«جوان پلاس»؛ سامانهای که قرار است مسیر دریافت تسهیلات را کوتاهتر کند
نسخه جدید دولت برای اشتغال جوانان
نه کمبود انگیزه است و نه نداشتن تخصص، گاهی فاصله میان ایده و تبدیل آن به یک کسبوکار برای بسیاری از جوانان یک مانع جدی است. دسترسی به منابع مالی فقط یک گزینه است اما میتواند مسیر تبدیل ایده به اجرا و به وجود آمدن یک کسبوکار را ببندد. اما بهتازگی وزارت ورزش و جوانان برای بازگشایی این مسیر و تحقق ایدههای تعداد زیادی از جوانان، تلاش کرده است بخشی از این راه را کوتاهتر کند؛ با راهاندازی سامانهای که قرار است فرآیند دریافت تسهیلات اشتغالزایی را از مرحله ثبت ایده تا پیگیری درخواست، در یک مسیر متمرکز قرار دهد. سامانهای که در اولین گام با یکهزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار فعالیت خود را آغاز میکند و قرار است دسترسی جوانان به منابع مالی را سادهتر، شفافتر و کمهزینهتر کند.
پایان رفتوآمدهای فرسایشی
پیچیدگی فرآیند دریافت وام و رفتوآمد میان دستگاهها و بانکها همیشه یکی از گلایههای متقاضیان تسهیلات بوده، مسیری که برای جوانان ساکن مناطق دورافتاده یا کمبرخوردار، دشوارتر هم میشود. با این اوصاف و در مسیر راهاندازی این سامانه، وزارت ورزش و جوانان تلاش کرده این فرآیند را تا حد امکان به فضای آنلاین منتقل کند. علیرضا رحیمی، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، در آیین رونمایی از این سامانه اعلام کرد: «بر اساس قانون، وزارت ورزش و جوانان موظف است کمکهای فنی و اعتباری اختصاصیافته دولت را برای اشتغالزایی جوانان در عرصههای مختلف به کار گیرد.»
به گفته او، در گذشته نیز اقداماتی در این زمینه انجام شده بود، اما از ابتدای دولت چهاردهم تلاش شد طرحی طراحی شود که بتواند تعداد بیشتری از جوانان را با مبالغ بالاتر تحت پوشش قرار دهد. اما بررسی تجربه قبلی، ضرورت تغییر در فرآیند را آشکار کرد؛ تغییری که به گفته معاون امور جوانان، قرار است دسترسی جوانان به تسهیلات و میزان اختیار استانها در تصمیمگیری را افزایش دهد. همین موضوع به یک راهحل ختم شد. وزارت ورزش و جوانان به این نتیجه رسید که یک سامانه متمرکز راهاندازی کند، سامانهای که بخشی از پنجره واحد خدمات جوانان با عنوان «جوانپلاس» محسوب میشود. جوانان میتوانند از طریق جوانپلاس یا سایت وزارت ورزش و جوانان برای دریافت تسهیلات اقدام کنند، اما توصیه وزارتخانه استفاده از جوانپلاس است؛ چراکه این سامانه قرار است فقط به تسهیلات اشتغال محدود نماند و سایر خدمات حوزه جوانان را نیز در خود جای دهد. متقاضی در این سامانه طرح یا ایده خود را ثبت و سپس مراحل مختلف بررسی و دریافت تسهیلات را پیگیری میکند. مزیت دیگر سامانه، امکان رصد فرآیند است؛ یعنی متقاضی قرار نیست پس از ثبت درخواست در یک مسیر مبهم منتظر بماند. مراحل کار برای او قابل مشاهده و پیگیری خواهد بود و در سوی دیگر، مدیران نیز از طریق داشبورد مدیریتی میتوانند روند پروندهها را رصد کنند. با این اوصاف بخشی از فاصله میان ثبت درخواست و دانستن سرنوشت درخواست حذف میشود.
وام برای جوانانی
که سابقه بانکی ندارند
یکی از نکات مهم این طرح، توجه به جوانانی است که هنوز وارد چرخه رسمی فعالیت اقتصادی نشدهاند. در نظام معمول بانکی، سابقه اعتباری، حساب بانکی، توان مالی و پیشینه فعالیت اقتصادی نقش مهمی در ارزیابی متقاضی دارند، اما جوانانی که میخواهند فعالیت اقتصادی خود را آغاز کنند، چنین سابقهای ندارند. طبق گفته معاون امور ورزش و جوانان، «صندوق کارآفرینی امید» میتواند در این بخش ظرفیت مناسبی ایجاد کند؛ چون قرار نیست فقط متقاضیانی که از اعتبار مالی بالایی برخوردارند، امکان استفاده از تسهیلات را داشته باشند.
به گفته او، جوانی که ایدهای برای تبدیل آن به یک فعالیت اقتصادی دارد اما شرکت، حساب بانکی یا سابقه اعتباری مورد انتظار نظام بانکی را ندارد، میتواند از این مسیر برای آغاز فعالیت خود استفاده کند. این تسهیلات با نرخ حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد ارائه میشود و امکان در نظر گرفتن دوره تنفس تا یک سال نیز وجود دارد. تسهیلات همچنین محدود به یک نوع هزینه نیست و میتواند برای سرمایه ثابت و سرمایه در گردش مورد استفاده قرار گیرد. اشخاص حقیقی و حقوقی، تعاونیها و شرکتهای دانشبنیان نیز میتوانند در این فرآیند متقاضی باشند. برای شروع این طرح، یکهزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است.
سهم هر استان چقدر است؟
همه جوانان کشور در این طرح جا دارند و قرار نیست همه منابع در یک نقطه متمرکز شود. بر اساس مدل طراحیشده، سهم هر استان از منابع اختصاصیافته با توجه به نرخ بیکاری و جمعیت جوان تعیین میشود. پس از تعیین سهم استانها نیز تصمیمگیری درباره نحوه استفاده از منابع به خود استانها واگذار شده است.
وزارت ورزش و جوانان این رویکرد را بخشی از سیاست عدم تمرکز میداند؛ سیاستی که بر اساس آن قرار است تصمیمگیری تا حد امکان به مناطق مختلف کشور نزدیک شود و استانها در تعیین اولویتهای خود نقش بیشتری داشته باشند. اهمیت این موضوع برای مناطق کمبرخوردار بیشتر است؛ مناطقی که ممکن است هم با نرخ بالاتر بیکاری مواجه باشند و هم دسترسی محدودتری به شبکه بانکی داشته باشند.
حذف محدودیتهای جغرافیایی یکی از ویژگیهایی است که معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان بر آن تأکید دارد.
به گفته رحیمی، جوانان ساکن مناطق دورافتاده و کمبرخوردار که ممکن است شعبه فیزیکی بانک عامل در محل زندگی آنها وجود نداشته باشد، میتوانند از طریق اینترنت فرآیند دریافت تسهیلات را آغاز کنند.
تجربهای که قرار است
به وام ازدواج برسد
فعالیت این سامانه به تسهیلات اشتغالزایی محدود نمیماند. وزارت ورزش و جوانان از تجربه «جوانپلاس» در حوزه وام ازدواج که سالها یکی از دغدغههای اصلی جوانان بوده هم استفاده میکند. رحیمی در مراسم راهاندازی سامانه اشتغالزایی با اشاره به گلایه جوانان از وضعیت موجود وام ازدواج اعلام کرد، وزارت ورزش و جوانان در حال طراحی مدلی برای تجمیع و تسهیل فرآیند دریافت این تسهیلات است. هدف این است که تخصیص وام ازدواج نیز تا حد امکان از طریق یک سامانه اینترنتی، اپلیکیشن یا پلتفرم انجام شود و جوانان برای دریافت تسهیلات مجبور به مراجعات فیزیکی متعدد نباشند. به گفته رحیمی، افزایش سرعت پرداخت، کمک به بانکها برای انجام تعهدات و در نهایت افزایش رضایتمندی جوانان، سه هدف اصلی این مدل پیشنهادی است.

