مدیرعامل خانه تئاتر در نشست خبری مطرح کرد
بازار ۸ همتی تئاتر در انتظار سیاست‌گذاری تخصصی
نشست خبری هیأت‌مدیره خانه تئاتر، صبح شنبه ۲۵ مهرماه با حضور علیرضا گیلوری، مدیرعامل این نهاد و جمعی از اعضای هیأت‌مدیره در عمارت خانه تئاتر برگزار شد. در این نشست، نبود سیاست‌گذاری تخصصی در حوزه هنرهای نمایشی، ظرفیت اقتصادی تئاتر، وضعیت حمایت‌های دولتی و سرانجام نامشخص واگذاری جشنواره‌ها به نهادهای صنفی، از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده بود.
تئاتر؛ بازاری بزرگ
با سیاست‌گذاری محدود
علیرضا گیلوری، مدیرعامل خانه تئاتر، با اشاره به ظرفیت اقتصادی هنرهای نمایشی گفت: «بررسی وضعیت اجراها در تهران نشان می‌دهد که تئاتر از بازاری قابل توجه برخوردار است، اما برای مدیریت این ظرفیت، سیاست‌گذاری منسجم و تخصصی صورت نگرفته است.» او با اشاره به اجرای ۱۷۰ نمایش در استان تهران در شامگاه ۲۴ مهرماه، توضیح داد: « ظرفیت سالن‌های میزبان این آثار به حدود ۵۰ هزار صندلی می‌رسید که با محاسبه ۲۲۰ شب اجرای مفید در سال و در نظر گرفتن میانگین قیمت بلیت، می‌توان به ابعاد اقتصادی این بازار پی برد.»
به گفته گیلوری، ظرفیت بالقوه فروش سالانه تئاتر در استان تهران حدود هشت هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.
مدیرعامل خانه تئاتر در ادامه، محدودیت اعتبارات دولتی را در مقایسه با این ظرفیت مورد توجه قرار داد و گفت:« بودجه مصوب تئاتر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با احتساب جشنواره‌ها، در سال گذشته کمتر از ۱۵۰ میلیارد تومان بوده است.» او تأکید کرد: « در چهار دهه گذشته، سیاست‌گذاری تخصصی و متناسب با نیازهای تئاتر شکل نگرفته است. اگر چنین سازوکاری وجود داشت، می‌شد بازار اقتصادی این حوزه را بهتر مدیریت کرد و با وضع قوانین حمایتی از سوی دولت و صداوسیما، بخشی از مشکلات هنرمندان را کاهش داد.»
ضرورت حضور صنوف
در تصمیم‌گیری‌های فرهنگی
مدیرعامل خانه تئاتر با اشاره به فعالیت ۱۷ انجمن تخصصی در این نهاد گفت: «سالانه حدود ۴۰۰ جلسه تخصصی برگزار می‌شود و بخش مهمی از تصمیم‌گیری‌های صنفی در همین تشکل‌ها شکل می‌گیرد. با این حال، حضور مؤثر نمایندگان صنوف هنری در شوراهای تصمیم‌گیر و سیاست‌گذار، همچنان با محدودیت روبه‌رو است.» او با اشاره به عضویت بیش از چهار هزار و ۲۰۰ نفر در خانه تئاتر و حمایت‌های بیمه‌ای انجام‌شده برای اعضا، بر ضرورت تقویت ساختارهای حمایتی تأکید کرد. گیلوری همچنین ساماندهی روابط حرفه‌ای، شفافیت قراردادها و کاهش آسیب‌های ناشی از واسطه‌گری را از جمله نیازهای جدی جامعه تئاتری دانست. یکی دیگر از محورهای اصلی نشست، واگذاری امور اجرایی جشنواره‌های دولتی به نهادهای تخصصی و صنفی بود؛ موضوعی که اعضای هیأت‌مدیره خانه تئاتر از محقق نشدن آن انتقاد کردند. گیلوری با اشاره به مذاکرات انجام‌شده در این زمینه گفت: «واگذاری جشنواره‌ها می‌تواند بخشی از مشکلات اجرایی و مالی تئاتر را کاهش دهد. خانه تئاتر حتی آمادگی داشته تا با جذب حامیان مالی، بخشی از هزینه‌های برگزاری جشنواره‌ها را تأمین کند، اما این موضوع تاکنون به نتیجه مورد انتظار نرسیده است.»
محمد بهرامی، عضو هیأت‌مدیره خانه تئاتر نیز با تأکید بر ضرورت برون‌سپاری امور اجرایی دولت به تشکل‌های تخصصی اظهار کرد: « با وجود موافقت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اصل واگذاری، اما این موضوع در عمل به سرانجام نرسیده است.»
انتقاد از روند واگذاری
جشنواره تئاتر کودک و نوجوان
مهدی قلعه، رئیس انجمن تئاتر کودک و نوجوان خانه تئاتر نیز با انتقاد از محقق نشدن واگذاری جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان به این نهاد صنفی، به روند پیگیری این موضوع اشاره کرد. به گفته او، سیاست واگذاری امور به بخش‌های تخصصی پیش‌تر از سوی مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شده و خانه تئاتر نیز برای برگزاری جشنواره اعلام آمادگی کرده بود. قلعه افزود: «این نهاد حتی آمادگی تأمین بخشی از منابع مالی را داشت و در سال گذشته تعهدی حدود سه میلیارد تومان برای کمک به برگزاری جشنواره مطرح کرده بود.» او با اشاره به انتصاب دبیر جشنواره بدون مشورت با انجمن تخصصی تئاتر کودک و نوجوان، این روند را مغایر با هدف واگذاری امور به تشکل‌های حرفه‌ای دانست.
شفافیت و مشارکت صنفی؛
مطالبه اصلی تئاتر
مجموع مباحث مطرح‌شده در نشست خبری خانه تئاتر نشان می‌دهد که مطالبه اصلی این نهاد، فراتر از افزایش بودجه یا واگذاری یک جشنواره است. ایجاد ساختار مشخص برای سیاست‌گذاری، شفافیت در تخصیص منابع، حمایت پایدار از تولیدات نمایشی و مشارکت واقعی تشکل‌های تخصصی در تصمیم‌گیری‌ها، از جمله موضوعاتی است که اعضای هیأت‌مدیره بر آن تأکید کردند. از نگاه مدیران خانه تئاتر، بهره‌گیری از ظرفیت اقتصادی هنرهای نمایشی و بهبود شرایط فعالیت هنرمندان، مستلزم آن است که حمایت از تئاتر از تصمیم‌های مقطعی و سلیقه‌ای فاصله بگیرد و در قالب سیاست‌های روشن و پایدار دنبال شود.
