سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان شامگاه پنجشنبه ۱۶ مهرماه، همزمان با روز ملی کودک، در اصفهان به کار خود پایان داد؛ رویدادی که در کنار معرفی برگزیدگان و اهدای پروانه‌های زرین، با یاد کودکان شهید میناب، تجلیل از زنده‌یاد اکبر عبدی و تأکید بر ضرورت توجه جدی‌تر به سینمای کودک و نوجوان همراه بود. مراسم اختتامیه امسال، علاوه بر مرور دستاوردهای یک دوره سینمایی، فرصتی برای طرح این پرسش بود که سینمای ایران تا چه اندازه توانسته است جهان کودکان امروز را بشناسد و برای مخاطبانی که آینده فرهنگ و هنر کشور را شکل می‌دهند، قصه‌های تازه و اثرگذار روایت کند.
 مراسم با قرائت آیاتی از قرآن کریم آغاز شد و مژده لواسانی، همراه با رهام رسولی، مجری نوجوان جشنواره، اجرای برنامه را برعهده داشتند. یکی از اولین بخش‌های مراسم به یاد کودکان شهید میناب اختصاص یافت؛ کودکانی که نام و خاطره‌شان در طول این دوره از جشنواره، در قالب برنامه‌ها و جوایز ویژه، حضوری پررنگ داشت. پس از پخش کلیپی از این کودکان، یکی از دانش‌آموزان متنی را در بزرگداشت آنان قرائت کرد. در ادامه، با نمایش بخش‌هایی از نقش‌آفرینی زنده‌یاد اکبر عبدی در آثار سینمایی و تلویزیونی، یاد این هنرمند فقید گرامی داشته شد؛ ادای احترام به بازیگری که نقش‌آفرینی‌هایش برای چند نسل از مخاطبان ایرانی خاطره‌انگیز بوده است.
 
تلاش برای حرفه‌ای‌تر شدن جشنواره
 حامد جعفری، دبیر سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، در سخنانی به تشریح ویژگی‌ها و تغییرات این دوره پرداخت. او با اشاره به دشواری‌های برگزاری جشنواره در سال‌جاری گفت: «‌برگزارکنندگان تلاش کردند، بدون عقب‌نشینی از استانداردهای حرفه‌ای، برنامه‌های جشنواره را پیش ببرند.» به گفته جعفری، در این دوره ۷۷۱ اثر در بخش ملی متقاضی حضور بودند و شمار آثار متقاضی در بخش فیلم بلند از حدود ۲۰ اثر در دوره گذشته به ۴۶ اثر رسید؛ افزایشی که دبیر جشنواره آن را نشانه اعتماد فیلمسازان و در عین حال مسئولیت بیشتر برگزارکنندگان در انتخاب و داوری آثار دانست.
 یکی از تغییرات مهم این دوره، اختصاص جایگاه مستقل در ساختار رقابتی به مستند کوتاه و آثار مبتنی بر هوش مصنوعی بود. جعفری همچنین بر ضرورت توجه به تفاوت‌های سنی، تجربه‌ها و نیازهای مخاطبان کودک و نوجوان تأکید کرد و گفت: «برای اولین بار، عوامل فنی فیلم‌ها نیز در ساختار جوایز تخصصی بیشتر مورد توجه قرار گرفتند.» از دیگر محورهای مورد اشاره دبیر جشنواره، مشارکت مستقیم کودکان و نوجوانان در فرآیند داوری بود. بیش از ۱۶۰۰ کودک و نوجوان در این فرآیند حضور داشتند؛ اقدامی که به گفته او، باید سهم مخاطبان اصلی جشنواره را از تماشای آثار به مشارکت در تصمیم‌گیری گسترش دهد. جعفری همچنین از دریافت بیش از ۴۲۰ طرح در مسابقه فیلمنامه‌نویسی «مدرسه‌ای که می‌رفتم» و پیگیری تشکیل دبیرخانه دائمی جشنواره در اصفهان خبر داد. برگزاری نهمین المپیاد فیلمسازی نوجوانان ایران با حضور نوجوانانی از ۲۲ استان کشور نیز از دیگر برنامه‌های این دوره بود. او تأکید کرد: «جشنواره نباید هر سال از نقطه صفر آغاز شود و ایجاد ساختاری پایدار می‌تواند به ارتقای کیفیت و تداوم فعالیت‌های آن کمک کند.»
 
اصفهان؛ میزبان سینمای فردا
 علی قاسم‌زاده، شهردار اصفهان در این مراسم با تفکیک سه مفهوم «زنده بودن، زندگی کردن و سرزندگی»، کودکان و نوجوانان را از عوامل اصلی نشاط اجتماعی دانست و از هنرمندانی که با حضور در اصفهان به فضای فرهنگی شهر رونق بخشیدند، قدردانی کرد. او همچنین بر اهمیت توجه به جمعیت جوان و آینده جامعه تأکید کرد.  رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی نیز با خطاب قرار دادن کودکان و نوجوانان، از آنان خواست برای نسل بزرگ‌تر دعا کنند تا بتوانند مانند آنان بهتر ببینند، بهتر بشنوند و قدر داشته‌های خود را بدانند.
 مهدی جمالی‌نژاد، استاندار اصفهان در سخنانی سینمای کودک را فراتر از یک فعالیت تفریحی دانست و بر نقش آن در شکل‌گیری شخصیت، اعتمادبه‌نفس و هویت ملی نسل آینده تأکید کرد. به اعتقاد او، تولید فیلم و پویانمایی باکیفیت برای کودکان، نیازمند شناخت جهان تصویری نسل جدید و اعتماد به خلاقیت هنرمندان است. او همچنین بر ضرورت توجه به دغدغه‌های واقعی کودکان در شهرها و روستاهای کشور تأکید کرد. در میان سخنرانی‌ها، حضور داریوش فرضیایی نیز فضای مراسم را تغییر داد. او پس از اجرای قطعه‌ای، از حاضران خواست به احترام ایران و سپس پدر و مادرها دست بزنند. فرضیایی با اشاره به مشارکت کودکان در برنامه‌های جشنواره، از مسئولان برگزاری قدردانی کرد و در عین حال، امید به سرزندگی اصفهان را با آرزوی پرآب شدن زاینده‌رود پیوند زد. حضور او در بخش پایانی مراسم و یاد کردن از مادرش نیز با واکنش عاطفی حاضران همراه شد.
 
«نگهبانان خورشید» و «شوتینگا» در صدر جوایز
 بخش پایانی مراسم به معرفی برگزیدگان اختصاص داشت؛ بخشی که در آن «نگهبانان خورشید»، «شوتینگا»، «عروس چشمه» و «کوچ» از جمله آثار مورد توجه هیأت‌های داوری بودند.  پروانه زرین بهترین پویانمایی سینمایی به «نگهبانان خورشید» ساخته عماد رحمانی و مهرداد محرابی رسید. این فیلم همچنین جایزه اصلی بخش مربوط به خود را دریافت کرد. مهدی جعفری‌جوزانی تهیه‌کننده اثر، پس از دریافت جایزه با اشاره به غیبت کارگردانان به دلیل تلاش برای رساندن فیلم به جشنواره فیلم فجر، جایزه را به فرزندان شهدا تقدیم کرد. در بخش بهترین کارگردانی، آرش معیریان برای «شوتینگا» پروانه زرین گرفت. او با اشاره به شرایط دشوار تولید فیلم توضیح داد، فیلمبرداری اثر در ۲۳ روز و در یک زیرزمین انجام شده و محدودیت برق، گروه را ناچار کرده است از ساعت ۶ عصر تا ۶ صبح کار کند. پروانه زرین بهترین فیلم کودک نیز به تهیه‌کننده «شوتینگا» امیر رحیم‌زاده، اهدا شد. جایزه بهترین دستاورد فنی برای جلوه‌های بصری این فیلم به امیر ولی‌خانی و رضا محمودیان رسید و داوود رحمانی نیز برای مدیریت فیلمبرداری «کوچ» در همین بخش تقدیر شد. دیپلم افتخار تدوین به حسن ایوبی برای فیلم «شوتینگا» تعلق گرفت.
 در بخش بازیگری، دانیال جعفری برای «عروس چشمه» پروانه زرین بهترین بازیگر نوجوان را دریافت کرد و امیررضا رحمانی برای «کوچ» برگزیده بهترین بازیگر کودک شد. پروانه زرین بهترین فیلم نوجوان نیز به فریدون نجفی برای تهیه‌کنندگی «عروس چشمه» رسید. با این حال، هیأت داوران در بخش بهترین فیلمنامه هیچ‌یک از آثار را شایسته دریافت جایزه ندانست.  جایزه صلح شهید بهنام محمدی به محمد اسفندیاری برای کارگردانی «کوچ» اهدا شد. همچنین جایزه ویژه میناب در بخش کودک به سیدجواد هاشمی برای «یکی میاد دنبالم» و در بخش نوجوان به میثم سجادی و سیدمحمدعلی داوودی برای کارگردانی و تهیه‌کنندگی «ورکانا» رسید. داوودی این جایزه را به مدافعانی تقدیم کرد که برای جلوگیری از تکرار فاجعه‌هایی مانند میناب تلاش می‌کنند.
سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان در حالی به پایان رسید که تأکید بر مشارکت کودکان، گسترش آموزش فیلمسازی، توجه به فناوری‌های نو و ضرورت حمایت از تولیدات باکیفیت، از مهم‌ترین محورهای بیانیه پایانی آن بود. اکنون آزمون اصلی، تداوم این رویکردها در فاصله دو دوره جشنواره است؛ چراکه آینده سینمای کودک نه صرفاً با اهدای جایزه در شب اختتامیه، بلکه با استمرار تولید، حمایت از فیلمسازان و جدی گرفتن جهان کودکان ساخته می‌شود.