سرمایهای که نباید از فوتبال گرفته شود
سید کاظم اولیایی
مدیرعامل پیشین استقلال
افتخار تیمهای استقلال و پرسپولیس، هواداران آنهاهستند و با توجه به شرایط فعلی ورزش کشور که چندان هم خوب پیش نمیرود، اتفاقاتی رخ داده که باعث شده تماشاگران از فوتبال دور شوند؛ اقدامی که خلاف ماهیت فوتبال حرفهای و تعریف فیفاست. فوتبال حرفهای در دنیا یعنی مشتریمحوری و وقتی دو تیم حرفهای یک شهر روبهروی هم قرار میگیرند، در واقع سرمایههای فوتبال یک شهر، یعنی هواداران، با یکدیگر روبهرو میشوند. اما در ایران، به دلیل خصولتی بودن باشگاهها، ضعف در مدیریت ورزشی و برنامهریزی نامناسب فدراسیون که یک مثلث ناکارآمد را ایجاد کردهاند، شرایط بهگونهای پیش میرود که تمام افتخار دو تیم آبی و قرمز پایتخت؛ افتخاری که فوتبال کشورمان در تمام دنیا به آن میبالد، یعنی حضور ۱۰۰ هزار تماشاگر، در حال از بین رفتن است. خصولتی بودن باشگاهها و در اختیار بودن ورزشگاهها توسط دولت، مدیران را وادار میکند بدون داشتن سختافزار مناسب و درآمد خالص، اقدام به تجهیز استادیوم یا ورزشگاهی نکنند. بنابراین بهتر است ارگانهای صنعتی دست از مجموعهداری بردارند و آن را به بخش خصوصی واگذار کنند تا مسیر جذب هوادار نیز توسط خود باشگاه و با برنامهریزی حرفهای مدیریت شود.
در تمام دنیا، ورزش حرفهای یک صنعت و بستری برای تولید کسبوکار و درآمد است و بر اساس باشگاهمحوری میچرخد. اما در کشورمان، خارج از اصل ۴۴ قانون اساسی عمل میکنند و باشگاه را تنها به یک مصرفکننده تبدیل کردهاند. در حال حاضر نیز سرانه ورزشی تهران حتی نسبت به استان سیستان و بلوچستان کمتر است و پایتخت ایران را از نظر سرانه ورزشی به فقیرترین پایتخت جهان تبدیل کردهاند. باشگاه استقلال امکانات و داراییهای زیادی داشته است و اگر بخشی از آن را نیز به این باشگاه بازگردانند، میتواند با شراکت بخش خصوصی، مجموعههایی مانند ورزشگاههای نقش جهان، تختی و دستگردی را تجهیز کند. حتی در مجموعه ورزشی آزادی، برای ساخت یک استادیوم ۴۰ هزار نفری بانوان خاکبرداری شده، اما چون حمایتی از آن نمیشود، این پروژه رها شده است و حتی تیمهای تهرانی نیز حاضر به صرف هزینه برای آن نیستند. در چنین شرایطی است که اعتبار فوتبال کشور زیر سؤال میرود و میزبانیها از تیمهای مطرح، با هزاران هوادار و سرمایه اجتماعی، گرفته میشود. بهتر است پیش از آنکه فوتبال و هوادار را از دست بدهیم، دولت فکری به حال خصولتی بودن ورزش کند؛ وگرنه روزی خواهد رسید که دربی ۱۰۰ هزار نفری ما به یک دربی بیهیجان با اندک تماشاگر تبدیل شود و تنها در خواب، رویای برگزاری دوباره آن را در تهران ببینیم.
