سربازی حریدیها دیگر اولویت نخست انتخاباتی نیست؟
محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین
یکی از بخشهای مهم جامعه کنونی اسرائیل، طیفی است که به مذهبی-ملیگرا مشهور است؛ طیفی که در کنار اهمیت دادن به مسأله دین و هویت یهودی، ماهیت رژیم صهیونیستی و گفتمان صهیونیستی را هم قبول دارد و جزو اصول مهم آن است. این جامعه همیشه بخشی از بدنه آرای سبد جریان راستگرا و همچنین لیکود بودهاند. به طور میانگین گفته میشود که حدود 12 کرسی از 120 کرسی سهم چنین جامعهای است؛ که نشان میدهد جلب آرای این طیف در کدام یک از احزاب راست مانند لیکود (نتانیاهو)، قدرت یهودی (بن گویر)، صهیونیسم مذهبی (اسموتریچ) و... حائز اهمیت است.
نظرسنجی جدید روزنامه عبری یدیعوت آحارونوت تصویری پیچیده از رفتار انتخاباتی این جامعه، یعنی مذهبی-ملی اسرائیل ارائه میدهد؛ جامعهای که اگرچه در موضوعاتی معافیت حریدیها از خدمت نظامی یا حضور پررنگ حریدیها و قوانین شان با دولت اختلاف جدی دارد، اما این مسأله الزاماً به تغییر جهت سیاسی گسترده منجر نشده است. بر اساس این نظرسنجی، تنها ۱۵ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که موضوع سربازی حریدیها و عدالت در این مسأله مهمترین عامل آنها برای انتخاب حزب در انتخابات آینده است.
اما در مقابل، سیاست امنیتی دولت با ۳۵ درصد در رتبه اول قرار دارد. پس از آن، هویت یهودی با ۲۵ درصد جای میگیرد و مسأله شهرکسازی در کرانه باختری تنها برای ۱۴ درصد مهمترین موضوع انتخاباتی است. حتی در میان حریدیها، یعنی مذهبیهای ملی تندرو، مسأله هویت یهودی و سیاست امنیتی هر کدام حدود ۳۴ درصد اهمیت دارند، در حالی که تنها ۷ درصد مسأله سربازی حریدیها را اولویت اصلی خود میدانند. همین نتایج نشان میدهد که حتی برای این طیف که در دو سال اخیر موضوع سربازی حریدیها جزو پرچالشترین و یکی از اصلیترین ترندهای رسانهای شان بوده، در مقابل موضوع امنیت و هویت در لحظه انتخاب تک لیست برای تشکیل دولت به حاشیه میرود و اهمیت بسیار کمتری پیدا میکند. درک همین مسأله میتواند چرایی کنش نتانیاهو در هفتههای اخیر و تمرکز بر امنیت، جنگ، لبنان و کرانه باختری در کنار ذهنیتسازی از هویت یهودی و دوگانهسازی با احزاب عربی را توضیح دهد. این وضعیت در روایتهای شخصی رأیدهندگان نیز دیده میشود. موتی کوهن، وکیل ساکن پتاحتیکوا، میگوید معافیت حریدیها از خدمت برای او آزاردهنده است، اما حاضر نیست به خاطر آن کابینه راستگرا را سرنگون کند؛ از نگاه او، فروپاشی دولت و پیامدهای سیاسی و امنیتی آن خطرناکتر است.
