روایتی از نشست صریح مدیران خانه سینما در روز ملی سینما
سینما با دغدغههای اجتماعی پیوند خورده است
بیست و یکم شهریور، همزمان با روز ملی سینما، سالن سیفالله داد خانه سینما میزبان نشستی بود که برخلاف عرف سالهای دور، نه برای جشن، بلکه برای مرور بیتعارف وضعیت موجود تشکیل شد. همایون اسعدیان مدیرعامل و محمدمهدی عسگرپور رئیس هیأت رئیسه خانه سینما، در نشستی که برنامههای گرامیداشت این هفته را اعلام میکرد، روبهروی خبرنگاران نشستند و از گرههای اصلی سینمای امروز حرف زدند؛ از شورای پروانه ساخت و چالشها گرفته تا طرحهای تازه مجلس و پروژههای هویتی صنف.
پرونده پروانه ساخت
یکی از محوریترین موضوعات مطرحشده، طرح خانه سینما درباره ساختار پروانه ساخت بود. اسعدیان با تفکیک میان اصل مجوز و شیوه نظارت اداری توضیح داد: «طرح ما حذف پروانه ساخت نیست بلکه حذف شورای پروانه ساخت است. در طرح ما فرآیند مشخص شده که سازنده فیلم از ابتدا تا انتها چطور باید پیش برود.»
او در پاسخ به این نقد که آیا حذف این شورا وضعیت نمایش و احتمال توقیف آثار را مبهمتر نمیکند، صریح و کوتاه گفت: «پروانه ساخت تمام شده و از بین رفته است.» محمدمهدی عسگرپور نیز در تأیید این نگاه، به تجربه گذشته فیلمهای دارای مجوز اشاره کرد و افزود: «آن فیلمهایی که پایین کشیده شدهاند، اتفاقاً پروانه داشتند منتها جسارت لازم برای نگه داشتن آنها نبود.»
دغدغهای که نمیتوان نادیده گرفت
بخش مهمی از نشست به واکنشهای اهالی سینما به رخدادهای اجتماعی دو سال اخیر و پیامدهای آن اختصاص داشت. اسعدیان در پاسخ به این پرسش که چرا تشکل صنفی سینما وارد موضعگیریهای فرامتنی میشود، گفت: «ما از جمله صنوفی هستیم که کار ما با دغدغههای اجتماعی و سیاسی گره خورده است. حتی آنهایی که میگویند امیدبخش فیلم بسازید، مگر ربط به اجتماع ندارد؟ خانه سینما چطور میتواند در بیانیههایش همراهی نکند و دعوت به آرامش نداشته باشد و در این زمینه هشدار ندهد؟ ما در زمان جنگ سه بیانیه داشتیم از جمله درباره شهادت رهبری ولی بعضی آگاهانه دو تای اول را نمیبینند و فقط میگویند خانه سینما ۳۰ روز بعد از جنگ واکنش نشان داده است.»
او درباره وضعیت سینماگرانی که پس از وقایع سال ۱۴۰۱ با احضار یا پرونده قضایی مواجه شدند، به فعالیت کمیته پیگیری اشاره کرد و خواستار افزایش مدارا شد: «باید سعه صدر را بالا ببرند و البته ما ارتباط خوبی با این بخشها داریم ولی گاهی اصلاً نمیدانیم با کدام نهاد طرف هستیم. حرف ما این است که بپذیریم در یک شرایط بحرانی خاص هستیم و هیچ مقطعی به پیچیدگی یک سال قبل نداشتیم و در این موقعیت هنرمندان حال خوبی ندارند. همه ما به روز زندگی میکنیم و این، حساسیتها را بیشتر میکند.» اسعدیان همچنین درخصوص ماجرای دیوارنویسی روی خانه برخی هنرمندان از موضعی آرام سخن گفت و اعلام کرد: «رضا کیانیان پیگیری کرده بود و خواست واکنشی نشان ندهیم، چون گاهی ماجرا آنطور که تصور میشود برنامهریزی شده نیست، منتظر هستیم ببینیم یک حرکت خودجوش نوجوانانه است یا هدایت شده.»
طرح مجلس
و تعریف واقعبینانه نفوذ
اشاره به طرح جدید مجلس تحت عنوان «مقابله با نفوذ بیگانگان» محور دیگر صحبتهای اسعدیان بود. او نسبت به محدود شدن حوزه بازنمایی واقعیتهای روز هشدار داد: «با این طرح اگر فیلمی درباره وضعیت امروز مسکن هم ساخته شود باید با عوامل تولید آن فیلم برخورد شود.» این نگاه پیشتر در موضعگیری عسگرپور نیز بازتاب یافته بود، جایی که به قرائتهای سطحی از نفوذ در رسانهها انتقاد کرده بود: «سالها گفتیم مراقب نفوذ باشید؛ نفوذی فقط با کراوات و موی زرد جلو نمیآید. تلویزیون این را سادهسازی میکرد ـ در سریالها موی نفوذی را زرد میکردند و انگلیسی حرف میزدند؛ این خودش بخشی از همان پروژه نفوذ بود چون آدرس غلط میداد. الان هم با این دو جنگ، نهادهای امنیتی بهتر میدانند که نفوذیها واقعاً کجا بودند.»
پاسداشت بیضایی و تقوایی
طبق اطلاعات ارائهشده در نشست، برنامههای گرامیداشت روز سینما محدود به روز بیستویکم نمانده و طی یک هفته پیگیری میشود. در این چارچوب و به عنوان اقدامی ماندگار در پاسداشت بزرگان سینمای ایران، کتابخانه خانه سینما به نام بهرام بیضایی و سالن کنفرانس این نهاد به نام ناصر تقوایی نامگذاری خواهد شد. مراسم اصلی گرامیداشت روز سینما پنجشنبه ۲۶ شهریور در موزه سینما برگزار میشود و از چند پیشکسوت تقدیر خواهد شد. همچنین طبق برنامهریزی هیأترئیسه، جشن بزرگ خانه سینما پس از وقفهای ۶ ساله، همزمان با شب یلدا برگزار میشود تا آثار تولیدشده در این سالها با سازوکاری معین داوری شوند و به نمایش درآیند.
بــــرش
دماوند؛ نماد پایداری سینمای ایران
این نشست با رونمایی از پوستر گرامیداشت این روز همراه شد؛ پوستری با تصویری از دماوند که اسعدیان معنای آن را بازگشت به ستونهای هویتی فرهنگ دانست و گفت: «دماوند نماد پایداری و استحکام است و سینمای ما نیز نماد همین پایداری است. نیاز داریم به مفاهیم فرهنگی خودمان بازگردیم. ایران یعنی دماوند، یعنی همان دیو سفید پای در بند.»
