دروغ تاریخی برای ایران‌هراسی
روبیو اصلاً شناختی از خشایارشا ندارد
کوروش محمدخانی
عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی
موضوع سخنرانی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا که اخیراً در فضای مجازی نیز دیده می‌شود، موضوعی بود که اتفاقاً دیروز درباره آن با شاگردانم در کلاس درس گفت‌وگو کردم. گفت‌وگو با این پرسش شروع شد که چرا روبیو، وزیرخارجه آمریکا موضوعی را که مربوط به ۲۵۰۰ سال پیش است، به میان کشیده؟ به نظرم او می‌خواهد بگوید که ما ایرانیان ۲۵۰۰ سال است که آتش به پا می‌کنیم، اما او کاملاً اشتباه می‌کند.
واقعیت اینطور نیست، این ماجرا ریشه در تاریخ دارد؛ ۲۵۰۰ سال پیش در زمان خشایارشا، ابتدا یونانی‌ها در اقدامی در جهت ایجاد شورش، سارد را که جزو سرزمین هخامنشیان بود آتش زدند. در دوره هخامنشی نبردهای متعددی رخ داد؛ از زمان کوروش بزرگ، سپس داریوش و در دوران خشایارشا سه جنگ با یونانی‌ها شکل گرفت. در نخستین رویارویی، خشایارشا با یک شاهکار مهندسی و با اتصال کشتی‌ها، پل هلسپونت را ساخت و به روایتی ۲۰هزار نیروی نظامی با عبور از آن خود را به یونان رساندند. یونانی‌ها در برابر ارتش هخامنشی عقب‌نشینی کرده و از آتن خارج شدند. در جنگ هم طبیعتاً حلوا خیرات نمی‌کنند و اتفاقات ناگوار غیرممکن نیست.
وقتی سپاه خشایارشا به آتن رسید، او برخی از ساختمان‌ها را به آتش می‌کشد، مردم آتن نیز به جزیره سالامیس در جنوب غربی آتن رفته و در آنجا پناه گرفتند. در آنجا با حیله و خدعه یونانی‌ها، در نبرد سالامیس سپاه هخامنشی شکست خورد، در حالی که خود خشایارشا در آنجا حضور نداشته است. در نبرد بعدی در پلاته نیز ارتش هخامنشی به دلیل کشته شدن مردونیه، سردار هخامنشی، شکست خورد.
سال‌ها بعد در اواخر عصر هخامنشی، اسکندر مقدونی به خونخواهی آتش‌زدن آتن به قلمرو و سرزمین هخامنشیان آمد و پس از تصرف تخت‌جمشید، نخستین جایی که آتش زد کاخ هدیش (کاخ اختصاصی خشایارشا) بود؛ هرچند برخی شواهد در چگونگی آن تردیدهایی مطرح می‌کنند، اما بر اساس روایت‌های تاریخی اگر این آتش‌افروزی را بپذیریم، همان کاری که خشایارشا در آتن انجام داد، اسکندر مقدونی نیز در تخت‌جمشید انجام داد.
اگر مارکو روبیو معتقد است در طول تاریخ، این ایرانیان بودند که همواره آتش‌افروزی کردند، پس رفتار اسکندر را چه باید نامید؟ در تمام جنگ‌های تاریخ، تسخیر شهرها، ویرانی و کشتار رخ می‌دهد؛ مگر چنگیزخان و حمله مغولان کم کشتار داشت؟ در آن حمله تقریباً صدها هزار نفر کشته شدند، البته شاید در این آمار اغراق هم باشد اما افراد بسیار زیادی کشته شدند. یا در اواخر زندیه و اوایل قاجار، در کرمان چند نفر را کشتند و چشم‌هایشان را درآوردند؟ آنها فجایع امروز غزه، بمباران بیمارستان‌ها و کشتار زنان و کودکان بی‌دفاع را نادیده می‌گیرند و در مقابل به ایران انگ آتش‌افروزی می‌زنند. بنابراین روبیو نمی‌تواند ایرانیان را جنگ‌افروز معرفی کند. باید رویدادها را در بافت تاریخی خود واکاوی کرد. به آتش‌کشیدن آتن پاسخی مستقیم به اقدام یونانی‌ها در سوزاندن شهر سارد بود و آنها تاوان کنش نخستین خود را پرداختند؛ بنابراین نمی‌توان ادعا کرد که ایرانیان در طول تاریخ منشأ جنگ‌افروزی بوده‌اند. در تاریخ معاصر نیز آدولف هیتلر با برافروختن آتش جنگ جهانی دوم جان میلیون‌ها انسان را گرفت. جنگ‌های ویرانگر در خاک بریتانیا و نبردهای دیرپای میان فرانسویان و ژرمن‌ها نیز گواه روشنی بر ماهیت خشونت‌بار منازعات اروپاست. اگر غربی‌ها سنگ رویدادهای ۲۵۰۰ سال پیش را به سینه می‌زنند، چرا کارنامه امروز خود را در بمباران مراکز پدافندی و سایت‌های راداری، مراکز نظامی و تأسیساتی، بیمارستان‌ها و مناطق مسکونی ما را نادیده می‌گیرند؟ آنها در جریان تهاجم‌های اخیر روزانه ده‌ها بمب بر سر مردم فروریختند. بمباران مدرسه میناب و فاجعه استادیوم ورزشی لامرد اقداماتی بود که ارتش آمریکا مرتکب شد، نه ایران. مدعیان غربی امروز جنایات عیان و معاصر خود را نادیده می‌انگارند و برای متهم کردن ایران به خاکسترهای رخدادی در ۲۵ قرن پیش متوسل می‌شوند.
هدف اصلی روبیو ایران هراسی و ایران‌ستیزی بود و می‌خواست اثبات کند که ایران در طول تاریخ همواره آتش‌افروز بوده است، آنها با این کار می‌خواهند بر آتش‌افروزی‌های خود سرپوش بگذارند و ایران را مقصر جلوه دهند در حالی که چنین نیست. به باور من روبیو اصلاً شناختی از خشایارشا نداشته؛ متنی را برایش نوشته بودند و چون در آکروپلیس سخنرانی می‌کرد، در فضای جوگیرانه تلاش کرد این موضوع را پررنگ کند؛ ما نیز در فضای مجازی نباید تا این حد به این اظهارات بها بدهیم. این خط تخریب تاریخی پیش‌تر در فیلم هالیوودی ۳۰۰ هم تکرار شد که روایتی بسیار ضعیف و ضدتاریخی بود و ما همان زمان با استناد به کتیبه‌ها و اسناد تاریخی در مستندی به نام «هویت» نقدهای جدی به آن وارد کردیم. در طول جنگ تحمیلی ۱۲روزه و ۴۰روزه، ایران شروع کننده هیچ جنگی نبوده، بلکه آنها آتش جنگ را برافروختند، آنها به ما حمله کردند و حالا می‌خواهند ما را مقصر جلوه دهند. هدف اصلی مارکو روبیو این بوده که ایران را در طول تاریخ مقصر جلوه دهد، اما در انتقال این هدف موفق نبود.
