مرجان قندی
گروه اجتماعی

ماراتن کنکور سراسری ۱۴۰۵ که از لحاظ کمیت و کیفیت اجرایی، دومین رویداد ملی بزرگ کشور پس از انتخابات محسوب می‌شود، روز گذشته با اعلام نتایج اولیه به مرحله‌ای سرنوشت‌ساز رسید. سازمان سنجش آموزش کشور تأکید کرده است که تمامی فرآیندهای مربوط به اعلام نتایج و انتخاب رشته با رعایت استانداردهای امنیتی و دقت حداکثری انجام می‌شود.
به گفته رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور، نتایج اولیه پذیرفته‌شدگان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی اعم از رشته‌های با آزمون و پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی  امروز یکشنبه ۱۲ مهرماه در درگاه اطلاع‌رسانی سازمان سنجش به نشانی www.sanjesh.org منتشر می‌شود. داوطلبان با مراجعه به این درگاه، کارنامه علمی خود را مشاهده خواهند کرد که حاوی رتبه متقاضی در هر کدرشته‌محل انتخابی و رتبه آخرین نفر پذیرفته‌شده در سهمیه مربوطه است و پذیرفته‌شدگان برای اطلاع از جزئیات دقیق ثبت‌نام، باید به سایت دانشگاه محل قبولی خود مراجعه کنند.
رئیس سازمان سنجش اعلام کرد: «آزمون سراسری امسال با حضور بیش از یک میلیون و ۷۰ هزار داوطلب در روزهای ۲۹ و ۳۰ مردادماه برگزار شد. در این رقابت علمی، بیش از ۹۰ درصد ثبت‌نام‌کنندگان در جلسه آزمون حاضر بودند که این میزان مشارکت نشان‌دهنده امنیت روانی و پایداری روند برگزاری آزمون‌هاست.»
او به آمار تفکیکی شرکت‌کنندگان اشاره کرد و گفت: «تعداد  ۴۵۱ هزار و ۵۲۲ نفر برای رقابت در گروه آزمایشی علوم تجربی، ۱۳۵ هزار و ۸۱۳ نفر برای رقابت در گروه آزمایشی ریاضی و فنی، ۳۲۷ هزار و ۷۳۴ نفر برای شرکت در آزمون گروه علوم انسانی، ۶۴ هزار و ۱۹۹ نفر برای رقابت در گروه آزمایشی هنر و ۹۰ هزار و ۱۷۳ نفر برای رقابت در گروه آزمایشی زبان‌های خارجی  نام‌نویسی کرده بودند.»
بر اساس آمارهای اعلامی رئیس سازمان سنجش، حدود ۸۵ تا ۸۶ درصد از شرکت‌کنندگان، مجاز به انتخاب حداقل یکی از دوره‌های آموزش عالی شده‌اند و ۵۳ درصد شرکت‌کنندگان نیز امکان انتخاب رشته در دوره‌های روزانه و نوبت دوم شبانه را دارند. همچنین در بخش دانشگاه فرهنگیان، از میان ۵۲۶ هزار و ۸۵۱ داوطلب علاقه‌مند، ۱۴۷ هزار و ۵۰۰ نفر، حدود ۲۹ درصد موفق به کسب حدنصاب لازم برای انتخاب رشته در این دانشگاه شده‌اند.
محمدی با بیان اینکه فرآیند انتخاب رشته متقاضیان از فردا دوشنبه ۱۳ مهرماه آغاز می‌شود و تا پنجشنبه ۱۶ مهرماه ادامه خواهد داشت، درخصوص نحوه انتخاب رشته تأکید کرد و گفت: «داوطلبان فقط یک فرم واحد برای تمامی رشته‌های با آزمون، سوابق تحصیلی، دانشگاه فرهنگیان و همچنین چهار رشته پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی دانشگاه آزاد در اختیار دارند. سایر رشته‌های دانشگاه آزاد نیز طبق زمان‌بندی اعلام‌شده در ۱۲ مهرماه از طریق سامانه مرکز سنجش دانشگاه آزاد انجام خواهد شد.»
او به تبعات قبولی در دوره‌های رایگان هشدار داد و گفت: «پذیرفته‌شدگان نهایی آزمون سراسری در تمامی دوره‌های رایگان (روزانه، بورسیه، تربیت معلم و چهار رشته پزشکی دانشگاه آزاد) اعم از اینکه در مؤسسه محل قبولی ثبت‌نام کنند یا خیر، از شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۶ محروم خواهند بود. همچنین داوطلبانی که در سال‌های گذشته در این رشته‌ها پذیرفته شده بودند، برای شرکت در آزمون امسال باید پیش از موعد مقرر انصراف می‌دادند.»
محمدی اعلام کرد: «متقاضیانی که در این آزمون ثبت‌نام نکرده یا مجاز به انتخاب رشته نشده‌اند، می‌توانند برای پذیرش در رشته‌های صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی اقدام کنند. این افراد باید با مراجعه به دفترچه راهنما، نسبت به انتخاب حداکثر ۱۵۰ کد رشته‌محل اقدام کنند. داوطلبان مجاز نشده نیازی به ثبت‌نام مجدد ندارند، اما افرادی که در آزمون ثبت‌نام نکرده‌اند، باید فرآیند ثبت‌نام و انتخاب رشته را همزمان انجام دهند.»
 
تثبیت ظرفیت‌های پزشکی 
و جابه‌جایی زمان پذیرش
احسان جمالی، معاون سازمان سنجش آموزش کشور هم در این نشست با تأکید بر عدم افزایش ظرفیت در رشته‌های دندانپزشکی و پزشکی نسبت به سال گذشته، توضیح داد: «برخلاف برخی تصورات، ظرفیت رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی نسبت به سال ۱۴۰۴ هیچ‌گونه افزایشی نداشته است. موضوع مطرح‌شده مربوط به سهم ۳۰ درصدی مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است که بر اساس آن حداکثر ۲۵ تا ۳۰ درصد ظرفیت این رشته‌ها و در دانشگاه آزاد اسلامی حدود ۱۶ درصد صرفاً زمان شروع به تحصیلشان تغییر کرده و به نیم‌سال‌های بعد (نیم‌سال اول ۱۴۰۶) منتقل شده است؛ بنابراین ظرفیت کل ثابت بوده و فقط بخشی از پذیرش برای ترم‌های آتی کدگذاری شده است.»
او به مصوبه وزارت بهداشت برای تأمین نیروی انسانی استان‌های محروم اشاره کرد و گفت: «وزارت بهداشت این مجوز را صادر کرده است که بخشی از ظرفیت رشته‌های پیراپزشکی مانند پرستاری و بهداشت، متناسب با نیاز مناطق، به‌صورت گزینش بومی از بین داوطلبان همان استان‌ها جذب شوند. پذیرفته‌شدگان این کدرشته‌ها ملزم به سپردن تعهد خدمت پس از فراغت از تحصیل در محل‌های تعیین‌شده توسط وزارت بهداشت خواهند بود و ادامه تحصیل آنان نیز مطابق مقررات مربوطه انجام می‌گیرد.»
معاون سازمان سنجش همچنین از یک تحول مهم در گزینش دانشگاه‌های نظامی خبر داد و اعلام کرد: «دانشگاه‌های وابسته به ارتش جمهوری اسلامی ایران پس از ۲۷ سال، مجدداً بخشی از پذیرش دانشجو در مقطع افسری را از طریق کنکور سراسری و در گروه‌های آزمایشی علوم ریاضی و فنی و علوم تجربی انجام می‌دهند.»
او گفت: «رشته‌های خاصی مثل هوانوردی و خلبانی بالگرد، هوانوردی و خلبانی هواپیما و رشته‌های مهندسی خاص ارتش، امسال به دفترچه راهنما اضافه شده‌اند. اسامی داوطلبان این رشته‌ها اواخر مهرماه به‌صورت چند برابر ظرفیت اعلام خواهد شد تا مراحل مصاحبه، معاینات پزشکی و گزینش آنان برای ورود به دانشگاه‌های افسری امام علی(ع)، دانشگاه شهید ستاری و خاتم‌الانبیا(ص) انجام شود.»
جمالی با تشریح فرمول نمره‌کل متقاضیان دانشگاه فرهنگیان توضیح داد: «گزینش داوطلبان تربیت‌معلم بر اساس نمره آزمون اختصاصی، نمره کنکور سراسری، ۵۰ درصد سوابق تحصیلی، سهم مشخص دروس تربیت‌معلم (آزمون فرهنگیان) و نهایتاً ۲۵ درصد ارزیابی شایستگی معلمی که توسط وزارت آموزش و پرورش انجام می‌گیرد، محاسبه و نهایی می‌شود. اسامی معرفی‌شدگان این مرحله نیز در اواخر مهرماه منتشر خواهد شد.»
معاون سازمان سنجش با تأکید بر دقت حداکثری داوطلبان در درج کدرشته‌ها توضیح داد: «از تمامی متقاضیان تقاضا داریم با آگاهی و دقت کامل فرم انتخاب رشته را تکمیل کنند؛ چرا که پس از اعلام نتایج نهایی، به دلیل تعیین کدها بر اساس ظرفیت و ترم‌های تحصیلی، هیچ‌گونه جابه‌جایی، تغییر رشته یا درخواست تجدیدنظر به هیچ عنوان قابل پذیرش و اقدام نخواهد بود.»

برش

اعلام نفرات برتر ۵ گروه آزمایشی کنکور ۱۴۰۵
همزمان با نشست خبری رئیس سازمان سنجش آموزش کشور، چهره‌های برتر آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ در پنج گروه آزمایشی معرفی شدند؛ رویدادی که فراتر از رقابت فردی داوطلبان، سیمایی روشن از توازن و جغرافیای آموزشی کشور را پیش روی کارشناسان و خانواده‌ها ترسیم می‌کند. نگاهی به برگزیدگان امسال از پیشتازی قاطع استان‌های شمالی در مهندسی، تنوع استانی در علوم تجربی و استمرار تمرکز رتبه‌های برتر هنر در پایتخت حکایت دارد. بر اساس اعلام رسمی رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور، رقابت فشرده کنکور سراسری امسال با معرفی ۱۰ برگزیده نخست در هر یک از گروه‌های ریاضی، تجربی و انسانی و ۵ داوطلب صدرنشین در گروه‌های هنر و زبان‌های خارجی به نقطه اوج خود رسید.
در گروه علوم ریاضی و فنی، شگفتی بزرگ را داوطلبان استان مازندران رقم زدند؛ جایی که اشکان کریمی از قائم‌شهر با تکیه بر جایگاه نخست، پرچمدار این رقابت شد و در کنار او امیرکیان رئیسی بهان و نیلسا حیدریان از آمل، امیرحسین جعفری از بابل و اوستا نوشیروان‌پور از قائم‌شهر موفق شدند نیمی از کرسی‌های ده‌گانه برتر این رشته پایه را از آن خطه شمال کنند. در کنار این درخشش منطقه‌ای، پارسا علیزاده از کرمان رتبه چهارم را کسب کرد و مهدی نجفی و محمدصادق شفیع‌زاده برمی از پایتخت، امیرافراز دهقانی تفتی از یزد و صدرا بهرامی از قزوین سایر پله‌های افتخار علوم ریاضی را تصاحب کردند.
در گروه علوم تجربی، پراکندگی جغرافیایی به شکل ملموس‌تری است به طوری که آرش محمدی از همدان بر صدر جدول برترین‌های کشور ایستاد. جایگاه دوم این گروه به سیدآروین حسینی از کرج رسید و علی جعفری از تهران در ردیف سوم قرار گرفت. سارینا واحدی از تبریز و محسن حیدری از کرمانشاه توانستند نمایندگان شایسته‌ای برای غرب کشور در جمع پنج نفر اول باشند. رتبه‌های ششم تا دهم تجربی نیز میان امیرعلی راوندی از تهران، محمدمهدی حاجیان اسرمی از شیراز، علی حمزه‌ئی از همدان و دو داوطلب تهرانی دیگر به نام‌های سروش لبافی و حسام‌الدین کرمی تقسیم شد تا پایتخت‌نشینان چهار سهم از ۱۰ رتبه نخست را در اختیار داشته باشند.
در گروه علوم انسانی، پریزاد نیرومند از بجنورد عنوان نخست این گروه آزمایشی را از آن خود کرد. رتبه دوم به یاس هاشمی از پایتخت تعلق گرفت و پوریا زارعی محمودآبادی از میبد در جایگاه سوم درخشید. حضور محمدحسین تقدیسی لاریجانی از قائم‌شهر در رتبه چهارم، درخشش داوطلبان مازندران را به حوزه انسانی نیز کشاند. علی دهقانی نقندر و سارا ابرودی هر دو از تهران جایگاه‌های پنجم و ششم را به دست آوردند و زهرا گلی‌زاده از تبریز هفتم شد. سه کرسی پایانی این گروه را نیز سارا برزگر، آناهیتا امانی و سیدماهان جعفری همگی از مدارس پایتخت به خود اختصاص دادند.
اما روایت گروه‌های هنر و زبان‌های خارجی بیش از هر بخش دیگری بازتاب‌دهنده تمرکز امکانات در مراکز برخوردار بود. در گروه آزمایشی هنر، تمامی پنج رتبه ممتاز کشور به داوطلبان تهرانی اختصاص یافت؛ غزل کرمی در جایگاه نخست ایستاد و پس از او هدی ناصری طاهری، ملیکا شجاعی، آتوسا محمدپناه و ریحانه جعفریان رتبه‌های دوم تا پنجم را به نام خود ثبت کردند. در گروه زبان‌های خارجی نیز سنا اکرمی، سارا علائی و ساینا دهقان دهنوی رتبه‌های اول تا سوم را برای تهران به ارمغان آوردند؛ هرچند محمدرسول زمانی‌فر از لنجان با تصاحب رتبه چهارم، نوار انحصار پایتخت را گسست تا در نهایت باران سالکی با کسب رتبه پنجم، پرونده برگزیدگان این دوره از کنکور سراسری را تکمیل کند.