در حافظه موقت ذخیره شد...
سامانه بارشی ۲۱ استان را فراگرفت
پاییز، پشت پنجره‌های خیس ایران
ابرهای خاکستری آرام‌آرام روی خط افق نشستند و بعد، اولین قطره‌ها روی شیشه خودروها و آسفالت خیابان‌ها افتادند.
باران ابتدا آرام بود، آن‌قدر که بیشتر به یادآوری یک فصل می‌مانست تا یک سامانه بارشی. اما کمی بعد، صدای رعد و برق شدید همراه با بارش در خیابان‌ها پیچید و تهران فهمید که پاییز، سرانجام خودش را رسانده است. اما این باران برای پایتخت فقط یک تغییر چشمنواز در منظره کوچه و خیابان در عصرگاهی خیس و نم‌خورده نبود.
خیابان‌های لغزنده، اختلال در تردد، احتمال آبگرفتگی و در ارتفاعات، خطر رگبارهای شدیدتر.
پلیس راهور دیروز از ترافیک نیمه‌سنگین در برخی محورهای ورودی تهران، از جمله آزادراه قزوین ـ کرج ـ تهران و محور شهریار ـ تهران خبر داد و همزمان بارش در برخی محورهای البرز، گیلان، اردبیل، مازندران، زنجان و قزوین گزارش شد.
باران تهران بنابراین از همان ابتدا یک پیام دوگانه داشت: آب، هم نعمت است و هم اگر شهر برای ورود ناگهانی آن آماده نباشد، می‌تواند به بحران تبدیل شود.
سامانه‌ای برای 21 استان
سامانه‌ای که دیروز تهران را بارانی کرد، بسیار بزرگ‌تر از پایتخت بود. بر اساس آخرین گزارش‌های هواشناسی، روز گذشته دامنه فعالیت سامانه بارشی بخش‌هایی از آذربایجان غربی و شرقی، اردبیل، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، زنجان، قزوین، مرکزی، همدان، تهران، البرز، گیلان، مازندران، جنوب کرمان و شمال هرمزگان را دربر گرفت.
برای شماری از این مناطق، مسأله فقط باران نیست. سازمان هواشناسی درباره رگبار شدید، رعدوبرق، وزش باد، آبگرفتگی معابر، طغیان رودخانه‌های فصلی، لغزندگی جاده‌ها و احتمال سیلاب هشدار داده است.
پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت نشان می‌دهد فعالیت سامانه بارشی در بخش‌هایی از کشور طی روزهای آینده ادامه خواهد داشت و برای برخی مناطق شمالی، غربی و دامنه‌های البرز همچنان رگبار و رعدوبرق پیش‌بینی شده است. برای تهران نیز هشدارهای هواشناسی بر بارش‌های گاه رگباری، رعدوبرق و وزش باد شدید تأکید کرده‌اند، در ارتفاعات شمالی و شمال‌غربی استان احتمال شدت بیشتر بارش وجود دارد.
همزمان، شرایط جوی در همه نقاط کشور یکسان نخواهد بود. بخش‌هایی از شمال و شمال‌غرب بارش بیشتری دریافت می‌کنند، در حالی که در شرق کشور وزش باد و احتمال گردوخاک همچنان مطرح است.
این تفاوت جغرافیایی اهمیت زیادی دارد، زیرا «پاییز پربارش» برای ایران به معنای بارش یکسان در سراسر کشور نیست.
ممکن است یک استان با بارش مناسب روبه‌رو شود و استان دیگری همچنان درگیر خشکسالی باشد.
پاییز متفاوت در راه است؟
سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی کشور، چندی پیش اعلام کرد که بر اساس آخرین نقشه‌های پیش‌بینی، بارش‌های پاییز امسال در مجموع فراتر از نرمال پیش‌بینی می‌شود و تمرکز اصلی بارش‌های بیش از نرمال در غرب، جنوب‌غرب، دامنه‌های زاگرس و البرز خواهد بود. به گفته او، این سیگنال در اوایل زمستان نیز تا حدی دیده می‌شود، اما هرچه به پایان زمستان نزدیک‌تر شویم، قطعیت آن کمتر خواهد شد.
این پیش‌بینی در شرایطی مطرح شده که ال‌نینو نیز در اقیانوس آرام شکل گرفته و همزمان برخی شاخص‌های اقلیمی دیگر می‌توانند بر الگوی بارش منطقه اثر بگذارند.
رئیس سازمان هواشناسی تأکید کرده که شاخص‌هایی مانند نوسان اقیانوس هند و MJO نیز می‌توانند بر شرایط جوی منطقه اثر بگذارند. بنابراین پیش‌بینی فصلی باید به‌عنوان یک چشم‌انداز احتمالی دیده شود، نه وعده‌ای درباره مقدار دقیق بارش هر استان.
برای تهران، اولین باران پاییزی یک آزمون کوچک بود. شهری که روی دامنه‌های البرز گسترش یافته و مسیل‌ها و مسیرهای طبیعی عبور آب را در خود جای داده، همیشه در برابر بارش‌های شدید آسیب‌پذیر است.
باران دیروز در مقایسه با یک سامانه سیلابی شدید، شاید فقط یک هشدار کوچک باشد، اما همین بارش‌های ابتدایی فصل نشان می‌دهد که با آغاز پاییز، مسأله مدیریت روان‌آب دوباره به شهر بازگشته است.
تهران دیروز اولین قطره‌های پاییز را دید. خیابان‌ها خیس شدند، هوا اندکی بوی باران داشت و برای لحظاتی شهر از آن خاکستری همیشگی فاصله گرفت.
اما باید در نظر داشت اگر آب باران وارد شبکه فاضلاب شود، در خیابان جاری شود یا از مسیر رودخانه‌ها بدون امکان تغذیه سفره‌های زیرزمینی خارج شود، بخشی از فرصت آبی از دست رفته است. در شهری که ذخایر آبی آن تحت فشار قرار دارند، مدیریت بارش باید بخشی از سیاست مدیریت آب باشد.
