رئیس‌کل بانک مرکزی ایران در سفر به هند و در جریان نشست وزرای دارایی و رؤسای بانک‌های مرکزی بریکس، از ضرورت عبور این گروه از گفت‌وگوهای کلی و حرکت به سمت طراحی سازوکارهای عملی، امن و پایدار برای همکاری‌های پولی و مالی سخن گفت؛ رویکردی که برای تهران، هم مسیر کاهش هزینه مبادلات تجاری است و هم راهی برای مقاوم‌سازی اقتصاد در برابر فشارهای خارجی و محدودیت‌های نظام مالی بین‌المللی. عبدالناصر همتی در اولین روز این نشست، با قدردانی از دولت و بانک مرکزی هند برای میزبانی اجلاس، تأکید کرد که همکاری نزدیک‌تر کشورهای عضو بریکس می‌تواند به تقویت ثبات، اعتماد و توسعه پایدار منجر شود. به گفته او، این گروه زمانی بیشترین اثرگذاری را خواهد داشت که بتواند گفت‌وگوهای سیاستی را به ابتکارهای مشخص و سازوکارهای اجرایی تبدیل کند.
او با اشاره به شرایط پیچیده منطقه‌ای و بین‌المللی و تجاوز نظامی علیه حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران، ثبات اقتصادی و مالی را جدا از صلح، احترام به حقوق بین‌الملل و رعایت اصول منشور ملل متحد ندانست. از نگاه رئیس‌کل بانک مرکزی، همکاری اقتصادی زمانی می‌تواند پایدار باشد که در بستری از امنیت، احترام متقابل و قواعد روشن بین‌المللی شکل بگیرد.
همتی همچنین با تشریح حضور ایران در ساختارهای تخصصی بریکس گفت: «بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از ابتدای عضویت کشور در این گروه، مشارکتی فعال و مسئولانه در کارگروه‌های مختلف داشته است. پرداخت‌های فرامرزی، استفاده از ارزهای ملی، فناوری‌های مالی، امنیت سایبری، هوش مصنوعی و تأمین مالی پایدار از جمله حوزه‌هایی است که ایران در آنها مشارکت کرده است.»

استفاده از ارزهای ملی
در دومین روز نشست‌های مالی بریکس، محور سخنان رئیس‌کل بانک مرکزی بر ایجاد یک کریدور مالی اختصاصی برای اعضای این گروه و اتصال شبکه‌های پرداخت ملی متمرکز شد. همتی گفت: «توسعه همکاری‌های مالی بریکس نباید در سطح بیانیه و گفت‌وگو باقی بماند، بلکه باید به ایجاد زیرساخت‌های عملیاتی، امن و پایدار برای پرداخت و تسویه‌های فرامرزی منجر شود.»
به گفته او، اتصال شبکه‌های پرداخت و گسترش استفاده از ارزهای ملی می‌تواند وابستگی اعضا به مسیرهای مالی خارج از بریکس را کاهش دهد و همزمان سرعت مبادلات را افزایش، هزینه‌ها را کاهش و امنیت تجارت را ارتقا دهد. رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرد ایران بررسی ابعاد فنی، حقوقی و اجرایی اتصال سامانه‌های پرداخت کشورهای عضو را آغاز کرده و آماده است در تدوین نقشه راه عملیاتی این طرح همکاری کند.
استفاده از ارزهای ملی، یکی از مهم‌ترین محورهای مورد توجه ایران در این سفر بود. همتی در دیدارها و نشست‌های خود تأکید کرد که کشورهای عضو بریکس می‌توانند بخشی از مبادلات تجاری خود را با پول‌های ملی انجام دهند. او از پیگیری همکاری‌های پولی دوجانبه و سه‌جانبه با کشورهایی مانند روسیه، چین و هند خبر داد؛ همکاری‌هایی که می‌تواند بخشی از ریسک انتقال پول و اثرپذیری تجارت از نوسانات ارزهای جهان‌روا را کاهش دهد.
 رئیس‌کل بانک مرکزی، بانک توسعه بریکس را نیز یکی از مهم‌ترین دستاوردهای نهادی این گروه دانست و اعلام کرد: «ایران آمادگی دارد تعاملات خود را با این نهاد گسترش دهد و مسیر عضویت در آن را با حمایت اعضا دنبال کند.» همتی در همین چارچوب با دیلما روسف، رئیس بانک توسعه جدید بریکس، دیدار کرد. دو طرف بر ادامه رایزنی‌های کارشناسی برای عضویت ایران و بهره‌گیری از ظرفیت‌های این بانک تأکید کردند. روسف نیز حضور ایران را برای توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مهم دانست.
تأمین مالی پروژه‌های زیربنایی، سرمایه‌گذاری و تقویت پیوندهای اقتصادی میان کشورهای عضو، از جمله ظرفیت‌هایی است که ایران از عضویت در بانک توسعه جدید بریکس دنبال می‌کند. در این نگاه، این بانک می‌تواند در تأمین مالی طرح‌هایی مانند توسعه کریدورهای حمل‌ونقل، زیرساخت‌های انرژی و پروژه‌های توسعه‌ای نقش‌آفرین باشد.

دیدار با همتای هندی
همتی در ادامه سفر خود با سانجی مالهوترا، همتای هندی‌اش، نیز دیدار کرد. تحولات اقتصادی و مالی جهان، ظرفیت‌های همکاری میان نظام بانکی دو کشور و راهکارهای تسهیل تعاملات پولی و بانکی ایران و هند، محور این رایزنی بود. دو طرف بر توسعه همکاری‌های دوجانبه، استفاده از ظرفیت سازوکارهای چندجانبه و استمرار گفت‌وگو میان بانک‌های مرکزی تأکید کردند.
پیام سفر رئیس‌کل بانک مرکزی به هند را می‌توان در تلاش برای تبدیل ظرفیت سیاسی بریکس به ابزارهای واقعی همکاری مالی خلاصه کرد؛ از تجارت با ارزهای ملی و اتصال سامانه‌های پرداخت تا تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای. همتی در پایان سخنان خود گفت بریکس می‌تواند سهم مؤثرتری در شکل‌دهی به معماری مالی بین‌المللی فراگیرتر، متوازن‌تر و مقاوم‌تر ایفا کند؛ معماری‌ای که به گفته او، کشورهای در حال توسعه در شکل‌گیری آن نقش بیشتری داشته باشند.