نیویورک در روزهای برگزاری هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای هیأت ایرانی به صحنه‌ای از دیپلماسی فشرده‌ای تبدیل شده است که در اتاق‌های کوچک همزمان دو مسیر به ‌ظاهر متفاوت اما در عمل به ‌هم‌پیوسته را دنبال می‌کند؛ تلاش برای یافتن راهی جهت کاهش تنش با آمریکا و حل‌وفصل وضعیت تنگه هرمز از یک سو و فعال‌سازی شبکه‌ای گسترده از رایزنی‌های دوجانبه با کشورهای منطقه، اروپا و دیگر بازیگران بین‌المللی از سوی دیگر، تا پیام تهران درباره شروط پایان جنگ و بازگشت به مسیر دیپلماسی به خوبی منعکس شود.
در همین راستا حضور سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه در نیویورک از همان نخستین روز با مهم‌ترین پرونده سیاست خارجی ایران یعنی نحوه پایان دادن به رویارویی با آمریکا و تعیین تکلیف تنگه هرمز، گره خورد. این اقدام از کانال میانجیگری قطر و با تبادل پیام غیرمستقیم میان هیأت‌های ایران و آمریکا آغاز شد و در ادامه با انتشار گزارش‌هایی درباره پیشنهاد تازه تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای ابعاد روشن‌تری پیدا کرد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، عراقچی اعلام کرده است که ایران طرحی هفت‌روزه را به آمریکا پیشنهاد داده که در صورت پذیرش واشنگتن روندی برای توقف خصومت‌ها، کاهش فشارها و بازگشایی تنگه هرمز آغاز خواهد شد. وزیر امور خارجه ایران اعلام کرده است طرح پیشنهادی تهران برای بازگشایی تنگه هرمز می‌تواند در صورت موافقت آمریکا اجرایی شود. عراقچی تأکید کرد شروط مطرح ‌شده از سوی ایران، فراتر از توافقی نیست که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در ماه ژوئن آن را امضا کرده است. وی افزود این شروط از طریق میانجی‌ها به آمریکا ارائه شده و موضوع جدیدی در آنها مطرح نشده است. وزیر امور خارجه ایران همچنین گفت یکی از شروط این طرح، پذیرش مسیر ترانزیت دریایی از تنگه هرمز است که پیش‌تر ایران و عمان درباره آن به توافق رسیده‌اند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه پیش‌تر درباره تعامل غیرمستقیم هیأت‌های ایران و آمریکا در نیویورک توضیح داده بود که این تعامل با هدف انتقال صریح شروط تهران از جمله پایان جنگ در همه جبهه‌ها، توقف اقدامات تجاوزکارانه آمریکا، رفع محاصره دریایی و جنگ اقتصادی و آزادی دارایی‌های ایران صورت گرفته است، بنابراین آنچه میانجی‌ها در نیویورک به واشنگتن منتقل کرده‌اند، انتقال مجموعه‌ای روشن از مطالبات برای تغییر شرایط پیش از بازگشت به مذاکرات است. اهمیت این مسیر زمانی بیشتر آشکار می‌شود که در کنار آن، کاخ سفید نیز از جریان داشتن تماس‌های مثبت و سازنده از طریق میانجی‌ها سخن گفته هرچند هنوز توافق نهایی حاصل نشده و اختلافات اساسی میان دو طرف پابرجاست.
 
اعتراض به اروپا و رایزنی با همسایگان
در کنار این مسیر غیرمستقیم با آمریکا، بخش قابل توجهی از برنامه وزیر خارجه به دیدارهای دوجانبه با مقام‌های اروپایی و منطقه‌ای اختصاص یافت که عراقچی در آنها تلاش کرد میان موضع ایران درباره ریشه‌های بحران منطقه و مواضع طرف‌های اروپایی یک گفت‌وگوی صریح برقرار کند و به همین دلیل در ملاقات با «ژان‌نوئل بارو»، وزیر امور خارجه فرانسه ضمن انتقاد از دخالت‌های دیپلمات‌های فرانسوی در ایران، ادعاهای حقوق بشری پاریس را در برابر سکوت این کشور نسبت به جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه غیرنظامیان ایرانی به چالش کشید. همین چارچوب در دیدار با وزیر خارجه انگلیس نیز ادامه یافت و عراقچی ناامنی موجود در منطقه و تنگه هرمز را پیامد مستقیم تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی دانست و تأکید کرد که کشورهای اروپایی نیز به دلیل مواضع و همراهی خود در این روند باید پاسخگو باشند. این موضع در دیدارهای جداگانه عراقچی با وزیران خارجه ایتالیا، هلند، اتریش، یونان، سوئیس و بلاروس، معاون وزیر خارجه نروژ و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با انتقاد از استانداردهای دوگانه اروپا در قبال ایران و تحولات منطقه تکرار شد. در این میان، دیدار وزیر خارجه با «آندری سیبیها»، وزیر خارجه اوکراین، وجه دیگری از این دیپلماسی را نشان داد؛ «سیبیها» پس از این ملاقات اعلام کرد که دو طرف درباره تحولات خاورمیانه و اروپا و مسیرهای تلاش برای صلح گفت‌وگو کرده و بر حفظ کانال‌های ارتباطی توافق کرده‌اند که نشان می‌دهد حتی در روابطی که اختلافات جدی در آنها وجود دارد، تهران تلاش دارد مسیرهای گفت‌وگو را مسدود نکند.
 همزمان، رایزنی با کشورهای همسایه و منطقه نیز با همین منطق دنبال شد؛ عراقچی در دیدار با نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، وزیران خارجه جمهوری آذربایجان و عراق بر روابط دوجانبه، همکاری‌های اقتصادی و تجاری و مسائل امنیتی به‌ویژه امنیت مرزها، تمرکز کرد و در کنار آن، شرایط ایجادشده از سوی آمریکا و ضرورت توقف اقدامات نظامی و بازگشت به مسیر کاهش تنش را تشریح کرد. عراقچی همچنین با وزیران خارجه روسیه، مصر، پاکستان، لهستان، اسپانیا، پرتغال و قبرس و همچنین مقام‌های ارشد سیاست خارجی اردن، تاجیکستان، ارمنستان، عربستان و برونئی دیدار کرد.