با پایان عملیات نصب و شمع‌کوبی جکت A11 در آب‌های خلیج فارس، محل استقرار عرشه تولید گاز این سکو آماده شده است. همزمان، ساخت عرشه A11 به پیشرفت ۵۰ درصدی رسیده و حفاری دوازدهمین چاه فاز ۱۱ نیز در آستانه پایان قرار دارد.
توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی با نصب و تثبیت جکت A11، یکی از سازه‌های اصلی سکوی تولید گاز این فاز، وارد مرحله تازه‌ای شد. این سازه پس از انتقال به موقعیت دریایی، با اجرای بیش از ۷۰۰ متر شمع‌کوبی در بستر دریا تثبیت شد تا زمینه برای نصب عرشه A11 و استقرار تجهیزات تولید گاز فراهم شود. فاز ۱۱ در مرزی‌ترین بخش میدان مشترک پارس جنوبی میان ایران و قطر واقع شده و به همین دلیل، تکمیل زیرساخت‌های تولید در آن از جنبه حفظ سهم ایران از برداشت گاز این میدان اهمیت دارد. در این فاز، توسعه چاه‌ها، ساخت تجهیزات سطح‌الارضی و دریایی و افزایش ظرفیت تولید به‌صورت همزمان در دستور کار قرار گرفته است. جکت، سازه فلزی پایه‌ای سکوهای دریایی است که در کف دریا نصب می‌شود و عرشه یا بخش بالایی سکو روی آن قرار می‌گیرد. تجهیزات فرآورش و تولید گاز نیز پس از نصب عرشه، روی این بخش مستقر خواهد شد. به این ترتیب، پایان عملیات نصب جکت، به معنای تکمیل یکی از پیش‌نیازهای اصلی برای انتقال و نصب عرشه A11 است.
حمیدرضا ثقفی، مدیرعامل گروه پتروپارس، با اعلام پایان این عملیات گفت: «نصب و تثبیت جکت A11 یکی از مراحل اصلی توسعه فاز ۱۱ بوده و با انجام شمع‌کوبی، محل استقرار عرشه این سکو آماده شده است.» به گفته او، طراحی، آماده‌سازی، انتقال دریایی، نصب و تثبیت این سازه با اتکا به توان پیمانکاران و متخصصان ایرانی انجام شده است.
بر اساس اعلام پتروپارس، عملیات آماده‌سازی و عمود کردن جکت A11 پیش از انتقال به موقعیت دریایی، در دولت چهاردهم انجام شد. سپس سازه به محل تعیین‌شده در خلیج فارس منتقل شد و عملیات نصب و کوبش شمع‌ها برای اتصال پایدار آن به بستر دریا ادامه یافت. عملیات شمع‌کوبی در پروژه‌های فراساحلی از مراحل حساس اجرایی به شمار می‌رود، زیرا پایداری سکوی تولیدی در برابر شرایط محیطی و بار تجهیزات، به استحکام سازه پایه وابسته است.
 
فعالیت پروژه در شرایط خاص
عملیات نصب جکت A11 در شرایطی انجام شد که وضعیت منطقه و ملاحظات ایمنی، اجرای پروژه‌های دریایی را با حساسیت بیشتری همراه کرده بود. مدیرعامل پتروپارس می‌گوید برنامه اجرایی پروژه متناسب با شرایط موجود بازتنظیم شد و تیم‌های عملیاتی با رعایت الزامات ایمنی، روند کار را ادامه دادند.
ثقفی همچنین اعلام کرد که حتی پس از نقض آتش‌بس در جنوب کشور، عملیات نصب این سازه متوقف نشده است. با این حال، ادامه پروژه در چنین شرایطی، نیازمند هماهنگی بیشتر میان واحدهای دریایی، عملیاتی، پشتیبانی و ایمنی بوده است. پروژه‌های فراساحلی به دلیل وابستگی به شرایط جوی، تردد شناورها و محدودیت‌های عملیاتی در دریا، معمولاً از پیچیدگی اجرایی بالاتری نسبت به پروژه‌های مستقر در خشکی برخوردارند.
به گفته وی، توسعه میدان‌های مشترک و افزایش ظرفیت تولید گاز، از محورهای اصلی برنامه‌های وزارت نفت است و در فاز ۱۱ نیز حفاری چاه‌ها، تولید از چاه‌های موجود، ساخت عرشه و نصب سازه‌های دریایی به‌طور موازی دنبال می‌شود.
 
افزایش تولید با اتصال چاه‌ها
پتروپارس اعلام کرده است که ظرفیت تولید گاز فاز ۱۱ در ۱۸ ماه اول دولت چهاردهم دو برابر شده است. تعداد چاه‌های حفاری‌شده این فاز نیز از چهار حلقه به ۱۱ حلقه رسیده است. این افزایش شمار چاه‌ها، بخش مهمی از برنامه افزایش تولید در فاز ۱۱ بوده؛ هرچند رسیدن به ظرفیت نهایی، به تکمیل تأسیسات دریایی، اتصال چاه‌های جدید و آماده‌سازی عرشه A11 نیز وابسته است. پیش از این، با اتصال یازدهمین چاه فاز ۱۱ به سکوی تولید گاز و خط لوله ۳۲ اینچ، میزان تولید گاز این سکو به ۹۱۵ میلیون فوت مکعب استاندارد در روز رسیده بود. این میزان معادل حدود ۲۶ میلیون مترمکعب گاز در روز است. افزایش تولید در فاز ۱۱ می‌تواند در تأمین گاز مورد نیاز شبکه سراسری، بویژه در دوره‌های اوج مصرف، مؤثر باشد. در کنار نصب جکت، ساخت عرشه A11 نیز ادامه دارد و بنا بر اعلام مدیرعامل پتروپارس، این بخش اکنون حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. عرشه در واقع محل استقرار تجهیزات اصلی تولید، کنترل، انتقال و پشتیبانی سکو است. طراحی مهندسی، خرید تجهیزات، ساخت سازه و نصب سامانه‌های فرآیندی از جمله مراحل اصلی آماده‌سازی این بخش به شمار می‌رود.

چاه دوازدهم در آستانه تکمیل
همزمان با پیشرفت عملیات دریایی و ساخت عرشه، حفاری دوازدهمین چاه فاز ۱۱ نیز به مراحل پایانی رسیده است. طبق اعلام پتروپارس، مراحل اصلی حفاری این چاه در کمتر از ۵۴ روز انجام شده و عملیات اکنون در مرحله نهایی قرار دارد. پس از اتمام حفاری، چاه باید وارد مرحله تکمیل و آماده‌سازی شود؛ مرحله‌ای که شامل تجهیز چاه و انجام آزمایش‌های لازم برای اتصال ایمن آن به مدار تولید است. در صورت تکمیل این فرآیند، چاه دوازدهم به ظرفیت تولید فاز ۱۱ افزوده خواهد شد. با تثبیت جکت A11، ادامه ساخت عرشه و پیشرفت حفاری چاه‌های جدید، توسعه فاز ۱۱ وارد دوره‌ای شده است که چند بخش کلیدی آن باید به‌صورت هماهنگ پیش برود. زمان‌بندی نصب عرشه، تکمیل چاه دوازدهم و اتصال آن به شبکه تولید، تعیین‌کننده گام بعدی این فاز در افزایش تولید از میدان مشترک پارس جنوبی خواهد بود.