هضم هر لقمه

گاهی پیش می‌آید و این شوق در دلم جای می‌گیرد که‌ ای‌ کاش وقت و انرژی بیشتری وجود داشت تا می‌توانستم تمام کتاب‌های عالم، همه فیلم‌ها و هرآنچه از قطعات ارزشمند موسیقایی وجود دارد را در این مدت عمر می‌خواندم، می‌دیدم و می‌نیوشیدم اما یاد این جمله «سنکا» فیلسوف رومی در کتاب «مکتوبات رواقی» می‌افتم که با پنج تمثیل کاربردی «پراکنده‌خوانی» را منع می‌کند. یک) قوتی که چون تناول کنی دفع شود نه فایدتی به بدن می‌رساند و نه قُوّتی، دو) هیچ چیز مانع شفای زخم نمی‌شود که تغییر مکرر مرهم. زخم را هماره عوض کردن آن را تازه می‌دارد، سه) گیاهی که مدام از خاکی به خاک دیگرش ببری هرگز چندان که باید نمی‌بالد و بار نمی‌گیرد، چهار) خوراک اگر زیاده متنوع باشد، قوت نمی‌بخشد و هاضمه را مختل می‌سازد، پنج) آن کس که همه جا هست بدان که هیچ کجا نیست. آنان که همیشه در سفرند آشنایان بسیار دارند اما دوست نه. مطابق این تقریر «سنکا» ورق زدن کتاب‌های بسیار، آدمی را گزند می‌رساند. 
شمس هم در مقالات در این راستا سخن گفته است. می‌گوید: «نفع در این است که لقمه‌ای خوردی، چندانی صبر کنی که آن لقمه نفع خود بکند، آنگاه لقمه دیگر بخوری». پر واضح است که منظور شمس بر فهم کامل هر آموزه معنوی است، وقتی با یک پیام معنادار روبه‌رو شدی باید صبر کنی تا آن مسأله، کامل هضم شود و به مرحله قبول و عمل برسد آنگاه به دنبال حل مسائل دیگر باشیم. در واقع، موارد آموختنی کم نیستند. دانستن بلندترین رود آفریقا و کوتاه‌ترین کوه ژاپن، نوع حاکمیت جیبوتی و رشد اقتصادی سیرالئون هم یک آموزه است اما اگر به من ربطی نداشته باشد دانستنش مساوی است با فهمیدن تعداد دقیق مورچه‌هایی که همین لحظه از بالای دیوار خانه ما راه می‌روند.
شمس در ادامه می‌گوید: «اگر من در این علم‌های ظاهر شروع کردمی، تا یک درس را اتقان نکردمی، به دیگری شروع نکردمی. از بهر آنکه چون این درس مخمَّر نشده باشد، چنانکه همه فواید و اشکالات که مولانا فرمود توانم اعاده کردن، فردا هرگز درس دیگر نگیرم. همان درس را بازخوانم. کسی یک مسأله را مخمَّر کند چنانکه حق آن است، بهتر باشد از آنکه هزار مسأله بخواند خام». بنابراین خیلی چیزها را نباید آموخت. خیلی از دانسته‌های ما از مقوله‌ زهر شیرین است. اینها علم ناسودمندند، بلکه زیان هم می‌رسانند. این دانسته‌ها بار خاطرند و حرکت من را به سمت ابتهاج درونی و شادی والا کُند می‌کنند. مزاحم هستند و آدمی را گران‌بار می‌کنند؛ کردارهایی هستند که به من هیچ ارتباطی ندارند.
صفحات
  • صفحه اول
  • سیاسی
  • جهان
  • دیپلماسی
  • اقتصادی
  • علم و فناوری
  • اندیشه
  • ایران زمین
  • کتاب
  • خودرو
  • حوادث
  • گزارش
  • اطلاع رسانی
  • صفحه آخر
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و صد و بیست و دو
 - شماره نه هزار و صد و بیست و دو - ۲۳ شهریور ۱۴۰۵