محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین

امضای پیمان مکه میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، در رسانه‌ها و محافل امنیتی اسرائیل با ترکیبی از تحلیل و واکنش‌های مختلفی روبه‌رو شد که در ادامه برخی از واکنش‌ها را مرور می‌کنیم: هاآرتص در گزارش خود، توافق را در متن افزایش تنش‌های منطقه‌ای قرار داد و بر بند اصلی آن تأکید کرد؛ بندی که بر اساس آن «حمله به هر یک از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود.» همین عبارت برای رسانه‌های اسرائیلی اهمیت زیادی داشت؛ زیرا از نظر حقوقی و سیاسی فراتر از یک همکاری نظامی معمول میان سه کشور تاکنون بود. با این حال، هاآرتص در خصوص کارآمدی آن ابهام دارد.
در اسرائیل‌هیوم، دنی سیت با عنوان معنادار «همه‌ چیز به اسرائیل مربوط نیست»، دقیقاً با برداشت ضداسرائیلی مقابله می‌کند. او می‌نویسد نگرانی اسرائیل قابل درک است، اما اینکه تصور کنیم این نگرانی انگیزه اصلی عربستان بوده، درست نیست. 
از نگاه او، ریاض در پی «عمق استراتژیک» است؛ یعنی می‌خواهد در شرایط کاهش اطمینان به تضمین‌های خارجی، شرکای امنیتی بیشتری داشته باشد. هرچند در پایان می‌نویسد:«سخت است باور کنیم آنکارا یا اسلام‌آباد خود را درگیر رویارویی مستقیم با تهران کنند.» یوئل گوزانسکی، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) در یادداشتی با تردید به این تفاهم می‌نگرد و یادآوری می‌کند که قبلاً عربستان-پاکستان شبیه همین تفاهم را داشتند اما در طول جنگ، عربستان حملات زیادی از محور مقاومت متحمل شد و ندیدیم که این ائتلاف کمک چندانی به آن بکند.
در سوی دیگر، در فضای تلگرامی عبری لحن تندتری را شاهد بودیم. در چندین کانال، سخنان خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، برجسته شد؛ جایی که او درباره اسرائیل گفته است:«همه کشورهای مسلمان باید علیه اسرائیل متحد شوند.» و توافق را آغاز روند اتحاد جهان اسلام توصیف کرده بود. این جملات در فضای اسرائیلی به‌عنوان نشانه‌ای از ظرفیت بالقوه ضداسرائیلی پیمان برجسته شد. در نهایت، تصویری که از مجموعه واکنش‌های عبری به دست می‌آید، پیچیده‌تر از تعبیر «ائتلاف ضداسرائیلی» است. اسرائیلی‌ها بیش از آنکه از حمله احتمالی فردای ترکیه یا پاکستان به اسرائیل نگران باشند، از تغییر معماری امنیتی منطقه نگرانند. 
وب‌سایت اقتصادی گلوبز اما با بدبینی آن را اگرچه ضداسرائیلی نمی‌بیند، اما آن را دور شدن سعودی از تطبیع (عادی‌سازی) روابط با تل‌آویو می‌داند و آن را اخطاری مهم برآورد می‌کند. در اسرائیل‌هیوم نوشته شده است:عربستان در حال تنوع ‌بخشیدن به شرکای امنیتی خود و ترکیه در حال افزایش وزن منطقه‌ای خود است و پاکستان وارد چارچوبی شده که می‌تواند به‌تدریج گسترش یابد. 
بنابراین شاید مهم‌ترین سؤال برای اسرائیل این نباشد که «پیمان مکه علیه چه کسی است؟» بلکه این باشد که «این پیمان در آینده به چه چیزی تبدیل خواهد شد؟» در مجموع می‌توان گفت در فضای عبری، پیمان مکه خطر جدی و تغییر ماهوی یا ناتوی اسلامی برآورد نمی‌شود، اما نشانه‌هایی از هشدار به تل‌آویو تلقی می‌شود.