روابطی سودمند و احترام‌آمیز میان دو کشور برقرار بوده است. در دوران معاصر نیز به‌رغم همه تلاش‌ها برای استیلای استعماری استعمار کهن و جدید کشورهای غربی، ایران و چین همواره هویت و اصالت خویش را پاس داشته‌اند و در این مسیر همت گماشته‌اند.»
وی در ادامه، سابقه تاریخی روابط ایران و چین را سرمایه‌ای ارزشمند توصیف کرد و افزود: «نباید تنها به افتخارات گذشته بسنده کرد، بلکه باید با بهره‌گیری از آن، آینده را ساخت. وظیفه امروز ما این است که پاسخ دهیم چگونه می‌توان این سرمایه تاریخی و دستاوردهای تمدنی را در سایه اعتماد سیاسی به مرحله تازه‌ای از همکاری‌های عملیاتی منتقل کرد.»
دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی به دیدار رئیس‌جمهوری چین و رهبر شهید انقلاب اسلامی در سال ۲۰۱۶ اشاره و تصریح کرد: «آیت‌الله خامنه‌ای توافق دو کشور برای روابط راهبردی ۲۵ ساله را اقدامی خردمندانه دانستند و بر پیگیری جدی توافقات تأکید کردند. عالیجناب شی جین‌پینگ نیز ایران و چین را در چارچوب ابتکار «کمربند و راه» شرکای طبیعی توصیف و بر پیوند راهبردهای توسعه دو کشور تأکید کردند. پیام این دو نگاه روشن است؛ روابط راهبردی با اراده سیاسی آغاز می‌شود، اما با اجرای مستمر معنا پیدا می‌کند.»
 
منافع و همکاری‌های دوجانبه
در منطقه
ربیعی با تأکید بر اینکه «همایش نیم‌قرن روابط دیپلماتیک ایران و جمهوری خلق چین» فرصتی است مغتنم تا با نگاهی علمی، واقع‌بینانه و آینده‌نگر، میراث ۵۵ سال روابط دو کشور بازخوانی شود، خاطرنشان کرد: «باید ظرفیت‌ها و دستاوردهای این روابط در کنار محدودیت‌ها و چالش‌های آن ارزیابی و درباره مسیرهای عملی تعمیق همکاری دو کشور گفت‌و‌گو شود.»
دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران همواره از ایده «کمربند و راه» حمایت کرده است و تحولات جهانی نیز حاکی از پویایی و اهمیت این ایده است. مقامات کشورمان بارها ارزش استراتژیک مسیر زمینی چین و ایران را تصدیق کرده‌اند. در سطح امنیتی و نهادی نیز ایران صراحتاً مخالفت خود را با تروریسم، جدایی‌طلبی و افراط‌گرایی اعلام کرده و به عنوان دیواری امنیتی در شرق آسیا، هم در چارچوب همکاری‌های دوجانبه و هم در چارچوب سازمان همکاری شانگهای گام برداشته است.»
وی با تأکید بر اینکه واژه «دیوار امنیتی» بار معنایی ویژه‌ای برای جهان و چین دارد، اظهار کرد: «این دیوار در ساختار منطقه‌ای ضدتروریسم در سازمان همکاری شانگهای به عنوان دریچه‌ای رو به معماری امنیتی آینده منطقه شناخته می‌شود. معماری امنیتی جدید موضوعی است که هم در مواضع رهبر جدید ایران و هم در ابتکار چهارماده‌ای جناب شی جین‌پینگ بازتاب یافته و زمینه مناسبی برای ورود دو کشور به عرصه نظم‌سازی منطقه‌ای فراهم ساخته است.»
 
تقدیر از مقابله چین
با یک‌جانبه‌گرایی آمریکا
 وی با تأکید بر اینکه قدرتمند شدن چین، افسانه‌سازی غربی‌ها مبنی بر اینکه سرنوشت شرق، عقب‌ماندگی است را باطل کرد، گفت: «این ایده که به آن صفت علمی نیز می‌دادند، مبنی بر اینکه شرق همواره عقب خواهد ماند و این غرب است که بشریت را نجات خواهد داد، با رشد و توسعه کشورهای آسیایی و ابطال این افسانه‌های دروغین، از میان رفته است. 
دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی اظهار کرد: «برای جوامع جنوب که خواهان زیست مستقل در جهان پرآشوب هستند، بزرگ‌تر شدن و قدرتمندتر شدن چین نویدبخش بوده، چراکه چین رشد یافته و با قدرت به ایجاد توازن در جهان کمک کرده است.»
ربیعی، ایستادگی دولت چین در برابر یک‌جانبه‌گرایی ظالمانه آمریکا و وتوی قطعنامه‌ها جهت مشروعیت‌بخشی خودساخته غرب و آمریکا را رفتاری مسئولانه توصیف کرد و افزود: «مردم ایران این حمایت‌ها را به یاد خواهند داشت و سنجش‌ افکارعمومی در ایران نیز احساس ایرانیان را نشان می‌دهد.
وی اضافه کرد: «مطمئنیم که ایرانِ کهن نیز از میان نیرنگ‌ها، فشارها، ترورها، بمب‌ها و نیات شوم استعمارگران نفت‌خوار دیروز و قلدران جهانخوار امروز عبور کرده و حتی همچون ققنوس از خاکستر خود برخواهد خاست.»
 
مقاومت امروز ایران، حافظ استقلال فردای کشورهاست
ایران بیش از دو قرن است که هیچ جنگی را تحمیل نکرده و همواره خیرخواه منطقه بوده است.
دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی با تأکید بر اینکه قدرت ایران، همواره در خدمت صلح و جهان قرار داشته است، تصریح کرد: «تعریف آمریکا و غرب از شرق، تعریفی ایدئولوژیک و برای جهان خطرناک است. این ایدئولوژی، بدون توجه به قوانین و ۸۰ سال پس از جنگ جهانی دوم، استفاده از زور بدون هیچ قید و بندی را تجویز می‌کند.»
ربیعی تأکید کرد: «مقاومت امروز ایران، مقاومت برای حفاظت از تمامی کشورهای استقلال‌خواه است و این هشدار را می‌دهم که سرنوشت ایران، معادلات آینده را نه تنها در منطقه، بلکه در روابط قدرت جهانی نیز تعیین خواهد کرد.» وی افزود: «در ایران دوران جدید و پس از جنگ تحمیلی، با امید به تقویت روابط میان دو ملت ایران و چین در چارچوب ابتکار تمدن جهانی، می‌توان این تعامل را به یکی از محورهای مهم بازسازی اعتماد متقابل و گسترش شناخت فرهنگی دو جامعه تبدیل کرد.»
 
قاهری: تراکنش سوئیفت چینی
به 180 تریلیون دلار رسیده است
حسین قاهری، رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین در یکی از پنل‌های همایش بین‌المللی نیم‌قرن روابط دیپلماتیک ایران و جمهوری خلق چین درباره سیستم پیام‌رسان مالی چینی (RMB) به اظهارنظر پرداخت.
قاهری بیان کرد: «چینی‌ها با شناختی که از سوئیفت و صندوق‌های مالی بین‌المللی داشتند، این سیستم را پایه‌گذاری کردند. این سیستم طی ده سال، مانند بسیاری از پروژه‌های دیگر چین، با سرعت چشمگیری توسعه پیدا کرده است؛ به‌طوری‌ که امروز حجم تراکنش‌های سالانه آن به ۱۸۰ تریلیون یوان رسیده که رقم بسیار بزرگی است.»
وی افزود: «بخش عمده این تراکنش‌ها با کشورهای اروپایی، آمریکا، آمریکای جنوبی و تا حدودی کشورهای آفریقایی انجام می‌شود. کشورهایی مانند میانمار، بلاروس و روسیه نیز از این سیستم استفاده می‌کنند. تمام ریسک‌هایی که ما با آن مواجه بودیم، این کشورها نیز با آن روبه‌رو بودند. اما وضعیت آنها چگونه بود؟»
قاهری ادامه داد: «این کشورها را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: دسته اول، مانند بلاروس و روسیه، پیش از تحریم‌ها نیز به این سیستم مالی متصل بودند و دسترسی آنها به این شبکه برقرار بود. این دسترسی ابتدا محدود بود، اما امروز، دست‌کم در مورد روسیه، تراکنش‌ها به‌صورت نامحدود انجام می‌شود. نکته مهم‌تر، وضعیت کره شمالی و میانمار است. این کشورها در سال‌های گذشته با محدودیت‌های شدیدی مواجه بودند و دسترسی آنها به سیستم مالی جهانی عملاً مسدود شده
بود.»
وی در توضیح گفته‌های خود عنوان کرد: «در روابط مالی ایران و چین، حدود ۷۰ درصد تراکنش‌ها رفت‌وبرگشتی است. بنابراین، برای انجام این بخش از تراکنش‌ها، دقیقاً به سامانه پیام‌رسان مالی نیاز داریم. همچنین به تسهیلاتی نزدیک به سه میلیارد دلار نیاز داریم. مسأله این است که بانک مرکزی ما چگونه می‌تواند با ۱۴ میلیارد دلار، در شرایطی که ۷۰ درصد آن نیازی به رفت‌وبرگشت ندارد، این نیاز را مدیریت کند.»
رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین تأکید کرد: «امروز درهای برخی بانک‌ها به روی ما باز است، زیرا حجم فعالیت‌های آنها به‌اندازه‌ای است که می‌توانند این ریسک را بپذیرند. برای مثال، یکی از بانک‌های چینی که نام آن را بسیاری شنیده‌اند، بانک کونلون است؛ بانکی که در آغاز همکاری ما، صرفاً یک بانک منطقه‌ای کوچک با مجموعه‌ای نفتی بود.»