ضرورت در بازنگری قوانین انضباطی
فرشید علیاکبری
کارشناس حقوقی
فوتبال بدون شک پرطرفدارترین ورزش جهان است و علاوه بر جنبه ورزشی، نمادی از فرهنگ، اخلاق و همبستگی اجتماعی به شمار میرود. ولی متأسفانه در سالهای اخیر پدیده بیاخلاقی در فوتبال ایران افزایش یافته و این موضوع تنها به بازیکنان محدود نمیشود، بلکه مربیان، تماشاگران، رسانهها و حتی برخی مدیران باشگاهها را نیز دربر گرفته است.
رفتارهای خشونتآمیز، حمله به داور، بازیکنان و کادر فنی، درگیری روی سکوها و ایجاد تنشهای هدفمند، موجب کاهش اعتماد عمومی به فوتبال میشود. وقتی خانوادهها شاهد چنین صحنههایی هستند، طبیعی است که حضور فرزندان خود در ورزشگاه را با نگرانی همراه بدانند.
در فوتبال ایران هزینههای قابل توجهی برای خرید، فروش و مارکتینگ بازیکنان صرف میشود؛ اما این سؤال مطرح است که چه میزان از این بودجه برای مسائل فرهنگی، رفتارشناسی و روانشناسی ورزشکاران، تماشاگران و مدیران هزینه میشود؟ فوتبال حرفهای تنها به آمادگی جسمانی محدود نیست و آمادگی ذهنی و سلامت روحی ورزشکار نیز باید مورد توجه باشگاهها قرار گیرد. حضور روانشناس و ارائه مشاوره تخصصی به بازیکنان میتواند در کنترل رفتار و کاهش تنشها مؤثر باشد.
کمیته انضباطی نیز میتواند نقش بازدارنده داشته باشد، اما حل ریشهای مشکل اهمیت بیشتری دارد. مجازاتها باید متناسب با شرایط مالی و اجتماعی فرد و به اندازهای بازدارنده باشند. جریمه ۱۰۰ میلیون تومانی برای بازیکنی که قرارداد چندصد میلیارد تومانی دارد، بازدارندگی چندانی ایجاد نمیکند و لازم است احکام انضباطی متناسبتر و مؤثرتر باشند.
از سوی دیگر، فشار همهجانبه هواداران، رسانهها و مدیران باشگاهها باعث شده نتیجه یک مسابقه گاهی به مسأله مرگ و زندگی تبدیل شود. همه باید بپذیرند که فوتبال در نهایت یک ورزش و رقابت است و برد و باخت، بخشی از ذات آن محسوب میشود.
اما دراین میان، پیشکسوتان مسئولیت مهمتری دارند. از نگاه هوادار و نوجوانی که تازه فوتبال را آغاز کرده، پیشکسوت یعنی الگو. فوتبالیستهایی که سالها قهرمان و الگوی نسلهای مختلف بودهاند، باید خویشتنداری بیشتری داشته باشند. استفاده از الفاظ رکیک و رفتارهای ناهنجار، نهتنها تصویر فرد را خدشهدار میکند، بلکه الگوی نامناسبی برای نسل آینده میسازد.
در جامعهای که کودکان و نوجوانان از طریق فضای مجازی به انواع محتوای ورزشی دسترسی دارند، نمیتوان آنها را از مشاهده چنین صحنههایی دور نگه داشت. بنابراین، با تقویت کار فرهنگی در باشگاهها، توجه به روانشناسی ورزش و مهمتر از همه، حرفهایگری و خویشتنداری پیشکسوتان، میتوان فرهنگ اخلاقی و ورزشی جامعه را بهبود بخشید.
