از کاهش تردد کشتیها در هرمز تا تحولات تازه در بابالمندب دو گلوگاه مهم انرژی همزمان در کانون تحولات قرار گرفتهاند
بازار نفت به سیاستهای آمریکا پاسخ نمیدهد
بازار نفت در پایان هفته گذشته در شرایطی پرنوسان قرار گرفت که نگرانی درباره اختلال در مسیرهای انتقال نفت از یک سو و تلاشهای دیپلماتیک برای باز نگه داشتن مسیرهای کشتیرانی از سوی دیگر، قیمتها را میان دو محدوده متفاوت جابهجا کرد.
نفت برنت در معاملات روز جمعه
۲۰ شهریور ابتدا تا ۱۰۹.۹۷ دلار در هر بشکه بالا رفت یعنی در بالاترین سطح چهار ماه گذشته قرار گرفت، اما در ادامه با انتشار خبرهایی درباره تلاش برای دستیابی به توافقی موقت بر سر تردد کشتیها از تنگه هرمز، بخشی از این رشد را پس داد و در محدوده ۱۰۴ دلار قرار گرفت که نشان میدهد بازار نفت همچنان بخش قابلتوجهی از ریسک اختلال در عرضه را در قیمتها لحاظ کرده است.
ابزارهای آمریکا اثر ندارد
افزایش قیمت نفت واکنش مقامهای سیاسی را نیز به دنبال داشته است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به افزایش قیمت نفت برنت و با انتشار نموداری درباره روند آینده قیمت نفت، اقدامات آمریکا برای مهار قیمتها را بیاثر دانست. قالیباف در مطلبی به زبان انگلیسی در یکی از شبکههای اجتماعی نوشت: اگر دنبال یک راهنمایی برای آینده بازار نفت میگردید و مقامات اقتصادی دولت آمریکا چیزی نمیگویند، بیایید به آینده نگاهی بیندازیم: وزارت خزانهداری برای کنترل قیمت نفت زرادخانه ابزارهای بیاثر خودش را (از قبیل دروغپردازی با آکسیوس، مداخله در بازار، آزادسازی ذخایر و…) خالی خواهد کرد ولی اثری در کاهش قیمت ندارد.
از سوی دیگر، حسن یعقوب، نماینده سابق پارلمان لبنان، نیز افزایش قیمت نفت را عاملی برای افزایش فشار بر دونالد ترامپ دانسته و گفته است هرچه قیمت نفت بالاتر باشد، فشار بیشتری بر رئیسجمهوری آمریکا وارد خواهد شد و با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای میتواند بر محبوبیت او اثر بگذارد.
بازار نفت در محاصره دو تنگه
بخش مهمی از افزایش قیمت نفت در روزهای گذشته به وضعیت تنگه هرمز مربوط میشود، مسیری که هرگونه اختلال در آن میتواند جریان صادرات نفت و گاز کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. بر اساس دادههای ردیابی کشتیها که رویترز به آنها استناد کرده است، تردد شناورها از هرمز بهشدت کاهش یافته و روز پنجشنبه تنها ۷ شناور از این مسیر عبور کردهاند؛ از این تعداد، ۲ شناور از تنگه خارج و ۵ شناور وارد شدهاند. این رقم با وضعیت عادی پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ فاصله زیادی دارد، زمانی که به طور معمول حدود ۱۲۵ شناور بزرگ تجاری در روز از هرمز عبور میکردند.
اهمیت این کاهش زمانی روشنتر میشود که بدانیم، پیش از تشدید درگیریها حدود یکپنجم عرضه روزانه نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکرد. بنابراین حتی بدون توقف کامل صادرات، کاهش تردد کشتیها میتواند هزینه حملونقل و بیمه را افزایش داده و ریسک عرضه را بالا ببرد.
اما بازار نفت فقط با مشکل هرمز مواجه نیست. در روزهای اخیر، تحولات جنوب دریای سرخ نیز به عامل دیگری برای نگرانی بازار تبدیل شده است. رویترز گزارش داده نیروهای انصارالله روز پنجشنبه گذشته بندر مخا در یمن را تصرف کردند و روز جمعه به جزیره راهبردی پریم و منطقه ذباب در نزدیکی تنگه بابالمندب رسیدند.
بابالمندب یکی از مسیرهای مهم انتقال کالا و انرژی میان دریای سرخ و خلیج عدن است. اهمیت این مسیر برای بازار نفت زمانی بیشتر میشود که همزمان تردد از هرمز نیز با محدودیت روبهرو باشد. واشنگتنپست نیز در گزارشی درباره پیشروی انصارالله در این منطقه نوشت کنترل بابالمندب میتواند مسیر جایگزین هرمز برای صادرات نفت عربستان را نیز با مشکل مواجه کند.
