«ایران» ضرورت بازنگری جدی در آیین‌نامه‌های انضباطی فوتبال را بررسی می‌کند

مانور هنجارشکنان زیر سایه قانونی که بازدارنده نیست

سینا حسینی / یکی از چالش‌های همیشگی فوتبال در سراسر جهان، بروز رفتارهای نامتعارف و هنجارشکنانه از سوی چهره‌های شاخص این رشته در محیط‌های ورزشی است؛ رفتارهایی که به دلیل میزان دیده‌شدن این افراد، می‌تواند آثار منفی گسترده‌ای بر فضای فوتبال و افکار عمومی، بویژه نسل جوان، بر جای بگذارد. بر همین اساس، فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) همواره بر ضرورت برخورد قاطع با تخلفات و بداخلاقی‌های فوتبالی تأکید کرده و به ارکان قضایی فوتبال اختیار داده است تا با اجرای قوانین انضباطی، زمینه را برای سالم‌سازی فضای این رشته فراهم کنند.
با وجود تأکید فراوان فیفا، در برخی موارد همچنان شاهد رفتارهایی غیرحرفه‌ای و دور از شأن فوتبال هستیم؛ رفتارهایی که با نادیده گرفتن مقررات انضباطی، فضای فوتبال را متشنج کرده و زمینه‌ساز حواشی و چالش‌های تازه می‌شوند. چنین اتفاقاتی را نمی‌توان صرفاً یک لغزش شخصی یا موضوعی پیش‌پاافتاده تلقی کرد و با یک تذکر یا جریمه ساده از کنار آن گذشت.اینجاست که یک پرسش جدی برای افکار عمومی شکل می‌گیرد؛ چرا با وجود الزام تمامی ارکان فوتبال به رعایت قوانین و ضوابط مندرج در آیین‌نامه‌های انضباطی، همچنان برخی افراد به خود اجازه می‌دهند مقررات را نادیده بگیرند و با رفتارهای نامتعارف، فضای فوتبال را ملتهب کنند؟ آیا قوانین انضباطی موجود توانسته‌اند بازدارندگی واقعی و مؤثری 
ایجاد کنند؟
بازیکنان، مربیان و مدیران فوتبال به واسطه شهرت و میزان دیده‌شدن، بخشی از چهره عمومی ورزش محسوب می‌شوند و رفتار آنان، خواه‌ناخواه، بر جامعه و به‌خصوص نسل جوان اثر می‌گذارد. بنابراین نمی‌توان هر رفتار نامتعارف و ساختارشکنانه را تنها یک خطای فردی دانست و انتظار داشت با پرداخت جریمه یا دریافت یک تذکر، مسأله برای همیشه 
خاتمه یابد.
یکی از علل تداوم این رفتارها به ضعف بازدارندگی قوانین انضباطی بازمی‌گردد. زمانی که یک بازیکن، مربی یا مدیر اطمینان داشته باشد تخلفی نظیر اظهارنظر غیرمسئولانه، رفتار غیرحرفه‌ای یا نقض مقررات، تهدید جدی برای جایگاه و فعالیت حرفه‌ای او ایجاد نمی‌کند و نهایتاً با پرداخت جریمه ریالی می‌تواند پرونده را مختومه کند، طبیعی است که انگیزه کافی برای رعایت دقیق قانون کاهش یابد.
در چنین شرایطی، جریمه مالی ممکن است به جای «مجازات بازدارنده»، به «هزینه تخلف» تبدیل شود؛ هزینه‌ای که فرد می‌پردازد و سپس بدون تغییر جدی در رفتار خود به فعالیت ادامه می‌دهد. تداوم این روند، علاوه بر تکرار تخلفات، به عادی‌شدن برخی رفتارهای ناپسند و در نهایت تضعیف اقتدار قوانین انضباطی منجر 
خواهد شد.
البته برخورد سختگیرانه و چکشی به تنهایی راه‌حل نهایی نیست. اصلاح این وضعیت نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات شامل قوانین بازدارنده، اجرای بدون تبعیض، آموزش مستمر و فرهنگ‌سازی واقعی است. نمی‌توان از اهالی فوتبال انتظار رفتار حرفه‌ای داشت، اما در برابر تخلف، واکنشی کم‌اثر و قابل پیش‌بینی نشان داد.
حواشی و جنجال‌های روزهای اخیر در فوتبال ایران بار دیگر ضرورت بازنگری جدی در آیین‌نامه‌های انضباطی و تقویت ضمانت‌های اجرایی آنها را یادآور شده است. برای جلوگیری از تکرار اتفاقات مشابه و حفظ شأن فوتبال، ضروری است این قوانین در اسرع وقت مورد بازبینی اساسی قرار گیرند و هزینه تخلف، اخلاق‌گریزی و رفتارهای نامتعارف به اندازه‌ای افزایش یابد که قانون برای هیچ فردی قابل عبور نباشد. اقتدار فوتبال، پیش از هر چیز، در گرو اقتدار قانون و اجرای عادلانه و بدون تبعیض آن است.
صفحات
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و صد و بیست و یک
 - شماره نه هزار و صد و بیست و یک - ۲۲ شهریور ۱۴۰۵