اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز گذشته در نشست خبری هفتگی خود در حالی به پرسش‌های خبرنگاران داخلی و خارجی پاسخ داد که بخش عمده آن به آخرین تحولات تنگه هرمز، رایزنی‌های ایران و عمان و گمانه‌زنی‌ها درباره مذاکرات و آتش‌بس اختصاص داشت.
به گزارش «ایران»، بقایی درباره گفت‌وگوهای فنی تهران و مسقط پیرامون تنگه هرمز و این ادعا که آمریکا در تلاش است بر روند این مذاکرات تأثیر بگذارد، گفت: «طی روزهای جمعه و شنبه چند دور مذاکرات مفید با طرف عمانی برگزار شده است.» به گفته او، محور این گفت‌وگوها تدوین سازوکارهایی برای مدیریت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز و تضمین کشتیرانی ایمن از سوی دو کشور ساحلی این آبراه بوده است. وی تأکید کرد: «وضعیت تنگه هرمز تغییری نکرده و این آبراه همچنان به دلیل اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و ناامنی ایجادشده از سوی واشنگتن در منطقه بسته است.» بقایی همچنین تصریح کرد: «این مذاکرات هیچ ارتباطی با آمریکا ندارد، صرفاً موضوعی دوجانبه میان ایران و عمان است و رایزنی‌ها همچنان ادامه خواهد داشت.» بقایی همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا ایران به پیشنهادهای طرف‌های میانجی پاسخ داده است، اظهار کرد: «بهانه آغاز تنش‌های اخیر آمریکا، حوادثی بود که برای چند کشتی در تنگه هرمز رخ داد. برخی طرف‌هایی که در ماه‌های گذشته برای جلوگیری از تشدید تنش تلاش کرده‌اند، پیشنهادهایی با محوریت مدیریت این موضوع ارائه کرده‌اند، اما گفت‌وگوهای اخیر ایران منحصراً با عمان انجام شده و هدف آن نیز رسیدن به سازوکارهای مشترک برای مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز است.» او در همین رابطه تصریح کرد: «ما نه نگران نفت هستیم و نه نگران نگرانی‌های آمریکا. آنچه برای ما اصل است، مصالح و منافع ملی است. تصمیم‌گیری درباره مصالح و منافع ملی یک کشور، یک معادله تک‌مجهولی نیست؛ متغیرهای زیادی دارد و در نهایت، آنچه برای ما تعیین‌کننده است، امنیت ملی و منافع ملی است.»

فعالیت سفارتخانه‌ها ادامه دارد
این دیپلمات ایرانی درباره فعالیت سفارتخانه‌های خارجی در تهران گفت: «الان در ماه اوت هستیم و خیلی‌ها در این ماه، برای تعطیلات، ممکن است رفت‌ و آمد داشته باشند. سفارتخانه‌ها کم‌ و بیش فعالیت خودشان را دارند.» وی افزود: «در یک مورد، فضایی راه افتاد که ما فکر می‌کنیم عامدانه بود و بخشی از جنگ روانی آمریکا و برخی از متحدانش محسوب می‌شد. در مورد انگلیس شایعاتی مطرح شد و درباره برخی دیگر از سفارتخانه‌ها نیز مطالبی عنوان شد که خودشان آن را تکذیب کردند، از جمله در مورد فرانسه که روز یکشنبه سفیر این کشور برای احضار در وزارت امور خارجه حضور داشت.»
 
حامیان زلنسکی او را کنترل کنند
بقایی درباره حمله اوکراین به کشتی تجاری ایرانی گفت: «همه کشورهایی که از رژیم اوکراین حمایت می‌کنند، باید در قبال این اقدام پاسخگو باشند.» او با انتقاد از رفتار رئیس‌جمهوری اوکراین، آن را یادآور اقدامات خطرناک پیش از جنگ جهانی اول دانست و هشدار داد: «چنین ماجراجویی‌هایی برای جلب توجه می‌تواند پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی برای اوکراین و منطقه به همراه داشته باشد.» سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه «اوکراین طی چهار سال گذشته خود را به ابزاری در منازعات ژئوپلتیکی قدرت‌ها تبدیل کرده»، افزود: «ایران از ابتدا هیچ‌گونه مداخله‌ای در جنگ اوکراین و روسیه نداشته و حمله اخیر اوکراین به کشتی ایرانی اقدامی غیرقانونی، مغایر منشور ملل متحد و ماجراجویانه است که بی‌پاسخ نخواهد ماند.»
سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین تأکید کرد: «حامیان زلنسکی باید او را کنترل کنند، زیرا این اقدامات می‌تواند پیامدهایی فراتر از منطقه داشته باشد. کشورهای ساحلی دریای خزر نیز از این اقدام به‌شدت نگران و ناراضی هستند و اوکراین باید پاسخگوی آن باشد.»
 
مداخله انگلیس در هرمز
 بحران را پیچیده‌تر می‌کند
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به موافقت نخست‌وزیر انگلیس با استفاده آمریکا از پایگاه‌های این کشور علیه ایران و نشست پیش‌روی لندن و واشنگتن درباره تنگه هرمز، گفت: «انتظار داشتیم دولت جدید انگلیس عاقلانه‌تر از دولت قبلی عمل کند، اما همان مسیر را ادامه داد و حتی بدتر از گذشته رفتار کرد.» وی افزود: «ایران اطلاع دارد که آمریکا در جریان ۴۰ روز تجاوز علیه ایران از پایگاه‌های نظامی انگلیس برای پشتیبانی از عملیات خود استفاده کرده است. انگلیس می‌داند هرگونه مداخله در موضوع تنگه هرمز فقط به پیچیده‌تر شدن اوضاع منجر خواهد شد.»
 
شورای همکاری خلیج فارس تجدید نظر کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به بیانیه مشترک شورای همکاری خلیج فارس و اردن درباره تحولات اخیر نیز گفت: «اینکه حملات ایران نقض یادداشت تفاهم و تجاوز خوانده شده، در حالی است که این کشورها باید آمریکا را به دلیل نقض این یادداشت تفاهم محکوم می‌کردند.»
بقایی با بیان اینکه وارونه‌نمایی واقعیت‌ها کمکی به حل بحران نمی‌کند، تأکید کرد: «کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، بویژه دولت‌هایی که در ماه‌های اخیر با آمریکا در تجاوز نظامی علیه ایران همراهی کردند، باید در روش و رویکرد خود تجدیدنظر کنند.» وی همچنین گفت: «اردن نمی‌تواند استفاده آمریکا از خاک این کشور برای حمله به ایران را انکار کند و به جای لفاظی سیاسی، کشورهای منطقه باید مانع سوءاستفاده آمریکا از قلمرو خود برای حمله به ایران شوند.»
 
تصمیم‌گیری درباره دیپلماسی 
در نهادهای بالادستی
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به انتقادها از عملکرد دستگاه دیپلماسی، گفت: «هر تصمیم برای استفاده از دیپلماسی در راستای تأمین منافع ملی، با اجماع نهادهای بالادستی و مراجع ذی‌صلاح کشور اتخاذ شده است.» بقایی افزود: «بدعهدی و خباثت دشمن نباید بهانه‌ای برای شماتت یکدیگر باشد. یادداشت تفاهم نیز بر اساس مصالح و منافع ملی تنظیم شده و هیچ بخشی از آن، از جمله ‌بند پنجم، مغایر با دستورالعمل‌های ابلاغی به وزارت امور خارجه نیست. نقض یادداشت تفاهم از سوی آمریکا، دلیلی برای سرزنش خودمان نیست.»