بیست‌ویکمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران - مبارک آغاز شد
پیوند خیال عروسک‌ها با واقعیت‌های زندگی
بیست‌ویکمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران ـ مبارک، روز شنبه ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵، با پیام مهدی شفیعی، معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، شروع به کار کرد. رویدادی که بار دیگر فرصتی برای توجه به جایگاه نمایش عروسکی در فرهنگ ایران، ظرفیت‌های خلاقانه این هنر و نقش آن در بازتاب مسائل انسانی و اجتماعی فراهم می‌کند. این جشنواره به دبیری پوپک عظیم‌پور تبریزی تا ۳۰ مهرماه در تهران ادامه دارد و می‌تواند زمینه‌ای برای گردهمایی هنرمندان، تبادل تجربه‌های نمایشی و ارتباط بیشتر مخاطبان با جهانی باشد که عروسک‌ها در آن، روایتگر قصه‌های انسان‌اند.
میراثی زنده در مسیر نوآوری
نمایش عروسکی در ایران، ریشه در سنت‌های قصه‌گویی، فرهنگ عامه و شیوه‌های گوناگون اجرا دارد. این هنر در گذر زمان، علاوه بر سرگرم‌کردن مخاطبان، ابزاری برای انتقال تجربه‌های اجتماعی، بازتاب روابط انسانی و بیان مفاهیم فرهنگی بوده است. با این حال، حفظ چنین میراثی تنها با تکرار شکل‌های گذشته امکان‌پذیر نیست، بلکه تداوم و پویایی آن به توانایی هنرمندان در بازآفرینی سنت‌ها و پاسخگویی به نیازهای مخاطبان امروز وابسته است.
در پیام شفیعی به جشنواره نیز بر پاسداشت میراث غنی نمایش عروسکی ایران و فراهم کردن زمینه برای تجربه‌های نو تأکید شده است. این رویکرد، اهمیت جشنواره را از یک گردهمایی اجرایی فراتر می‌برد و آن را به فرصتی برای بررسی مسیر آینده این هنر تبدیل می‌کند. تجربه در شیوه‌های تازه عروسک‌گردانی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های بصری و فناوری‌های جدید و پرداختن به موضوعات معاصر می‌تواند به گسترش دامنه مخاطبان نمایش عروسکی کمک کند. در این مسیر، ایجاد تعادل میان اصالت فرهنگی و نوآوری هنری، یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های پیش روی فعالان این عرصه است.
فرصت شکوفایی استعدادهای جوان
و ارتباطات بین‌المللی
یکی از ابعاد مهم جشنواره تهران ـ مبارک، امکان معرفی و حمایت از نسل تازه هنرمندان نمایش عروسکی است. استمرار این هنر به حضور نویسندگان، کارگردانان، طراحان، سازندگان عروسک و عروسک‌گردانانی نیاز دارد که با شناخت تجربه‌های پیشین، بتوانند زبان هنری و شیوه‌های اجرایی متناسب با زمانه خود را شکل
دهند.
جشنواره می‌تواند با فراهم کردن فرصت اجرا، تبادل تجربه و ارتباط میان هنرمندان باتجربه و جوان، به تقویت این جریان کمک کند. همچنین وجه بین‌المللی آن، امکان آشنایی با تجربه‌های دیگر کشورها و معرفی توانمندی‌های هنرمندان ایرانی را فراهم می‌آورد. نمایش عروسکی به دلیل برخورداری از زبان تصویری و ظرفیت‌های غیرکلامی، قابلیت ویژه‌ای برای برقراری ارتباط میان فرهنگ‌های مختلف دارد؛ قابلیتی که می‌تواند گفت‌وگو، همدلی و شناخت متقابل را تقویت
کند.
البته اهمیت بین‌المللی جشنواره صرفاً به حضور گروه‌هایی از کشورهای مختلف محدود نمی‌شود. استمرار ارتباطات حرفه‌ای، شکل‌گیری همکاری‌های مشترک و تبادل دانش و تجربه نیز در تبدیل این رویداد به بستری مؤثر برای تعامل فرهنگی نقش دارند.
از جهان کودکی
تا مسئولیت اجتماعی هنر
اشاره شفیعی به کودکان میناب در پیام افتتاحیه، بعد انسانی و اجتماعی جشنواره را برجسته می‌کند. او با یادآوری کودکانی که قصه زندگی‌شان ناتمام مانده است، بر مسئولیت جامعه در قبال امنیت، آرامش و رویاهای کودکان تأکید می‌کند. این بخش از پیام، توجه را به ظرفیت نمایش عروسکی برای پرداختن به موضوعاتی فراتر از سرگرمی و آموزش جلب
می‌کند.
نمایش عروسکی به واسطه پیوند نزدیک با جهان کودکی، می‌تواند مفاهیمی همچون صلح، فقدان، خشونت، امید و همدلی را با زبانی خلاقانه و قابل‌فهم روایت کند. این ظرفیت، البته مستلزم رعایت ملاحظات اخلاقی و توجه به حساسیت‌های مخاطبان، بویژه کودکان است. هدف از پرداختن به رنج‌های انسانی نباید بازتولید اندوه باشد، بلکه می‌تواند تقویت همدلی و یادآوری ضرورت پاسداشت زندگی و حق کودکان برای داشتن آینده‌ای امن باشد.
آغاز جشنواره تهران ـ مبارک با چنین پیامی، فرصتی برای توجه همزمان به سه کارکرد هنر عروسکی است: حفظ میراث فرهنگی، گشودن مسیرهای تازه خلاقیت و ایجاد ارتباطی معنادار با مسائل جامعه. اهمیت این رویداد را باید در فرصت‌هایی جست‌وجو کرد که برای رشد هنرمندان، گسترش تعاملات فرهنگی و پیوند هنر با زندگی مردم فراهم می‌آورد. عروسک‌ها در این جهان، نه‌فقط روایتگر قصه‌های خیال‌انگیز، بلکه حامل پیام‌هایی درباره انسان، همدلی و امید نیز
هستند.
