دومین موزه «صدا و موسیقی» با حضور معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از هنرمندان در برج آزادی گشایش یافت.دراین موزه بیش از ۲۲۰ ساز و ابزار مرتبط با صدا و موسیقی نگهداری می‌شود. موزه‌ای تخصصی که مجموعه‌ای از سازهای ایرانی، ادوات قدیمی تولید و ضبط صدا و همچنین آثاری مرتبط با فرهنگ‌های موسیقایی دیگر کشورها را در خود جای داده است.
سیدمحسن حسینی، رئیس برج آزادی، درباره ایده راه‌اندازی «موزه صدا و موسیقی» در برج آزادی به «ایران» گفت: «با توجه به اینکه در این مجموعه موزه‌های تخصصی مختلفی از جمله موزه عروسک‌های سایه‌ای با موضوعات تخصصی در حوزه هنرهای تجسمی و نمایشی، گنجینه آثار هنری با محوریت هنرهای تجسمی و حجم و همچنین موزه عکس و تصویر استاد محمد علی جلیل‌الاسلام و دوربین‌های عکاسی وجود دارد، جای یک موزه تخصصی در حوزه صدا و موسیقی احساس می‌شد. براین اساس مدت‌ها به دنبال فرصتی بودیم تا بتوانیم این ایده را عملی کنیم تااینکه با پیشنهاد حسین ساجدی‌نیا و دستور مدیرعامل محترم بنیاد رودکی محمد الهیاری، موضوع راه‌اندازی موزه صدا و موسیقی با هدف تکمیل موزه‌های تخصصی بنیاد رودکی و ساماندهی این بخش مطرح شد.»
او در ادامه افزود: «با توجه به اینکه در تالار فرهنگ مجموعه، موضوعات متنوعی وجود دارد و این فضا از نظر نمایشگاهی یکی از در دسترس‌ترین بخش‌های برج آزادی محسوب می‌شود، پیشنهاد شد این تالار برای راه‌اندازی موزه آماده شود. البته آماده‌سازی این موزه زمان‌بر بود و بخشی از آثار با همکاری آقای ساجدی نیا از شهر تبریز به مجموعه منتقل شد و همکاران ما بخش‌های فنی، طراحی QR کدها و اطلاع‌رسانی را انجام دادند.
اولویت با سازهای ایرانی
حسینی درباره معیار انتخاب سازهای موجود در موزه گفت: «اولویت اصلی ما در این موزه سازهای ایرانی بوده است. معرفی هنر ایرانی، مقام‌ها و دستگاه‌های موسیقی ایرانی و سازهای این سرزمین برای ما اهمیت ویژه‌ای داشته است.البته در کنار موسیقی ایرانی، سازهایی از موسیقی کلاسیک و موسیقی غربی مانند ویولن و فلوت نیز در فضایی مجزا تعریف شده‌اند.» او با اشاره به مفهوم گسترده موزه صدا و موسیقی گفت: «وقتی از «موزه صدا و موسیقی» صحبت می‌کنیم، تنها سازهای شناخته‌شده مدنظر نیستند؛ بلکه اشیا و ابزارهایی که تولید صدا می‌کنند نیز می‌توانند بخشی از این مجموعه باشند. برای مثال، سازهایی که با هدف آموزش موسیقی به کودکان ساخته شده‌اند یا سازهایی که با استفاده از هسته و بخش‌هایی از میوه‌ها شکل گرفته‌اند، می‌توانند در این موزه حضور داشته باشند. این تنوع، از منظر صدا و شیوه تولید آن، ظرفیت‌های گسترده‌ای را پیش روی موزه قرار می‌دهد.»

موسیقی؛ زبان مشترک ملت‌ها
رئیس برج آزادی درباره امکان قرار گرفتن سازهای فرهنگ‌های مختلف در کنار سازهای ایرانی نیز بیان کرد: «موسیقی زبان هنر است و با زبان هنر می‌توان با دیگران گفت‌وگو کرد. وقتی موسیقی را یک زبان بین‌المللی می‌دانیم، می‌توانیم از طریق آن با فرهنگ‌ها و ملت‌های مختلف ارتباط برقرار کنیم.»

موزه‌ای برای نسل جوان 
و پژوهشگران
حسینی درباره اینکه آیا موزه صدا و موسیقی می‌تواند به مرکزی برای پژوهش در زمینه تاریخ سازسازی و موسیقی و همچنین آشنایی نسل جوان با این میراث تبدیل شود، گفت: «بله، صددرصد. یکی از رویکردهای ما در مراحل بعدی، آشنا کردن کودکان و نوجوانان با موسیقی اصیل ایرانی، شناخت موسیقی و فرهنگ این سرزمین است. موسیقی از درون جامعه و فرهنگ مردم شکل می‌گیرد. وقتی درباره ساز نی‌انبان صحبت می‌کنیم، در واقع درباره تاریخ و فرهنگ مردم جنوب ایران نیز صحبت می‌کنیم. نی‌انبان تنها یک ساز نیست، بلکه عصاره و نمادی از یک فرهنگ و شیوه زندگی است. بنابراین وقتی این سازها در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، مجموعه‌ای از روایت‌های فرهنگی و اجتماعی را شکل می‌دهند.براین اساس برای تکمیل این رویکرد، سلسله‌نشست‌هایی را نیز تعریف کرده‌ایم تا بتوانیم در کنار معرفی سازها و موسیقی‌ها، محتوای فرهنگی و پژوهشی این مجموعه را پربارتر کنیم. در این زمینه با هنرستان‌ها، دانشگاه‌ها و دیگر مراکز علمی و آموزشی نیز همکاری خواهیم داشت.»

صیانت از میراث موسیقایی 
و تاریخ شفاهی
حسینی درباره نقش این موزه در حفظ و صیانت از آثار و میراث موسیقایی که بخش قابل توجهی از آنها در مجموعه‌های شخصی نگهداری می‌شوند، اظهار کرد: «ما در حوزه هنرهای تجسمی تجربه مشابهی داشته‌ایم. یکی از آثاری که در حراج تهران به فروش رسیده، اکنون در این مجموعه نگهداری می‌شود.بسیاری از آثار هنرمندان برجسته هنرهای تجسمی به ما اهدا شده‌اند؛ چراکه هنرمندان می‌دانند اینجا گنجینه‌ای است که با توجه به امکانات موجود، ظرفیت مناسبی برای نگهداری و صیانت از هنر ایرانی و آثار تجسمی دارد.همین نگاه می‌تواند درباره موسیقی نیز صدق کند. موزه صدا و موسیقی می‌تواند در آینده محلی برای نگهداری سازها، آثار، اسناد و روایت‌های مرتبط با موسیقی باشد و بخشی از میراث موسیقایی و تاریخ شفاهی این سرزمین را برای نسل‌های آینده حفظ کند.»

روایت چهار دهه مجموعه‌داری
حسین ساجدی‌نیا، نوازنده تار، پژوهشگر و مجموعه‌دار حوزه موسیقی و میراث فرهنگی، که این موزه به همت او در برج آزادی راه‌اندازی شده است، درباره شکل‌گیری این مجموعه به «ایران» گفت: «موزه «صدا و موسیقی» یک موزه تخصصی است که با توجه به اهمیت موضوع و ظرفیت آن برای معرفی عظمت فرهنگی کشور در حوزه موسیقی، آیین‌ها و ادوات صوتی شکل گرفته است.» به گفته او، بخش قابل توجهی از این آثار پیش‌تر در تبریز نگهداری می‌شد، اما با توجه به اهمیت دسترسی پژوهشگران و علاقه‌مندان به این مجموعه، تصمیم گرفته شد بخشی از آنها به تهران منتقل شود. ساجدی‌نیا درباره سابقه شکل‌گیری این مجموعه گفت: «سازهای موجود را طی حدود ۴۰ سال جمع‌آوری کرده‌ام. این مجموعه اکنون در دو موزه، یکی در تبریز و دیگری در تهران، نگهداری می‌شود و با توجه به محدودیت فضای موزه تبریز، تصمیم گرفته شده بخشی از این آثار در تهران به نمایش گذاشته شود. نکته قابل توجه اینکه هیچ‌یک ازسازهای موجود اهدایی نیستند و تمامی آنها را طی سال‌های مختلف خریداری کرده‌ام.

مهدی شفیعی، معاون امور هنری وزارت فرهنگ 
و ارشاد اسلامی، در گفت‌وگو با «ایران»:
موزه‌ها حافظ تاریخ و میراث هنر هستند

 برای شکوفایی هنر، ما به یک زیست‌بوم پویا نیاز داریم که بخش‌های مختلف آن به‌ صورت هم‌افزا فعالیت کنند. در حوزه آموزش، نهادهایی نظیر دانشگاه‌ها، مراکز علمی و آموزشگاه‌ها وظیفه دارند با تمرکز بر تخصص‌های خود، به پرورش استعدادها بپردازند. در حوزه تولید، ما با هنرمندان، پدیدآورندگان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی روبه‌رو هستیم که آثار خود را در تالارها، گالری‌ها و سالن‌های کنسرت به نمایش می‌گذارند اما تنها آموزش و تولید کافی نیست؛ برای جریان‌سازی و رشد این فرآیند، حضور منتقدان و پژوهشگران جهت دیده‌بانی و نقد هنری در این زیست‌بوم امری حیاتی است. در کنار این ارکان، حفظ تاریخچه فرهنگ و هنر نیز وظیفه‌ مهمی است. این حفظ و نگهداری می‌تواند از دو مسیر صورت گیرد؛ اول، از طریق «تاریخ شفاهی هنر» که اهمیتی بنیادین دارد و دوم، از طریق نهادهای موزه‌ای. موزه‌های هنرهای معاصر، موزه‌های هنرهای سنتی و موزه‌های تخصصی مانند موزه صدا و موسیقی یا موزه موسیقی ایران که مرحوم علی مرادخانی در تجریش بنیانگذاری کرد، اینها نقش کلیدی در حفظ میراث فرهنگی ما ایفا می‌کنند و بستری ارزشمند برای بهره‌مندی پژوهشگران فراهم می‌کنند.