در حافظه موقت ذخیره شد...
آدرسهای غلط نفوذ
حقوقدان و عضو سابق هیأت پیگیری اجرای قانون اساسی
طرحی که اکنون در مجلس با عنوان «طرح مقابله با نفوذ» مطرح شده، از جمله طرحهایی است که به نظر میرسد نهتنها به هدف خود دست پیدا نمیکند، بلکه ممکن است توجه تشکیلات امنیتی کشور و سازمانهای مسئول امنیت را به سمت آدرسهای غلط سوق دهد. در نتیجه، در حالی که دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی سرگرم رصد حوزههایی میشوند که در این طرح مورد توجه قرار گرفتهاند، ممکن است از نقاطی که نفوذ واقعی در آنها اتفاق میافتد، غفلت شود.
به اعتقاد من، این طرح نه ضرورت دارد و نه فایدهای برای کشور خواهد داشت؛ بلکه میتواند مضرات قابل توجهی به دنبال داشته باشد. این طرح عملاً دست روی ارتباطاتی گذاشته است که وقتی به شکل شفاف و قانونی برقرار میشوند، نهتنها تهدیدی برای کشور نیستند، بلکه میتوانند مفید و در جهت منافع ملی باشند. کشور نمیتواند از دنیا منفصل و منزوی باشد و ارتباطی با جهان نداشته باشد. ایران در عرصههای مختلف، از جمله حوزههای علمی و دانشگاهی، نیازمند ارتباط و تعامل با جهان است. روشی که در این طرح مورد توجه قرار گرفته، میتواند به محدود شدن و گوشهگیری کشور در عرصههای مختلف، بهویژه در حوزه دانشگاهی و علمی، منجر شود. بنابراین، اگر این طرح به تصویب برسد، به نظر میرسد نهتنها به اهدافی که برای آن تعریف شده دست پیدا نخواهد کرد، بلکه میتواند خسارتها و آسیبهای متعددی را متوجه کشور کند.
اگر قرار است با نفوذ مقابله شود، باید آنجاهایی مورد توجه قرار گیرد که اکنون دستگاههای امنیتی کمتر به آنها پرداختهاند و لازم است با دقت بیشتری مورد رصد قرار گیرند. نباید لزوماً در جاهایی به دنبال نفوذ گشت که در این طرح مورد اشاره قرار گرفته است. به نظر من، اتفاقاً نفوذ ممکن است در برخی موارد در نقاطی رخ دهد که بسیار نزدیکتر به ساختارهای مهم کشور هستند. نباید فقط در نقاط دوردست به دنبال نفوذ گشت؛ بلکه باید در اطراف نهادها نیز احتمال نفوذ را با دقت بررسی کرد.
به همین دلیل، معتقدم این طرح، طرح خوبی نیست و امیدوارم پیشنهاددهندگان آن خودشان به این نتیجه برسند که طرح مفیدی نیست و آن را پس بگیرند. نباید سرنوشت این طرح به سرنوشت برخی طرحهای دیگر، از جمله طرح مقابله با بیحجابی، دچار شود؛ طرحهایی که با وجود اصرارهای فراوان درباره ضرورت بازنگری در آنها، به تصویب رسیدند، اما در نهایت نهتنها به اهداف مورد نظر دست پیدا نکردند، بلکه اجرای آنها نیز با مشکلات جدی مواجه شد و صرفاً هزینههایی را به کشور تحمیل کردند. امیدواریم این اتفاق درباره طرح مقابله با نفوذ تکرار نشود.
از سوی دیگر، موضوع مهمتر، نسبت این طرح با قانون اساسی و آزادیهای تصریحشده در آن است. قوانینی وجود دارند که با برخی اصول قانون اساسی و آزادیهای مختلفی که در قانون اساسی به آنها تصریح شده، در تعارض قرار میگیرند؛ از جمله آزادی رفتوآمد و آزادی بیان و دیگر آزادیهای قانونی. اگر چنین طرحی به تصویب برسد، شورای نگهبان نیز وظیفه دارد نسبت آن را با قانون اساسی بررسی کند و امیدواریم این شورا نیز به وظیفه قانونی خود عمل کرده و مانع اجرای موارد مغایر با قانون اساسی شود.
در نهایت، مقابله با نفوذ، ضرورتی انکارناپذیر است، اما مقابله مؤثر با نفوذ زمانی امکانپذیر است که آدرس درست نفوذ را پیدا کنیم. اگر به جای شناسایی کانونهای واقعی نفوذ، ارتباطات شفاف و قانونی افراد با جهان خارج محدود شود، نهتنها مسأله نفوذ حل نخواهد شد، بلکه ممکن است کشور از ظرفیتهای علمی، دانشگاهی و بینالمللی خود نیز محروم شود. امیدواریم این طرح پیش از آنکه هزینهای به کشور تحمیل کند، مورد بازنگری قرار گیرد و تصمیمی اتخاذ شود که واقعاً در جهت تأمین امنیت و منافع ملی باشد.
