منصور بیجار در گفت و گو با « ایران» از نگاه ویژه دولت به توسعه سیستان و بلوچستان می گوید
سازه پایداری در سرزمین نخل و آفتاب
درست در روزهایی که جنگ و التهاب منطقهای به سرکردگی آمریکا میرفت تا شریانهای اقتصادی کشور را تحت تأثیر قرار دهد، فعالیتهای عمرانی در پهناورترین استان ایران حتی برای یک ساعت متوقف نشد. سیستان و بلوچستان با ۱۸۷ هزار کیلومتر مربع وسعت، سالها میان ظرفیتهای عظیم ترانزیتی و عقبه محرومیتهای کهنه معلق مانده بود؛ اما حالا در هفته دولت، این دیار روی ریل تازهای حرکت میکند. از شیرینسازی آب دریا برای ۱۲ هزار نفر ساحلنشین دشتیاری و زیر بار ترافیک رفتن جادههای جدید ترانزیتی گرفته تا شمارش معکوس برای پایان ریلگذاری شاهراه چابهار - زاهدان، همگی از یک تغییر جهتگیری ملموس خبر میدهند. حجمی از سازندگی که با مصوبه رسمی هیأت دولت برای «تشکیل ستاد ویژه توسعه سیستان و بلوچستان» پشتیبانی شده تا این خطه مرزی نه یک منطقه محروم که به مرکز ثقل ترانزیت و پایداری ملی تبدیل شود. در گفتوگو با «منصور بیجار»، استاندار سیستان و بلوچستان، جزئیات این کارنامه عمرانی در روزهای سخت و نقشه راه پیشروی استان را مرور کردهایم.
شیما جهانبخش
گروه ایران زمین
عبور از بوروکراسی با «ستاد ویژه توسعه»
استاندار سیستان و بلوچستان با نگاهی به جایگاه ممتاز این خطه در جغرافیای سیاسی و اقتصادی کشور در گفتوگو با «ایران» اظهار کرد: «سیستان و بلوچستان ۱۲ درصد از وسعت ایران را تشکیل میدهد و تنها استان متصل به آبهای آزاد کشور است، اما کماکان دستبهگریبان عقبماندگیهای تاریخی است. پذیرفتنی نیست استانی که کلید ترانزیت منطقهای و همجوار با دو کشور است، در شاخصهای کلیدی مثل اشتغال، درآمد مردم و زیرساختهای پایه، در پایینترین سطوح کشوری باشد. این نابرابری ساختاری باید متوقف شود.»
وی در ادامه با تشریح نگاه ویژه دولت و شخص رئیسجمهوری به حل ریشهای مشکلات استان تصریح کرد: «دولت چهاردهم یک نقطه عطف تاریخی در مسیر توسعه و محرومیتزدایی از سیستان و بلوچستان شکل داد. این نگاه متصل به یک شناخت عمیق، میدانی و قدیمی از مسائل و توانمندیهای مغفولمانده این منطقه است؛ شناختی که ریشه در تاریخ انقلاب دارد. رهبر معظم انقلاب اسلامی پیش از پیروزی انقلاب در بلوچستان و شهرستان ایرانشهر در تبعید حضور داشتند. رژیم گذشته، بلوچستان را به عنوان سختترین نقطه جغرافیایی برای تبعید آزادگان انتخاب میکرد، چرا که این منطقه از حداقل امکانات اولیه محروم بود. همین سابقه عمیق معرفتی و تاریخی باعث شد که در دولت چهاردهم، درک دقیقی از چالشها وجود داشته باشد و حلقه ارتباطی و اجرایی بسیار مستحکمی میان استان و تصمیمگیران ارشد ملی شکل بگیرد.»
استاندار سیستان و بلوچستان با اعلام خبر اخذ مصوبه تشکیل ستاد ویژه توسعه استان افزود: « با تکیه بر همین نگاه کارشناسی، برنامهای جامع و تفصیلی برای توسعه همهجانبه استان تدوین و در هیأت دولت ارائه شد و با حمایت شخص رئیسجمهوری و همراهی وزرا، مصوبه فوقالعاده مهم «تشکیل ستاد ویژه توسعه سیستان و بلوچستان» به تصویب رسید. این مصوبه صرفاً یک سند روی کاغذ نیست، بلکه یک مکانیسم اجرایی پرقدرت در سطح ملی است. ستاد ویژه توسعه به ما این امکان را میدهد که موضوعات زیربنایی، تخصیص اعتبارات و جهش پروژههای استان را خارج از بوروکراسیهای معمول اداری و با اختیارات ویژه در سطح هیأت دولت پیگیری کنیم.»
شکست سناریوی دشمن در آزمون ۴۰ روز جنگ تحمیلی
نماینده عالی دولت در استان سیستان و بلوچستان با تحلیل شرایط امنیتی و سیاسی کشور در ماههای گذشته و اشاره مستقیم به دوره حساس ۴۰ روز جنگ تحمیلی اخیر گفت: «شرایط یک سال گذشته کشور و بویژه تحولات نظامی و امنیتی اخیر، یک آزمون بزرگ و تاریخی برای سنجش میزان پایداری و همبستگی ملی بود. سیستان و بلوچستان به دلیل موقعیت حساس مرزی خود، رسماً در خط مقدم دفاع از کیان کشور قرار داشت. در زمانی که دشمنان با اتکا به پیچیدهترین فناوریهای نظامی و تبلیغاتی، کشور ما را آماج تهدیدها قرار داده بودند و تصور میکردند میتوانند از مرزهای شرق برای ایجاد تزلزل استفاده کنند، مردم، طوایف، مرزنشینان، علما و جوانان غیور سیستان و بلوچستان با بصیرتی بینظیر وارد میدان شدند و ثابت کردند پایداری ملی در عمق باور مردم مرزدار ریشه دارد.»
وی با تأکید بر نقطه عطف عملکرد اجرایی استان در زمان جنگ، یعنی عقبنشینی نکردن از پروژههای عمرانی، تصریح کرد: «در همان ایام، مدیران اجرایی، مهندسان، کارگران و پیمانکاران ما در سراسر استان حتی برای یک ساعت کار را تعطیل نکردند. پروژهها نهتنها متوقف نشدند، بلکه با ارادهای مضاعف پیگیری نیز شدند. مردم استان در اوج شرایط جنگی به طور ملموس میدیدند که طرحهای عمرانی، آبرسانی، راهسازی و توسعه بنادر یک به یک در حال پیشرفت و افتتاح است. این استمرار سازندگی، یک پیام بسیار روشن و قاطع از سوی حاکمیت برای مردم داشت.»
گرهگشایی از عطش دشتیاری
یکی از ملموسترین و مهمترین دستاوردهای اخیر دولت در استان سیستان و بلوچستان، مسأله تأمین آب شرب پایدار است. استاندار سیستان و بلوچستان با ورود به جزئیات فنی و عملیاتی این حوزه اظهار کرد: «چالش آب در استان ما پایداری شریان اصلی حیات، ماندگاری جمعیت و نقش آفرینی آب در پایداری امنیت منطقهای است. یکی از تناقضهای تلخ تاریخی در جنوب استان این بود که مردم نوار ساحلی، درست در کنار پهنه پهناور دریای عمان و اقیانوس زندگی میکردند، اما برای تأمین یک کوزه آب شرب سالم با سختترین مشکلات مواجه بودند. از ابتدای پیروزی انقلاب تا به امروز، پروژه آبرسانی جامعی که بتواند از ظرفیت شیرینسازی آب دریا برای این مناطق استفاده کند اجرا نشده بود، اما دولت چهاردهم تصمیم گرفت این گره کور را برای همیشه باز کند.»
بیجار افزود: «در جریان سفر اخیر به جنوب استان و شهرستانهای چابهار و دشتیاری، توانستیم فاز اول طرح راهبردی آبرسانی به شهر بریس و ۷ روستای نوار ساحلی دشتیاری را رسماً به بهرهبرداری برسانیم. این پروژه که با اعتباری بالغ بر ۴ هزار میلیارد ریال و با استفاده از پیشرفتهترین فناوریهای نمکزدایی اجرا شده، نیازهای حیاتی بیش از ۱۲ هزار نفر از مردم ساحلنشین را برطرف ساخت. ۶۲ کیلومتر خط انتقال و ۸۳ کیلومتر شبکه توزیع، حجم عظیمی از کار عمرانی بود که امروز آب شیرین دریا را مستقیماً به شیر منازل مردم رسانده است.»
وی با ترسیم چشمانداز آینده حوضه آب بر اساس مصوبات جدید دولت تأکید کرد: «بهرهبرداری از فاز اول این طرح آغاز راه است. بر اساس سند اجرایی توسعه استان، منابع مالی کلانی برای تکمیل حلقههای آبرسانی پیشبینی شده است. طرحهای عظیمی برای تأمین آب پایدار از سد پیشین تا منطقه شیرگواز و انتقال آن به خطوط ساحلی در دست اجراست. برنامه دقیق ما این است که پیش از پایان فعالیت دولت، شاخص بهرهمندی از آب شرب در بخش شهری استان به 100 درصد و در بخش روستایی به بالای ۹۳ درصد ارتقا پیدا کند تا برای اولینبار در تاریخ استان، هیچ منطقه سکونتی بدون آب شرب پایدار باقی نماند.»
گام پایانی ریلگذاری چابهار - زاهدان
بیجار با تشریح آخرین وضعیت طرحهای کلان حملونقلی استان اظهار کرد: «امروز توسعه سیستان و بلوچستان یک راهبرد کلان ملی برای تقویت «اقتصاد دریاپایه»، توسعه دیپلماسی اقتصادی و افزایش سهم ایران از تجارت جهانی است. »
استاندار سیستان و بلوچستان با اعلام خبر نهایی شدن ابرپروژه ریلی کشور تصریح کرد: «در صدر تمام پروژههای زیربنایی، ابرپروژه راهآهن چابهار - زاهدان قرار دارد. با افتخار به مردم عزیز ایران اعلام میکنیم که با تلاش شبانهروزی متخصصان، عملیات ریلگذاری این خط ریلی تا پایان مردادماه امسال به طور کامل به اتمام میرسد. در مرحله بعدی عملیات بالاستریزی و اقدامات فنی روی خط، آماده بهرهبرداری خواهد شد که پیشبینی میشود تا آبان ماه سالجاری عملیات فنی نهایی به اتمام برسد. در اصل اتصال بندر اقیانوسی چابهار به شبکه ریلی سراسری، هزینههای لجستیکی جابهجایی کالا را بشدت کاهش داده و جایگاه ایران را در کریدور بینالمللی شمال - جنوب تثبیت میکند.»
بیجار با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه راههای مواصلاتی و بازسازی تأسیسات آسیبدیده اضافه کرد: «توسعه زیرساختهای جادهای مکمل حرکت قطارهاست. در سفر اخیر، ۳۰ کیلومتر راه ترانزیتی و بزرگراهی با سرمایهگذاری سنگین بیش از ۳ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان در جنوب استان زیر بار ترافیک رفت؛ شامل ۲۰ کیلومتر در محور لجستیکی چابهار - نیکشهر - ایرانشهر و ۱۰ کیلومتر بزرگراه در محور پایانه تا پلیسراه چابهار. همچنین در حوزه ایمنی دریانوردی، پس از آسیب دیدن برج مراقبت دریایی چابهار در جریان تجاوزات اخیر دشمن، بازسازی سریع این برج غیرنظامی با اتکا به متخصصان انجام خواهد شد.
پایان کلنگزنیهای بیضابطه
و تمرکز بر طرحهای نیمهتمام
استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به اصلاح نظام مدیریتی و بودجهای استان و ارائه الگوی موفق شهرستان زرآباد اظهار کرد: «برای حرکت منظم در مسیر توسعه، «سند اولویتبندی توسعه شهرستان زرآباد» به عنوان یک طرح الگویی اجرا شد. در قالب این سند، ۸ دستگاه اجرایی محور قرار گرفتند و ۱۵ مصوبه با تخصیص یکهزار و ۱۷۷ میلیارد ریال برای اجرای ۴۱ پروژه تعریف شد. نتیجه این شد که امروز ۷۰ درصد از برنامههای توسعهای زرآباد محقق شده و شاخص برخورداری از راه روستایی در زرآباد به ۵۳ درصد رسیده که ۱۳ درصد از میانگین استان بالاتر است.»
این مقام مسئول با تشریح مصوبات اخیر شورای برنامهریزی و توسعه استان تأکید کرد: «در شورای برنامهریزی استان رسماً اعلام شد که «سند توسعه استان» ملاک اصلی ارزیابی عملکرد تمام مدیران اجرایی است. یکی از چالشهای گذشته، کلنگزنیهای متعدد و تعریف پروژههای جدید بدون تأمین اعتبار بود که منجر به انباشت طرحهای نیمهتمام میشد. ما این روند را متوقف کردیم. اولویت مطلق اعتبارات امسال، فقط و فقط تکمیل پروژههای نیمهتمام با پیشرفت بالا است تا در کوتاهترین زمان به بهرهبرداری برسند.»
پیشانی اقتدار و هاب ترانزیت بینالمللی
بیجار با جمعبندی اقدامات انجامشده، افق پیشروی پهناورترین استان کشور را اینگونه ترسیم کرد: «امروز وقتی به مسیر طیشده یک سال گذشته نگاه میکنیم، میبینیم که سیستان و بلوچستان توانسته از یک برهه بسیار حساس و پرپیچوخم با سربلندی کامل عبور کند. پیام اصلی تحولات اخیر این است که امنیت، توسعه، رفاه و پایداری ملی، حلقههای به هم پیوستهای هستند که جز با وفاق، مدیریت جهادی و اعتماد متقابل میان مردم و خادمانشان به دست نمیآیند. اگر مردم غیور این دیار دیدند که مسئولان اجرایی در اوج روزهای جنگ و تهدید، صحنه را خالی نکردند، به دلیل همان پیمان صادقانهای است که برای خادمی این مرز و بوم بستهایم.»
وی در پایان تأکید کرد: «سیستان و بلوچستان امروز دیگر یک استان محروم با نگاههای صرفاً حمایتی نیست؛ بلکه این دیار به عنوان پیشانی اقتدار، دروازه ترانزیت بینالمللی، هاب انرژیهای نو، مرکز ثقل اقتصاد دریاپایه و دژ محکم پایداری ملی ایران شناخته میشود. با اجرایی شدن مصوبات ستاد ویژه توسعه استان و همراهی مردم، علما و مجمع نمایندگان، مسیر آینده این خطه روشنتر از هر زمان دیگری است و ما متعهدیم تمام توان خود را برای رونق سفره مردم و ایجاد اشتغال برای جوانان شایسته استان به کار ببندیم.»


