المانیتور تحلیل کرد؛ چگونه حادثه مشکوک پرواز فلای دوبی، در خدمت کارزار تبلیغاتی نخست‌وزیر اسرائیل قرار گرفت؟
امنیتی‌سازی جدید نتانیاهو
با نزدیک شدن به انتخابات ۲۷ اکتبر در سرزمین‌های اشغالی، موضوع امنیت بار دیگر به یکی از محورهای اصلی کارزار انتخاباتی تبدیل شده است؛ تغییری که به گفته منابع سیاسی اسرائیلی به دستمایه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این رژیم برای پیروزی در انتخابات تبدیل شده است.
پس از آنکه کارزار انتخاباتی عمدتاً بر موضوع خدمت نظامی حریدی‌ها و تأمین بودجه برای مؤسسات وابسته به این جامعه متمرکز بود، منابع سیاسی به المانیتور گفتند که تهدیدهای امنیتی کنونی می‌تواند به توضیح کاهش فاصله میان بلوک‌های سیاسی کمک کند.
نظرسنجی روزنامه معاریو که در ۲اکتبر منتشر شد، نشان داد ائتلاف نتانیاهو در این هفته دو کرسی به دست آورده و مجموع کرسی‌هایش به ۵۱ رسیده است؛ در مقابل، بلوک مخالف صهیونیست دو کرسی از دست داده و تعداد کرسی‌هایش به ۵۳ کاهش یافته است. احزاب عرب نیز در مجموع ۱۲کرسی کسب کردند.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو اکنون ۱۹ کرسی دارد، در حالی که این رقم در هفته گذشته ۱۸ کرسی بود. در مقابل، حزب «یشار» به رهبری گادی آیزنکوت با یک کرسی کاهش، از ۲۲ کرسی در نظرسنجی قبلی به ۲۱ کرسی رسیده است. اکنون، ادعای تلاش برای ربودن یک هواپیمای مسافربری فلای‌دوبی در ۳۰ سپتامبر می‌تواند به افزایش حمایت از نتانیاهو منجر شود.
امنیت در مرکز توجه قرار می‌گیرد
این حادثه مشکوک که در آن ادعا شده کمک‌خلبان هواپیما تلاش کرده بود هواپیما را عمداً ساقط کند و مسافران اسرائیلی آن را به قتل برساند، تقریباً سه سال پس از ۷اکتبر رخ داد. این هم‌زمانی نمادین از چشم اسرائیلی‌هایی که با وحشت گزارش‌های این هفته درباره پرواز فلای‌دبی را دنبال می‌کردند، دور نماند.
زمان وقوع این ماجرای دراماتیک در میانه پرواز، یعنی کمتر از یک ماه پیش از انتخاباتی که سرنوشت سیاسی نتانیاهو را تعیین خواهد کرد، باعث شد این حادثه امنیتی به یک تحول مهم سیاسی تبدیل شود.
صبح سه‌شنبه، پیش از انجام این پرواز، نتانیاهو ویدیویی از خود در حال بازدید از پایگاه هوایی تل‌نوف منتشر کرد و به اسرائیلی‌ها هشدار داد: «نشانه‌هایی وجود دارد که دشمنان ما در آستانه انتخابات تلاش خواهند کرد به ما حمله کنند.» احزاب مخالف، نتانیاهو را به ایجاد ترس در میان اسرائیلی‌ها با اهداف انتخاباتی متهم کردند و گفتند اگر تهدیدی وجود داشته باشد، او طبق قانون موظف است رهبر مخالفان را در جریان بگذارد. در نتیجه، نتانیاهو ناچار شد همان شب از یائیر لاپید دعوت کند تا در جریان یک جلسه توجیهی امنیتی او را در جریان امور قرار دهد.
اما پس از خروج از این جلسه، لاپید در برابر دوربین‌ها ظاهر شد و نتانیاهو را متهم کرد که مردم را مرعوب می‌کند و گفت نتانیاهو در تلاش است با ایجاد تنش، بهانه‌ای برای به تعویق انداختن انتخابات فراهم کند.
لاپید گفت: «امنیت و پایگاه‌های نظامی اسرائیل، پس‌زمینه‌ای برای ویدیوهای تبلیغات انتخاباتی نیستند.» او همچنین گفت «اگر نتانیاهو واقعاً تا این اندازه نگران تهدیدهای امنیتی است، باید ۱۵ هزار حریدی را که برای جلب رضایت متحدان سیاسی خود از خدمت نظامی معاف کرده است، به خدمت بگیرد.»
این رویارویی میان دو روایت متفاوت، به نتانیاهو امکان داد خود را به‌عنوان رهبری که تمرکزش بر حفاظت از اسرائیل است، مطرح کند. لاپید روز چهارشنبه گفت: «در جلسه توجیهی امنیتی با نخست‌وزیر، هیچ چیزی حتی از دور شبیه حادثه هواپیمای صبح امروز مطرح نشد.»
نگرش صهیونیست‌ها چیست؟
به نظر می‌رسد اختلاف با لاپید به مذاق نتانیاهو خوش آمده است. هفته گذشته برای کارزار انتخاباتی او هفته خوبی بود. او که در عرصه انتخابات کارکشته است، ماجرای درگیری در پرواز را به یک رویداد رسانه‌ای تبدیل کرد. روز پنجشنبه، او در دفترش در اورشلیم با یانیو حیون دیدار کرد؛ کسی که پس از خروج از هواپیما، در حالی که تی‌شرتش به خون کمک‌خلبان آغشته بود، از هواپیما بیرون آمده بود.
او به المانیتور گفت که نتانیاهو پس از فرود امن هواپیما در عربستان سعودی، چند بار با او صحبت کرده و به او توصیه کرده بود لباس‌های خون‌آلودش را دور نیندازد.
یک مقام سیاسی اسرائیلی به المانیتور گفت این حادثه به دلایل مختلف می‌تواند به کارزار انتخاباتی نتانیاهو کمک کند. اول اینکه، تجربه نزدیک به مرگ مسافران فلای‌دبی، یادآوری قدرتمند و دردناکی از تهدیدهایی بود که اسرائیلی‌ها با آن روبه‌رو هستند. این مقام سیاسی توضیح داد که افکار عمومی به‌طور کلی، بویژه کسانی که از بلوک نتانیاهو حمایت می‌کنند، پس از ۷ اکتبر بیش از پیش به سمت راست سیاسی متمایل شده و هویت یهودی خود را تقویت کرده است؛ در عین حال، فاصله بیشتری از ایده مذاکرات صلح با فلسطینی‌ها گرفته است.
گزارشی که «مؤسسه سیاست‌گذاری مردم یهود» در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر کرد، نشان داد که جنگ‌های غزه و ایران باعث حرکت جامعه یهودی اسرائیل به سمت راست سیاسی شده‌اند. براساس این گزارش، سهم افرادی که خود را راست افراطی معرفی می‌کنند، از ۱۱ درصد پیش از ۷ اکتبر به ۱۹ درصد افزایش یافته است. درهمین حال، مخالفان نتانیاهو نتوانسته‌اند یک کارزار انتخاباتی متحد شکل دهند یا بر سر اینکه چه کسی باید تلاش‌ها برای کنار زدن او از قدرت را رهبری کند، به توافق برسند.
بهره نتانیاهو از امارات
رقبای اصلی نتانیاهو شامل گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش؛ نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین و رهبر کنونی حزب «با هم» و آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین و رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» هستند. اگرچه آیزنکوت در نظرسنجی‌ها پیشتاز است، هر سه نفر مدعی رهبری بلوک مخالف نتانیاهو هستند. این رقابت، ارائه یک پیام مؤثر از سوی مخالفان را دشوار کرده و باعث شده آنها نتوانند پاسخ روشنی به رأی‌دهندگان بدهند که چه کسی جانشین نتانیاهو خواهد شد.
نتانیاهو نسبت به عملکرد خود در انتخابات ۲۰۲۲ عقب‌تر است؛ انتخاباتی که در آن حزب لیکود ۳۲ کرسی کنست به دست آورد. او در حال حاضر نیز حمایت کافی برای تشکیل یک دولت اکثریت را ندارد. با این حال، کارزار انتخاباتی او می‌تواند از نتایج نظرسنجی روز جمعه، بویژه پس از افشاگری‌های اخیر درباره عملکرد او پیش از ۷ اکتبر، احساس دلگرمی کند.
کارزار انتخاباتی پرتلاطم، هر دو طرف را دچار آشفتگی کرده است. مشکلات اخیر نتانیاهو با گزارشی در روز
۸ سپتامبر در روزنامه هاآرتص آغاز شد؛ گزارشی که می‌گفت محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، سه سال پیش درباره اتفاق 7 اکتبر به نتانیاهو هشدار داده بود. نیویورک‌تایمز نیز در ۲۵ سپتامبر تأیید کرد که نتانیاهو و شیخ محمد پیش از حمله حماس با یکدیگر تلفنی صحبت کرده بودند.
اندکی پس از این افشاگری‌های جنجالی، نتانیاهو در ۲۷ سپتامبر در اقدامی غیرمنتظره به مدت چهار ساعت از امارات دیدار کرد. بر اساس جزئیاتی که به شبکه ۱۲ درز کرده و داده‌های وب‌سایت فلایت رادار، نتانیاهو با یک هواپیمای جت تجاری بدون نشان و همراه با مقام‌های ارشد امنیتی به ابوظبی رفت تا با رهبر متحد اسرائیل در منطقه خلیج فارس، درباره مسائل امنیتی منطقه‌ای گفت‌وگو کند.
المانیتور در ۲۹ سپتامبر گزارش داد که نتانیاهو به‌طور پیگیرانه ابوظبی را برای برگزاری این دیدار تحت فشار گذاشته بود. مخالفان او، همان‌طور که انتظار می‌رفت، نتانیاهو را رهبری شکست‌خورده معرفی کردند که برای دیدار با شیخ زاید التماس کرده بود. اما از نگاه حامیان نتانیاهو، دیدار با رئیس‌جمهوری امارات نشانه دیگری از جایگاه او به‌عنوان رهبری در سطح جهانی بود که روابط راهبردی مهم را ایجاد و حفظ می‌کند.
این همان تصویری است که نتانیاهو مصمم است آن را تقویت کند. به گفته مقام سیاسی اسرائیلی، در آخرین مرحله از یک کارزار انتخاباتی پرتنش، هدف اصلی او بازگرداندن حامیانی است که به سمت رقبایش رفته‌اند.
پنج انتخابات برگزارشده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ به اسرائیلی‌ها نشان داده است که حتی اگر نظرسنجی‌ها نشان دهند نتانیاهو با هدف خود فاصله زیادی دارد، شرایط می‌تواند به‌سرعت تغییر کند. یک هفته پیش از انتخابات سال ۲۰۱۵، یک نظرسنجی به لیکود ۲۰ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را اختصاص می‌داد؛ اما در نهایت رأی‌دهندگان ۳۰ کرسی به این حزب دادند. در ۲۱ اکتبر، یعنی شش روز پیش از انتخابات، نتانیاهو در حالی که برای کسب هفتمین دوره نخست‌وزیری تلاش می‌کند، ۷۷ ساله خواهد شد. بقای سیاسی او به نتیجه این انتخابات بستگی دارد. کسی که توانسته با وجود خشم گسترده عمومی، سه سال در قدرت باقی بماند.
منبع: Al Monitor
