سوری‌ها در اعتراض به تصمیم دولت حاکم بر این کشور برای افزایش قیمت سوخت به خیابان‌ها آمدند. در شرایطی که مقامات دولت فعلی سوریه تلاش می‌کنند دو سال پس از پایان جنگ داخلی، اقتصاد کشور را احیا کنند، تصمیم به افزایش قیمت بنزین فشار سنگین هزینه‌های زندگی را بیش از پیش افزایش داده است. مردم سوریه در شهرهای مختلف کشور در میدان‌ها تجمع‌ برگزار کرده و گاه با مسدودکردن جاده‌ها و دیگر اقدامات اعتراضی، خواستار لغو افزایش قیمت‌ها شده‌اند. این اعتراضات تنها چند ساعت پس از آن آغاز شد که دولت حاکم یکشنبه هفته گذشته اعلام کرد قیمت بنزین، گازوئیل و سایر فرآورده‌های نفتی را به‌طور موقت تا ۴۰ درصد افزایش خواهد داد.
وزارت انرژی گفت این تصمیم به دلیل کمبود جهانی سوخت که بخش عمده آن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و همچنین تعمیرات اساسی یکی از پالایشگاه‌های سوریه مربوط می‌شود؛ ضروری بوده است. به گفته وزارت انرژی سوریه، میزان افزایش قیمت‌ها از ۹ درصد برای گاز مایع مصرفی خانوارها، ۲۵ درصد برای بنزین و ۴۰ درصد برای گازوئیل متغیر بوده است. محمد البشیر، وزیر انرژی سوریه،   گفت در حال حاضر سوریه حدود ۱۰۲ هزار بشکه نفت در روز تولید می‌کند، در حالی که برای مصرف داخلی به ۳۲۵ هزار بشکه در روز نیاز دارد و این کشور برای جبران این کسری به واردات متکیاست.
اما این توضیحات نتوانست خشم مردم را فرو بنشاند. به گزارش نیویورک تایمز، در یکی از ویدئوهای منتشر شده از معترضان، مرد سوری، بنزین را روی سر خود ریخت و تهدید کرد خودش را به آتش می‌کشد؛ اما جمعیت مانع او شدند. مرد دیگری در ویدئویی از اعتراض دیگر، خطاب به احمد الشرع، حاکم فعلی سوریه گفت: « کنار ما باشید. بعضی مردم فقط با شکر و آب زندگی می‌کنند.» سوری‌ها طی ماه‌های اخیر با تورم شدید قیمت مواد غذایی و سوخت مواجه بوده‌اند. افزایش قیمت‌ها نارضایتی‌ها از دولت موقت را تشدید کرده است؛ دولتی تشکیل شده از شورشیانی که در دسامبر ۲۰۲۴ دولت سوریه به رهبری بشار اسد را ساقط کردند.
پس از ناآرامی‌های تقریباً ۱۴ ساله در این کشور، سوری‌ها امیدوار بودند تشکیل دولت جدید و بازگشت احتمالی این کشور به بازارهای جهانی بتواند به‌سرعت اقتصاد سوریه را بهبود بخشد. اما این امیدها به ناامیدی گرایید و وضعیت برای بسیاری از مردم وخیم‌تر شد. لغو تحریم‌های آمریکا نیز به بهبود شرایط کمک نکردند.
با اینکه موج اولیه اعتراضات نسبت به افزایش قیمت بنزین پس از گذشت چند روز در برخی مناطق فروکش کرده است، اما خشم و نارضایتی عمومی همچنان ادامه دارد. چهارشنبه گذشته، معترضان در شمال‌شرق سوریه در نزدیکی «تل تمر» بزرگراه M4 را مسدود و صدها تانکر حامل نفت خام را متوقف کردند. معترضان گفتند تا زمانی که افزایش قیمت‌ها لغو نشود، این مسیر را باز نخواهند کرد. فراتر از اعتراضات خیابانی، بازار سیاه گازوئیل نیز در سوریه رونق گرفته است. دبرای مقابله با بازار سیاه، نیروهای امنیتی رژیم حاکم، شروع به متوقف کردن تانکرهایی کرده‌اند که در مسیر پالایشگاه‌های فاقد مجوز حرکت می‌کنند تا در آنجا سوخت غیرقانونی دریافت کنند.
 
افزایش‌ مکرر قیمت نفت
سازمان ملل برآورد می‌کند نزدیک به ۹۰ درصد سوری‌ها زیر خط فقر زندگی می‌کنند؛ بنابراین هرگونه افزایش قیمت سوخت، باعث افزایش هزینه حمل‌ونقل،‌افزایش هزینه قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی خواهد شد. این میان،‌افزایش قیمت جهانی نفت در یکشنبه هفته گذشته، به همراه  چندین مرحله افزایش قیمت که در ماه‌های پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران رخ داد، مزید بر علت شده است. در این راستا، از ماه فوریه، قیمت بنزین اکتان ۹۵ حدود ۸۶ درصد افزایش یافته، در حالی که قیمت گازوئیل بیش از دو برابر شده است. در همین بازه زمانی، قیمت نفت خام شاخص برنت هم حدود ۴۴ درصد افزایش یافته است.
دولت حاکم سوریه تلاش کرد وضعیت اقتصادی این کشور را بهبود دهد. رژیم، بر لغو عمده تحریم‌های بین‌المللی وضع‌شده علیه سوریه امید بسته است. اما برای بسیاری از سوری‌ها، بهبود شرایط اقتصادی سریع یا ملموس نبوده است.
به گزارش الجزیره، در دمشق،‌ پایتخت سوریه، مینی‌بوس‌هایی که برای کارگران یک وسیله حمل‌ونقل عمومی حیاتی هستند، بلافاصله کرایه خود را از ۳۰ به ۴۵ سنت افزایش دادند. اما رانندگان باز هم می‌گویند حاشیه سودشان عملاً از بین رفته است. هر یک دلار آمریکا تقریباً معادل ۱۳۰ پوند سوریه است. بنا به گزارش الجزیره، عادل علی مری، راننده اتوبوس، یک شیفت هشت‌ساعته کار کرد، اما در پایان دید که درآمدش باید  صرف تامین باک سوخت رفت‌وآمد بعدی‌اش شود.  او گفت: «تمام پولم را برای گازوئیل خرج کردم. فقط چهار دلار و نیم برایم مانده است. در پایان روز شاید فقط ۱۰ دلار درآمد داشته باشم. می‌توانم همین مقدار پول را با هر کار دیگری به دست بیاورم. واقعاً ارزشش را ندارد.»
شرکت‌های حمل‌ونقل بزرگ‌تر نیز با همین وضعیت روبه‌رو هستند. بشار سلیمان، یک اتوبوس گردشگری را اداره می‌کند که روزانه به ۹۰ لیتر گازوئیل نیاز دارد. پس از افزایش قیمت‌ها، هزینه پر کردن یک باک از معادل ۸۴ دلار به ۱۲۰ دلار افزایش یافته است. شرکت او هنوز ساختار جدید قیمت‌گذاری را نهایی نکرده، اما انتظار دارد برای جبران افزایش هزینه‌ها، نرخ روزانه معمول خود را که ۱۱۰ تا ۱۲۵ دلار است، دست‌کم ۱۵ دلار افزایش دهد. سلیمان گفت: «اگر یک گردشگر با این تصور بیاید که قرار است ۱۵۰۰ دلار هزینه کند، حالا باید پول بیشتری بپردازد. هتل‌ها، غذا، حمل‌ونقل و راهنمای تور، همگی گران‌تر خواهند شد. طی چند روز گذشته ترافیک و رفت‌وآمد کمی کمتر شده، اما این وضعیت دوام نخواهد داشت. هیچ‌کس نمی‌تواند از کسب درآمد صرف‌نظر کند.»
 
چرا بنزین در سوریه گران شد؟
اما دلایل افزایش قیمت بنزین در سوریه تنها به مشکلات داخلی و اختلال در تأمین سوخت محدود نمی‌شود. تشدید درگیری‌های منطقه‌ای و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز  که باعث افزایش قیمت جهانی نفت و تشدید بحران انرژی در عموم کشورها شده است، فشار مضاعفی بر بازار سوخت سوریه وارد کرده است. در کنار این عامل، وابستگی دمشق به واردات نفت و فرآورده‌های نفتی از روسیه و کاهش تولید پالایشگاه‌های روسیه در پی حملات اوکراین، از مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت بنزین در سوریه به شمار می‌روند.

فشار بر صادرات سوخت در روسیه 
عبدالحمید صلات، سخنگوی وزارت انرژی سوریه، دیروز گفت افزایش قیمت‌ها اقدامی موقت است که به دلیل افزایش هزینه‌های خرید سوخت در بازار جهانی و وابستگی شدید سوریه به واردات انجام شده و با تغییر شرایط بازار ممکن است قیمت‌ها دوباره افزایش یا کاهش پیدا کنند.
به گزارش رویترز، سوریه به‌شدت به فرآورده‌های نفی روسیه وابسته بوده و امسال معادل حدود ۶۰ هزار بشکه در روز، از روسیه فرآورده‌های نفتی مانند بنزین وارد کرده است. این عرضه با افزایش فشارها بر پالایشگاه‌های روسیه با مشکل بیشتری مواجه شده است. حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه موجب کاهش تولید در این کشور شده و مسکو را نیز به محدود کردن صادرات بنزین و گازوئیل واداشته است.
صلات اضافه کرد: قیمت‌ها تنها تحت تأثیر هزینه نفت خام نیستند، بلکه کمبود فرآورده‌های پالایش‌شده، افزایش هزینه‌های پالایش، حمل‌ونقل و تأمین سوخت نیز در این افزایش نقش داشته‌اند. مشکلات عرضه با تعطیلی سه‌ماهه پالایشگاه بانیاس، بزرگ‌ترین پالایشگاه سوریه، برای نخستین عملیات تعمیر و نگهداری جامع آن، تشدید شده است.

مساله جنگ آمریکا علیه ایران 
افزایش قیمت سوخت در سوریه در شرایطی رخ داد که تشدید بحران انرژی در منطقه و جهان، هزینه تأمین سوخت را برای این کشور به‌طور محسوسی افزایش داده است. این چارچوب، زمینه و دلایل بروز خشم و نارضایتی مردم سوریه در واکنش به تصمیم دولت حاکم برای افزایش قیمت سوخت را روشن می‌کند؛ تصمیمی که در پی افزایش قیمت جهانی نفت اتخاذ شده و بخش قابل‌توجهی از این افزایش قیمت‌ها نیز از پیامدهای درگیری نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران و نیز درگیری روسیه و اوکراین است. جروزالم پست، رسانه صهیونیستی، در گزارشی نوشت که تداوم جنگ آمریکا علیه ایران، می‌تواند فشار اقتصادی مضاعفی بر سوریه وارد کند؛ کشوری که همزمان درگیر روند بازسازی و احیای اقتصاد است و توان محدودی برای تحمل شوک‌های جدید دارد.
افزایش قیمت جهانی نفت و فشار ناشی از آن تنها مختص به سوریه نیست و پیامدهای گسترده‌تری در بازار انرژی به همراه داشته است. به گزارش سی‌ان‌ان، قیمت نفت پس از حملات اخیر آمریکا به نفتکش‌های ایرانی در خلیج فارس و ازسرگیری درگیری‌ها در یمن که کشتیرانی در تنگه باب‌المندب را تحت تأثیر قرار داده است، بار دیگر از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. در آمریکا نیز افزایش قیمت سوخت، هزینه انرژی خانوارها را بالا برده و تحلیلگران از احتمال افزایش ۳۰ درصدی قیمت نفت گرمایشی در فصل زمستان خبر داده‌اند.
با این حال، پیامدهای افزایش قیمت انرژی در کشورهای کم‌درآمدتر و آسیب‌پذیرتر مانند سوریه شدیدتر است. افزایش هزینه سوخت، توان مردم برای دریافت خدمات ضروری را کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی، افزایش قیمت سوخت می‌تواند از یک مسأله اقتصادی به یک مسأله اجتماعی و سیاسی تبدیل شود و زمینه شکل‌گیری اعتراض‌های گسترده‌تر را فراهم کند.